Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, odrzucił skargę D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], uchylającą w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i umarzającą postępowanie tego organu, w sprawie udzielenia pomocy D. A. w formie posiłków świadczonych przez ośrodek wsparcia, tj. A w O. od dnia 1 sierpnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. oraz ustalenia odpłatności za posiłki w wysokości 100% wsadu.
Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 19 maja 2009 r., o czym świadczy stosowna adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. W dniu 21 maja 2009 r. do Sądu wpłynął wniosek D. A. o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 25 maja 2009 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku, przez wypełnienie rubryk złożonego formularza wniosku, a mianowicie: rubryki nr 6 pn." Stan rodzinny", nr 7.1. pn. "Majątek (nieruchomość rolna, inne nieruchomości)", nr 8 "Stan majątkowy osób pozostających ze mną we wspólnym gospodarstwie domowym", nr 9 "Inne informacje o stanie majątkowym", nr 11 pn. "Inne dane, które składający oświadczenie uważa za istotne".
Ponadto, wezwano skarżącego do jednoznacznego wskazania o co wnosi (rubryka nr 4), albowiem w rubryce dotyczącej zakresu składanego wniosku została podkreślona opcja zarówno: "ustanowienie radcy prawnego", jak również: "ustanowienie adwokata". Wezwanie zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania i zostało doręczone skarżącemu w dniu 1 czerwca 2009 r., o czym świadczy adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki.
W zakreślonym przez referendarza terminie siedmiu dni do dokonania żądanych czynności, skarżący zastosował się do wezwania i nadesłał w całym zakresie wypełniony formularz wniosku. Zwrócił się w nim o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi. Oświadczył, że uzyskuje dochód miesięczny jedynie z tytułu renty w kwocie 911,10 zł brutto; jest współwłaścicielem domu o powierzchni 100 m², który jest zagrożony wyłączeniem z eksploatacji przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, z powodu złego stanu technicznego. Skarżący podał, że nie posiada żadnych innych składników majątkowych, ani dodatkowych źródeł dochodu.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zważyć przeto należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane).
Zauważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.).
Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej skarżącego opierając się na jego oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, mając na uwadze, że sam formularz wniosku, który skarżący wypełnił w sposób szczegółowy, uwzględnia swym zakresem – stosownie do wyżej przywołanego art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne dane o sytuacji skarżącego. Ponadto, wnioskodawca został pouczony w formularzu wniosku o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, w myśl art. 233 § 1 Kodeksu karnego. Referendarz zważył także, że niektóre okoliczności podnoszone przez D. A., a dotyczące jego sytuacji życiowej zostały potwierdzone w dokumentach akt administracyjnych sprawy. Dotyczą one w szczególności stanu majątkowego i warunków bytowych skarżącego. Z powyższych względów rozpoznający wniosek, mając na względzie ekonomikę postępowania, uznał o braku konieczności wzywania skarżącego, w trybie art. 255 P.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień.
Referendarz przyjął zatem, że uzyskiwany przez D. A. miesięczny dochód w kwocie 911,10 zł oraz wykazana sytuacja majątkowa, nie daje podstaw do zapewnienia skarżącemu wygospodarowania środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący musi bowiem z wyżej wskazanego dochodu pokryć koszty utrzymania mieszkania oraz koszty bieżącego utrzymania siebie, do których zaliczyć należy koszty ubrania, zakupu środków czystości, wyżywienia, czy lekarstw. Wydatki na bieżące utrzymanie w stosunku do wysokości uzyskiwanego dochodu i wobec oświadczenia skarżącego o braku zgromadzonych oszczędności, przemawiają za poglądem, iż D. A. nie jest w stanie wygospodarować środków na wynajęcie fachowego pełnomocnika z wyboru. Tym samym, należy przyznać mu prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.
Mając na uwadze powyższe, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.