Uzasadnienie
W piśmie z dnia 10 listopada 2008 r. A. W.-P. oraz M. W. zawarli skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 490/07, przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Dowodzili, że organ ten do dnia złożenia niniejszej skargi nie dokonał własnych ustaleń dotyczących użytkowania spornego obiektu i nie zajął w tej sprawie żadnego stanowiska. Wedle ich oceny, organy obu instancji nie dotrzymują ustawowych terminów załatwienia sprawy, czym naruszają przepis art. 35 i 36 K.p.a., a ponadto nie realizują obowiązków wynikających z przepisów Prawa budowlanego. Prowadzą postępowanie wyjaśniające co do faktów, które są im już znane, a gromadzone materiały dowodowe nie dotyczą aktualnego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości. Zarzuty skarżących zostały zawarte w odwołaniu z dnia 8 sierpnia 2008 r. Nie zgadzają się oni z umorzeniem postępowania przez organ pierwszej instancji, który nie realizuje nakazu sądowego zastosowania art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. W końcowej części pisma zawarli żądanie ukarania organów nadzoru budowlanego oraz zasądzenia odszkodowania z tytułu poniesionych kosztów.
W odpowiedzi na skargę Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu wniósł o jej oddalenie. Przypomniał, że wskazanym przez stronę skarżącą wyrokiem Sądu uchylone zostały decyzje organu I i II instancji, zatem przekazane przez Sąd w dniu 2 kwietnia 2008 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem zostały przesłane już w dniu następnym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim, jako że był to organ właściwy do dalszego prowadzenia postępowania. Z powyższego wynika brak zwłoki w przesłaniu akt. Już po wydaniu przez Sąd wyroku, organ I instancji wydał decyzję a obecnie toczy się postępowanie odwoławcze, które z powodu braków kadrowych będzie zakończone do końca 2008 r.
Pismem z dnia 31 grudnia 2008 r. termin załatwienia sprawy z odwołania skarżących został wyznaczony na koniec stycznia 2009 r.
A. W.-P. oraz M. W. uiścili na wezwanie Sądu wpis sądowy. Ponadto - pismem z dnia 5 stycznia 2009 r., doręczonym w dniu 8 stycznia 2009 r. - zostali zobowiązani do uzupełnienia braków formalnych skargi, a to wykazania, że wezwali pisemnie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu do wykonania wyroku. W powyższym piśmie znajduje się informacja dotycząca skutków niewykonania wezwania w ustawowym terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.
Pismem z dnia 10 stycznia 2009 r. skarżący zwrócili się do Sądu z prośbą "o wstrzymanie lub zawieszenie czynności Sądu" do czasu załatwienia sprawy zgodnie z wyrokiem sądowym w terminie określonym przez organ odwoławczy, tj. do dnia 31 stycznia 2009 r. Do pisma dołączono stanowisko organu z dnia 28 sierpnia 2008 r., w którym Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, odpowiadając na zażalenie stron dotyczące niewykonania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie brzeskim wyroku WSA w Opolu z dnia 17 stycznia 2008 r., wyjaśnia, że organ I instancji wydał decyzję, której prawidłowość zostanie oceniona w postępowaniu odwoławczym.
Nadto skarżący przesłali kserokopie: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności A. W.-P., zaświadczenia o jej stanie zdrowia, wskazanego wyżej pisma organu odwoławczego z dnia 31 grudnia 2008 r. o kolejnym przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, a także pisma z dnia 7 stycznia 2009 r., w którym skarżący zwracają się do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z wezwaniem do wykonania wyroku WSA w Opolu z dnia 17 stycznia 2008 r.
W kolejnym piśmie skarżący wnosili o "wznowienie postępowania" sądowego z uwagi na dalsze przedłużenie terminu załatwienia sprawy przez organ II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje
Skargę należało odrzucić.
W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega skarga dotycząca zarzutu bezczynności Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu po wyroku tut. Sądu z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 490/07 i ukaraniu skarżonego organu grzywną. Pozostałe zarzuty i żądania skarżących zostały wydzielone do odrębnych postępowań sądowych.
Na wstępie trzeba wskazać, że w pierwszej kolejności Sąd bada z urzędu dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, jakie zostały wymienione enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Obok wskazanych przesłanek dopuszczalności skargi, warunkiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Warunek ten wynika wyraźnie z treści ostatnio podanej regulacji, zgodnie z którą "W razie...bezczynności organu po wyroku uchylającym (np. decyzje organów obu instancji - dop. autora), po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny".
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wyjaśnić zatem należało, czy przed wniesieniem skargi A. W.-P. i M. W. wezwali Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy.
Z akt administracyjnych sprawy oraz treści pism nadesłanych przez skarżących na wezwanie Sądu z dnia 5 stycznia 2009 r. wynika, iż skarga A. W.-P. i M. W. nie została poprzedzona przedmiotowym wezwaniem. Walor wezwania do terminowego załatwienia sprawy i do wykonania wyroku WSA w Opolu z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 490/07, posiada pismo skarżących z dnia 7 stycznia 2009 r., choć od razu zastrzec trzeba, iż nie poprzedzało ono skargi, która została opatrzona datą 10 listopada 2008 r. Wezwanie do wykonania wyroku ma charakter dyscyplinujący a organ powinien mieć czas na podjęcie czynności zgodnie z wezwaniem. Dopiero brak reakcji organu czyni możliwym skuteczne złożenie skargi i - w dalszej kolejności - spowoduje wymierzenie organowi grzywny przez sąd administracyjny.
Wobec jednoznacznej treści przepisu art. 154 § 1 P.p.s.a., mówiącego o "uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu", nie może być wątpliwości co do tego, że pismo z dnia 7 stycznia 2009 r. nie świadczy o spełnieniu wymogu "uprzedniości" wezwania w stosunku do daty wniesienia skargi. Z kolei, niezachowanie tego wymogu formalnego skargi czyni koniecznym zastosowanie przez Sąd przepisu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., określającego, że sąd odrzuca skargę niedopuszczalną z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1-5 tej regulacji (te ostatnie nie dotyczą rozpoznawanej sprawy).
Z tych względów Sąd postanowił o odrzuceniu skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 154 § 1 P.p.s.a., natomiast o kosztach Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 232 § 1 pkt 1 lit.a P.p.s.a.