Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opoluz 14 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Op 594/17

Uzasadnienie

Z. K. zwrócił się pismem z dnia 2 sierpnia 2017 r. do Dyrektora Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w Opolu o wydanie, m.in. kserokopii dokumentów po zmarłej E. M. i uznanie za bezprawne przekazanie rzeczy stanowiącej jej własność osobie obcej, niespokrewnionej.

Pismem z dnia 26 października 2017 r., Dyrektor Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w Opolu odmówił Z. K. udostępnienia żądanych dokumentów, informując jednocześnie, że zostaną one udostępnione na żądanie sądu prowadzącego postępowanie spadkowe po zmarłej.

Następnie, Z. K. złożył bezpośrednio w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 15 listopada 2017 r., pismo nazwane: "Pozew", co potwierdza prezentata biura podawczego Sądu złożona na przedmiotowym piśmie. Z. K powtórzył w nim żądanie wydania kserokopii dokumentów po zmarłej E. M., uznania za bezprawne przekazanie rzeczy stanowiącej jej własność osobie obcej, a także ustanowienia pełnomocnika z urzędu i pokrycia kosztów postępowania sądowego przez Dyrektora Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów w Opolu.

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 594/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy z uwagi na bezzasadność jego skargi, jako nienależącej do właściwości sądów administracyjnych. Na postanowienie to skarżący wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OZ 325/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu.

Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach.

W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie.

Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w której przedmiotem postępowania sądowego skarżący uczynił żądanie wydania kserokopii dokumentów po zmarłej E. M. i uznania za bezprawne przekazanie rzeczy stanowiącej jej własność osobie obcej i niespokrewnionej.

Wskazane żądanie dotyczy zatem kwestii należących do kategorii spraw spadkowych i majątkowych, do rozpoznania których powołane są sądy powszechne, a nie sądy administracyjne. Przedstawione żądania związane są z postępowaniem spadkowym, które obejmuje sprawy z zakresu prawa spadkowego, rozpoznawane w trybie postępowania nieprocesowego, wymienione w dziale IV ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 z późn. zm.) – zwanej dalej: "K.p.c.".

Pozostałe sprawy spadkowe - w myśl zasady wymienionej w art. 13 § 1 - sąd rozpoznaje w procesie. Postępowanie spadkowe należy, jak stanowi art. 627 K.p.c., do zakresu działalności sądów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z kolei zgodnie z art. 628 K.p.c. do czynności w postępowaniu spadkowym, które należą do zakresu działania sądów, wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). Oczywistym jest, że Kodeks postępowania cywilnego reguluje postępowanie sądowe przed sądami powszechnymi. Tym samym właściwym w sprawie żądania skarżącego nie jest sąd administracyjny.

W świetle przedstawionych okoliczności i rozważań prawnych należało uznać, że żądanie skargi nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Dlatego w sytuacji, gdy przedmiotem skargi strona czyni akt, bądź czynność niepodlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego - tak jak w niniejszej sprawie - skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe należało orzec, jak w sentencji.