Uzasadnienie
A. i M. B. w dniu 14 października 2006 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) wnieśli skargę w sprawie usytuowania przystanku PKS przy ul. [...] w O., naprzeciwko ich domu. W skardze wskazali, że przystanek PKS jest umieszczony w nieprawidłowym, niebezpiecznym miejscu, nie posiada zatoczki, co stanowi zagrożenie dla ich rodziny. W tej sprawie zwracali się do: Burmistrza Gminy Ujazd, sołtysa swojej wsi, Komendanta Policji w Leśnicy, dziennikarzy Trybuny Opolskiej, Zarządu Dróg Wojewódzkich w Opolu, Dyrektora PKS w Kędzierzynie – Koźlu, Kierownika PKS Strzelce Opolskie. W załączeniu przedłożyli część tej korespondencji, jak m.in.:
- 1. odpowiedź z dnia 5 czerwca 2006 r., Zarządu Dróg Wojewódzkich w Opolu, wskazującą, że droga, przy której usytuowany jest przystanek jest drogą powiatową zarządzaną przez Starostę Powiatu Strzeleckiego, sprawa została zatem przekazana do załatwienia według właściwości Staroście powiatu Strzeleckiego,
- 2. odpowiedź z dnia 7 grudnia 2004 r., Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego i Dróg Powiatowych, działającego z upoważnienia Zarządu Powiatu Strzeleckiego, wyjaśniającą, że Zarząd Powiatu Strzeleckiego dopuszcza możliwość zmiany lokalizacji istniejącego przystanku autobusowego w przypadku uzyskania pozytywnej opinii oraz zgodnego stanowiska mieszkańców wsi [...], i w tym celu należy się zwrócić do Burmistrza Ujazdu o ponowne rozważenie zmiany lokalizacji przystanku,
- 3. odpowiedź z dnia 16 czerwca 2006 r., Burmistrza Ujazdu, informującą, iż przystanek PKS przy ul. [...] jest usytuowany w pasie drogi powiatowej, odległość od granicy posesji A. B. wynosi 4 mb, a od budynku 9 mb, w związku z czym nie widzi on zasadności zmiany jego lokalizacji,
- 4. odpowiedź z dnia 25 listopada 2005 r., Przedsiębiorstwa PKS w Strzelcach Opolskich wskazującą, iż przystanek stanowi znak drogowy w rozumieniu prawa o ruchu drogowym, nie dotyczy to dodatkowej infrastruktury, jak np. wiata, istnieje on w tym samym miejscu od kilkudziesięciu lat, jeśli na wniosek mieszkańców wsi [...], Gmina Ujazd w uzgodnieniu z właścicielem drogi, tj. Starostwem Powiatowym, zmieni jego lokalizację, to autobusy będą zatrzymywały się nowym miejscu,
- 5. odpowiedź Burmistrza Ujazdu z dnia 5 maja 2005 r., wskazując, że nie ma potrzeby przenoszenia przystanku w inne miejsce.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wezwał każdego ze skarżących do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, poprzez podpisanie skargi przez skarżących odrębnie, oznaczenie organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy, wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności, nadesłanie odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, określenia naruszenia prawa bądź interesu prawnego.
Skarżący odebrali wezwanie 23 października 2006 r. i w dniu 26 października stawili się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu i podpisali skargę. W tym samym dniu złożyli też odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wyjaśnili w niej, że w październiku 2004 r. była powołana Komisja Dróg Wojewódzkich z Opola w sprawie lokalizacji przystanku PKS we wsi [...] przy ul. [...], do dziś nie otrzymali decyzji z tej komisji. Zwracali się z prośbą do Naczelnika Dróg Powiatowych w Strzelcach Opolskich w sprawie bezpieczeństwa lokalizacji przystanku, do dziś nie otrzymali decyzji, ani odpowiedzi, nie udzielono im żadnej pomocy. Kierowali prośbę do Gminy Ujazd, Naczelnika Dróg Powiatowych w Strzelcach Opolskich, Kierownika PKS w Strzelcach Opolskich, Dyrektora PKS Kędzierzyn-Koźle, nikt nie potrafił udzielić im pomocy. W konkluzji skarżący stwierdzili, iż w ich opinii przystanek jest umieszczony w nieprawidłowym miejscu, stwarza niebezpieczeństwo, którego nie można lekceważyć. Kolejnym pismem z dnia 28 grudnia 2006 r., podnieśli sprawę kłopotów zdrowotnych swojej córki, wiążąc je z usytuowaniem przystanku.
W związku z treścią pisma skarżących z dnia 26 października 2006 r., w którym wskazali szereg podmiotów, jakie w ich ocenie nie udzieliły im pomocy w kwestii zmiany lokalizacji przystanku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu ponownie wezwał ich do uzupełnienia braków formalnych skargi, tym razem poprzez wskazanie, jakiego organu bezczynności dotyczy skarga oraz czy przed jej wniesieniem złożyli odpowiednio w zależności od organu – zażalenie na bezczynność organu (art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) albo czy wzywali organ do usunięcia naruszenia prawa wywołanego bezczynnością. Wezwanie to zawierało pouczenie, nieusunięcie braków formalnych w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji spowoduje odrzucenie skargi.
Skarżący odebrali wezwanie w dniu 15 stycznia 2007 r. i odpowiedzieli na nie w dniu 18 stycznia 2007 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej). W odpowiedzi zwrócili się z zapytaniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu prosząc o udzielenie odpowiedzi w terminie 14 dni, czy przystanek jest umieszczony w prawidłowym lub nieprawidłowym miejscu, a jeśli nie otrzymają odpowiedzi proszą o zwrot wszystkich dokumentów. W załączeniu nadesłali zaświadczenie lekarskie o tym, iż ich córka pozostaje pod opieką lekarza – psychiatry.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje
Skarga powinna ulec odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270),sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cyt. przepisie. Zasada ta znajduje zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie.
Sąd nie znajdując w skardze A. i M. B. elementów pozwalających zakwalifikować, ją jako skargę z zakresu spraw sądowoadministracyjnych, wezwał ich do uzupełnienia jej braków formalnych. Wymagania formalne skargi wskazane zostały w art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., powinna ona zawierać niezbędne elementy składowe pisma procesowego strony, o których mowa w art. 46 i 47 P.p.s.a., a ponadto zawierać:
- 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu prawnego lub czynności:
- 2) oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy:
- 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
W kwestii natomiast wymogów skargi, jako pisma procesowego, Sąd wezwał skarżących do podpisania skargi, przez każdego z nich (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.), a nadto do nadesłania odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego, wskazując, że odpisem pisma mogą być uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 1 i 2 P.p.s.a.),
Wezwanie to zawierało pouczenie, iż niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni, od daty doręczenia, spowoduje odrzucenie skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Skarżący stawili się w sądzie i podpisali skargę, nie uzupełnili natomiast pozostałych wskazanych braków formalnych skargi, nie określili bowiem naruszenia prawa bądź interesu prawnego poprzez wskazanie, jakiego aktu wydania, domagali się i od jakiego od organu administracji publicznej.
Skarżący nie wskazali, także żadnego innego postanowienia lub aktu wydanego w postępowaniu administracyjnym, ani czynności, z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które mogłyby być przedmiotem skargi, a co za tym idzie nie wskazali organu, którego działalności lub bezczynności dotyczy skarga, ani też naruszenia prawa bądź interesu prawnego. Ponadto skarżący nie przesłali odpisu skargi. Złożyli oni jedynie pismo, w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienie braków formalnych skargi, gdzie wymienili różne podmioty, wskazali między innymi, Gminę Ujazd i Naczelnika Dróg Powiatowych w Strzelcach Opolskich i wyrazili swoje niezadowolenie z tego, iż brak jest decyzji w sprawie usytuowania przystanku koło ich domu.
Sąd ponownie wezwał skarżących do sprecyzowania, w związku z ich pismem, stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, jakiego organu bezczynność skarżą i czy przed wniesieniem skargi wyczerpali tryb zażaleniowy lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przysługujący w zależności od organu. Skarżący w odpowiedzi nie wskazali jakiego organu bezczynność skarżą, a jedynie zwrócili się z zapytaniem, do Sądu, czy przystanek PKS jest umieszczony w prawidłowym miejscu.
Skarżący zatem nie uzupełnili braków formalnych skargi, w związku z czym Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Ponadto należy zauważyć, w odniesieniu do zapytania skarżących o dokonanie przez Sąd oceny prawidłowości usytuowania przystanku, że dokonywanie takiej oceny nie może stanowić samodzielnego przedmiotu orzekania przez sąd administracyjny, co wynika jednoznacznie z wyżej przytoczonych przepisów kompetencyjnych zawartych w art. 1 – 4 P.p.s.a. Postępowanie sądowo - administracyjne może się toczyć dopiero po zakończeniu orzekania o czyichś prawach lub obowiązkach przez organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym. Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna bowiem w przypadku, gdy przedmiotem bezczynności jest niewydanie aktu lub podjęcie czynności określonej w art. 3 powołanej ustawy przez organ administracji publicznej. Skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organu przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 - 3 P.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi.
Sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania aktu lub czynności bądź przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa administracyjnego. Sąd administracyjny wyposażony jest bowiem w uprawnienia o charakterze kasacyjnym, orzeka o pozbawieniu mocy obowiązującej zaskarżonego aktu lub czynności (stwierdzeniu nieważności lub uchyleniu).
W ten sposób sąd kontrolujący administracje publiczną nie zostaje włączony w proces administrowania, nie staje się organem administracyjnym wyższej instancji.
W związku powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia.