Uzasadnienie
W dniu 31 grudnia 2010 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, pismo S. H. dotyczące przyznania prawa pomocy, w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w N. o odmowie przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku okresowego.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie II SA/Op 687/10 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił stronie przyznania pełnomocnika z urzędu, z uwagi na nie wyjaśnienie okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej jej i jej rodziny. Od powyższego postanowienia strona nie wniosła sprzeciwu, wobec czego stało się ono prawomocne.
Wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Op 687/10, WSA w Opolu, oddalił skargę S. H. w przedmiocie zasiłku okresowego.
Pismem z dnia 8 maja 2011 r. S. H. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy do sporządzenia skargi kasacyjnej od zapadłego w niniejszej sprawie wyroku.
W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 maja 2011 r. przesłano S. H. formularz urzędowy wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wezwano do jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
W zakreślonym przez Sąd terminie strona złożyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. We wniosku tym zwróciła się o ustanowienie adwokata. Uzasadniając swoja prośbę wskazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny ponieść kosztów obrony, gdyż nie pracuje. Dodała, że korzysta z pomocy społecznej od miesiąca kwiecień-maj 2008 r. zasiłki nie są jej wypłacane, jednorazowo tylko w 2009 r. wypłacono jej 2.500, zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, wymieniła dwójkę dzieci: syna- D. H. ur. [...] oraz córkę D. H. ur. [...]. Źródłami dochodów miesięcznych według strony jest zasiłek rodzinny w kwocie 91 zł, alimenty w wysokości 30 zł, oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 265,99 zł- w łącznie kwocie 386,99 zł. W rubryce formularza dotyczącej majątku podała: że posiada mieszkanie o powierzchni 48,65 m2, innych składników majątkowych oraz dodatkowych źródeł dochodu, nie wykazała.
W piśmie z dnia 23 maja 2011 r. S. H. dodatkowo wyjaśniła, że jest właścicielem gospodarstwa rolnego w R., ale bez męża P. H., z którym wiąże ją jedynie więź emocjonalna. Dodała, że organy bezzasadnie doliczają do dochodu jej rodziny dochód z gospodarstwa rolnego, które wydzierżawiła do 2014 r. i z którego nie uzyskała żadnego dochodu w 2010 r. Ponadto oświadczyła, że nie otrzymała zwrotu zaliczki podatku, gdyż nie posiada żadnego dochodu.
W wykonaniu zarządzenia Sędziego tut. Sądu z dnia 21 czerwca 2011 r. do akt sprawy dołączono kserokopię kontraktów socjalnych z 29 września 2009 r. i 5 lutego 2010 r., złożonych w sprawie II SA/Op 678/11.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek strony z 8 maja 2011 r. uzupełniony oświadczeniami złożonymi na druku PPF należało traktować jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Do takich postanowień niewątpliwie należy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Op 687/10.
Strona skarżąca może domagać się – co do zasady – ponownie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, po oddaleniu złożonego poprzednio wniosku, jeżeli powoła się na okoliczności zasadniczo zmienione lub inne niż te, którymi uzasadniała poprzedni wniosek. Niemniej nie każde nowe okoliczności, ani inne okoliczności uzasadniają odmienną ocenę sytuacji materialnobytowej i rodzinnej strony w stosunku do poprzednio dokonanej i procesowo w toku instancji zweryfikowanej. Przepis art. 165 P.p.s.a. może być zastosowany tylko w przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych dotyczących skarżącej (por. tez postanowienie NSA z 11 maja 2005 r., sygn. akt I OZ 416/05). Taką zmianą tymczasem nie jest ani inna wysokość dodatku mieszkaniowego, czy zasiłku rodzinnego należnego dzieciom, albo podwyższenie alimentów w grudniu 2010 r. z kwoty 20 zł do kwoty 30 zł na dziecko.
Odmowa przyznania uprzednio pełnomocnika z urzędu związana była z przyjęciem, że z jednej strony skarżąca uchylała się od wykazania dokumentami i wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji materialno – bytowej rodziny, a z drugiej nie wykorzystała własnych możliwości zarobkowych. Stan ten trwa nadal.
Ponieważ skarżąca toczy przed WSA w Opolu jednocześnie kilkadziesiąt spraw z zakresu pomocy społecznej, urzędowo jest sądowi rozpoznającemu niniejszą sprawę wiadome, że S. H. nie wykorzystuje własnych możliwości i nie stara się przezwyciężać – jej zdaniem – trudnej sytuacji materialnej.
Skarżąca jest od wielu lat bezrobotna, lecz dotychczas nie wykazała z jakich przyczyn nie może podjąć zatrudnienia w miejscu zamieszkania. Strona z jednej strony nie podejmuje pracy najemnej a z drugiej nie prowadzi własnego zabudowanego gospodarstwa rolnego o pow. 6,7080 ha w R., twierdząc, że poza przydomową działką o pow. 0,25 ha resztę ziemi wydzierżawia bez dochodu. W tym samym okresie strona dwukrotnie odmówiła zawarcia kontraktu socjalnego, co było podstawą odmowy przyznania jej świadczeń z pomocy społecznej (por. załączone druki projektów kontraktu socjalnego ze spraw II SA/Op 686/10, II SA/Op 687/10 i II SA/Op 688/10 tut. Sądu).
Reasumując w sprawie nie wystąpiły przesłanki o jakich mowa w art. 165 P.p.s.a. w związku z art. 245 § 1 i § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdyż skarżąca nie wykazała, że w obecnej sytuacji materialnej i rodzinnej nie może ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Dlatego należało postanowić jak w sentencji.