Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 stycznia 2022 r. [...] Stowarzyszenie M. w S. (zwane dalej "Stowarzyszeniem"), reprezentowane przez pełnomocnika R. M., wniosło skargę na uchwałę Rady Gminy Skarbimierz z dnia 29 grudnia 2021 r., Nr XXVI/221/2021, w sprawie uznania za bezzasadną skargi Stowarzyszenia na działalność Wójta Gminy Skarbimierz dotyczącą likwidacji zbiornika wodnego przeciwpożarowego w M. Przedmiotowa uchwała została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372, ze zm.) w związku z art. 229 pkt 3 i art. 237 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.) - zwanej dalej: "K.p.a.".
Jednocześnie wraz ze skargą Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został zarejestrowany pod sygn. akt II SPP/Op 16/22 i postanowieniem z dnia 15 marca 2022 r., został oddalony z uwagi na bezzasadność skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest opisana wyżej uchwała Rady Gminy Skarbimierz z dnia 29 grudnia 2021 r., Nr XXVI/221/2021, w sprawie uznania za bezzasadną skargi Stowarzyszenia na działalność Wójta Gminy Skarbimierz dotyczącą likwidacji zbiornika wodnego przeciwpożarowego w M., podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 229 pkt 3 i art. 237 K.p.a.
Z treści uchwały wynika, że została wydana przez organ administracyjny w ramach przewidzianego w Dziale VIII K.p.a. postępowania w sprawie skarg i wniosków. W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy Skarbimierz szczegółowo opisała przebieg sprawy dotyczący zarzutów skarżącego Stowarzyszenia. Zawarto w nim stanowisko Rady Gminy Skarbimierz wraz z wyżej wskazaną podstawą prawną, na jakiej je przyjęto
W pierwszej kolejności rozpatrzeć należy dopuszczalność wniesienia skargi.
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa art. 3 § 1-3 P.p.s.a. Obejmuje on m.in. skargi na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, lub rozstrzygające sprawę co do istoty, a także inne niż określone w pkt 1-3 § 2 art. 3 P.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zaskarżona uchwała Rady Gminy Skarbimierz rozstrzygająca skargę złożoną w trybie przepisów Działu VIII K.p.a., pozostaje poza wskazanym w art. 3 P.p.s.a. zakresem kognicji sądów administracyjnych. Nie jest ona ani rozstrzygnięciem indywidualnym mającym postać decyzji administracyjnej lub postanowienia, ani też nie może być kwalifikowana jako "inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" (por. m.in. A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, "Kodeks postępowania administracyjnego", Zakamycze 2005, tom II, str. 545-546). Istotą uregulowanych w Dziale VIII K.p.a. skarg jest uruchomienie jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym, kończącego się czynnością materialno-techniczną – zawiadomieniem (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 455/19, dostępne, tak jak dalej powołane orzeczenia, na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym rozstrzygnięcie takiej skargi nie następuje w drodze decyzji, lecz czynności materialno-technicznej zawiadomienia, które nie ma charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego, w konsekwencji nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Zawiadomienie takie wywiera trojakie skutki: zakończenie postępowania skargowego w odniesieniu do sprawy, która była jej przedmiotem, możliwość wniesienia kolejnej skargi będącej wynikiem niezadowolenia ze sposobu załatwienia pierwszej skargi (art. 227 K.p.a.) oraz możliwość zastosowania trybu z art. 239 K.p.a. wobec ponowionej skargi.
Na takie zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie służy jednakże skarga do sądu administracyjnego. Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII K.p.a. nie podlega kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, i z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13).
Z tego względu będąca przedmiotem niniejszej skargi uchwała Rady Gminy Skarbimierz będąca w istocie zawiadomieniem o sposobie załatwienia tzw. skargi powszechnej z Działu VIII K.p.a., nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Dlatego brak jest podstaw prawnych do rozpoznania skargi na uchwałę o sposobie rozpatrzenia wniesionego w trybie Działu VIII K.p.a. Zaskarżona w niniejszej sprawie czynność Rady nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 P.p.s.a.
Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest właściwy do rozpoznania skargi, to należało ją uznać za niedopuszczalną, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. odrzucił skargę, o czym orzekł w sentencji.