Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Op 607/14 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, pozostawił wniosek M. C. (reprezentowanej przez Z. C.) o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 września 2014 r., nr [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie referendarz podał, że wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na właściwym, urzędowym formularzu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżąca nie zastosowała się do żądanej czynności w wyznaczonym terminie, stąd referendarz pozostawił jej wniosek bez rozpoznania.
Odpis zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, został doręczony skarżącej w dniu 16 lutego 2015 r., do rąk jej kuratora Z. C. Następnie, pismem procesowym nadanym przesyłką pocztową w dniu 20 lutego 2015 r. (data stempla), kurator skarżącej wniósł sprzeciw na ww. orzeczenie oraz jednocześnie złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. We wniosku zwrócił się o zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając wniosek podał, że M. C. jest niepełnosprawna od 25 lat, nie mówi, nie chodzi, jest inwalidką pierwszej grupy, nie wychodzi z domu i wymaga stałej opieki. Z. C. oświadczył, że oprócz częściowej opieki medycznej, samodzielnie opiekuje się żoną. Oświadczył także, że posiadają mieszkanie o powierzchni 36 m² i uzyskują jedyny dochód z tytułu emerytur w łącznej wysokości 2.890 zł netto. Do akt sprawy dołączono przekazy pocztowe z miesiąca stycznia i lutego 2015 r., potwierdzające uzyskiwanie przez skarżącą z ZUS, świadczenia w wysokości 1.418,75 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie kurator skarżącej wniósł sprzeciw na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 11 lutego 2015 r. w ustawowym terminie siedmiu dni, a więc zarządzenie to utraciło moc. Ponadto, wraz ze sprzeciwem złożono na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tych okolicznościach sprawy, wobec utraty mocy zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania i wobec prawidłowego złożenia wniosku przez skarżącą, wniosek ten podlegał rozpoznaniu przez Sąd.
Sąd zważył zatem, że zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Według art. 244 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Rozpoznając wniosek trzeba zauważyć, że postanowienie, które ma zamiar zaskarżyć strona dotyczy świadczeń z pomocy społecznej. Na podstawie art. 239 pkt 1 lit a P.p.s.a. strona postępowania z zakresu pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec tego postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jako bez przedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Z treści art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącej wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a mająca potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy, uprawnia do przyznania skarżącej radcy prawnego z urzędu. Skarżąca nie jest w stanie opłacić swojego reprezentanta z wyboru, bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jej oraz członków rodziny. Wskazują na to ograniczone bieżące środki finansowe, jakimi dysponuje rodzina skarżącej, brak majątku mogącego stanowić źródło pokrycia kosztów pełnomocnika, w tym oświadczenie o braku zgromadzonych oszczędności. Sąd postanowił w związku z tym przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niej pełnomocnika z urzędu.
Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 260, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.