Uzasadnienie
J. H. (zwany dalej także: "skarżącym") pismem z dnia 30 listopada 2019 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na ustną informację (zwaną przez skarżącego "decyzją") Prezesa Zarządu A w [...] podaną w trakcie zebrania działkowców dnia 2 października 2019 r., "nakazującą realizację § 5 umowy o dostarczanie energii elektrycznej do altan działkowych". Skarżący wniósł o uchylenie tej "decyzji" oraz o "uznanie jej za niezgodną z obecnie obowiązującym prawem".
W odpowiedzi na skargę z dnia 8 stycznia 2020 r. Prezes Zarządu A w [...] wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu przedstawił podstawy prawne funkcjonowania rodzinnych ogrodów działkowych i wskazał, że wojewódzkie sądy administracyjne nie są właściwe do rozpatrywania skarg dotyczących działań podejmowanych przez zarządy rodzinnych ogrodów działkowych, w tym osób wchodzących w ich skład. W dalszej kolejności stwierdził, że w trakcie zebrania działkowców w dniu 2 października 2019 r., którego jednym z tematów był problem występowania dużych strat energii na ogrodowej sieci energetycznej Prezes Zarządu A w [...] nie podejmował żadnych samodzielnych ustnych decyzji, a jedynie przypomniał działkowcom o obowiązku legalizacji liczników energii elektrycznej, o którym mowa w umowie zawartej między dzierżawcami działek a Zarządem A w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skargę J. H. należało odrzucić.
Sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, w tym objęcie sprawy kognicją sądu administracyjnego – w istocie dopuszczalność drogi postępowania przed sądem administracyjnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) – zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu.
Z treści niniejszej skargi wynika, że dotyczy ona ustnej informacji (zwanej przez skarżącego "decyzją") Prezesa Zarządu A w [...], podanej w trakcie zebrania działkowców dnia 2 października 2019 r., nakazującej realizację obowiązków wynikających ze stosunku cywilnoprawnego tj. umowy o dostarczanie energii elektrycznej do działki odbiorcy ze wspólnej sieci elektroenergetycznej zlokalizowanej na terenie ogrodu.
Granice dopuszczalności drogi postępowania sądowoadministracyjnego wyznacza art. 184 w związku z art. 177 Konstytucji RP. Wyznaczenie tych granic ma podstawowe znaczenie, przekroczenie obwarowane jest bowiem sankcją nieważności postępowania sądowoadministracyjnego (art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Art. 177 Konstytucji RP stanowi, że "Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów". Według art. 184 Konstytucji RP "Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej (...)". Konstytucja RP odsyła do regulacji w ustawach dopuszczalności drogi postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 1 P.p.s.a. ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Tak ogólnie wyznaczone granice dopuszczalności drogi postępowania sądowoadministracyjnego zostały unormowane w regulacji art. 3 P.p.s.a., która w art. 3 § 1 stanowi, że "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Art. 3 § 2 zaś stanowi dalszą konkretyzację granic dopuszczalności drogi postępowania sądowoadministracyjnego, stanowiąc, że "Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg (...)". Właściwość sądu administracyjnego wyznaczona jest kryterium przedmiotowym: - po pierwsze, jest to działalność administracji publicznej; - po drugie, wykonywana w formach prawnych wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Z podejścia przedmiotowego wynika, że działalność administracji publicznej to bezpośrednia, praktyczna realizacja zadań państwa przez powołane do tego organy państwa, zgodnie z przepisami prawa materialnego, które normują treść zadań państwa a w następstwie konsekwencje prawne dla stosunków prawnych, bądź przez ich kształtowanie z mocy prawa bądź jako podstawy władczej indywidualizacji w przewidzianej w przepisach prawa materialnego formie.
Działalność administracji publicznej jest to zatem bezpośrednie, praktyczne realizowanie zadań państwa przez kształtowanie stosunków administracyjnoprawnych (publicznoprawnych) w określonych dziedzinach życia społecznego, zgodnie z treścią wyznaczoną w normach materialnego prawa administracyjnego.
Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosuje środki określone w tych przepisach.
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeracją art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub spory kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Analizując kwestię właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania niniejszej skargi należy wyjaśnić, że w stanie faktycznym, w którym została wniesiona niniejsza skarga informacja Prezesa Zarządu A w [...], podana w trakcie zebrania działkowców dnia 2 października 2019 r., nakazująca realizację obowiązków wynikających ze stosunku cywilnoprawnego, nie stanowi działalności administracji publicznej, wykonywanej przez organ administracji publicznej w jednej z, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., prawnych form działania.
Niedopuszczalność drogi sądowej oznacza, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy, a wobec tego skarga wniesiona w takiej sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.