Uzasadnienie
Wspólnota Mieszkaniowa "A" w [...], reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego K. G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 15 grudnia 2016 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 25 października 2016 r., nr [...], nakazującą skarżącej rozbiórkę miejsca postojowego składającego się z 5 stanowisk oznaczonych nr od [...] do [...], zlokalizowanego na działce nr a km, [...] obręb [...] – [...], po lewej stronie wjazdu przy ul. [...], w [...].
W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 lub § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. W uzasadnieniu, pełnomocnik skarżącej wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci poniesienia znacznych nakładów związanych z rozbiórką obiektów budowlanych stanowiących przedmiot decyzji, a następnie – w razie uwzględnienia skargi – ich ponownego zrealizowania. Wyjaśnił, że sporny obiekt pozwala obecnie na prawidłowe realizowanie potrzeb mieszkaniowych przez mieszkańców. Na wezwanie Sądu, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu w odpowiedzi na skargę zaznaczył, że strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ale nie odniósł się do niego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Na zasadzie art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (pkt 1) lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (pkt 2). Wynika z tego, że ochrona mająca na celu zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków ma charakter tymczasowy Zaakcentowania wymaga, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie przesądza o zasadności skargi, która będzie dopiero przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny. Orzeczenie to ma bowiem jedynie charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się w momencie określonym w art. 61 § 6 pkt 1 lub 2 P.p.s.a.
Przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., polegające na możliwości wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi dojdzie do jego wzruszenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle powyższego przepisu wskazuje się, że w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd z urzędu ma obowiązek uwzględnić wszelkie okoliczności. Oznacza to wzięcie pod uwagę w rozpoznawanej sprawie nie tylko argumentów natury prawnej, ale też okoliczności faktycznych sprawy (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dokonując oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., Sąd uznał, że zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, nie sposób pominąć faktu, że z samej istoty decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wynika możliwość wyrządzenia znacznej szkody, jak i powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadkach wykonania decyzji, która następnie zostałaby przez sąd administracyjny wzruszona. W orzecznictwie ugruntowany został pogląd, iż z zasady wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego łączy się z trudnymi do odwrócenia skutkami, jak i z niebezpieczeństwem powstania ewentualnej szkody (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07 oraz postanowienia NSA: z 18 sierpnia 2016 r., II OZ 787/16, z 1 marca 2011 r., II OZ 118/11, z 27 listopada 2009 r., II OZ 1040/09; z 10 marca 2008 r., II OZ 202/08; z 6 grudnia 2006 r., II OZ 1352/06; z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 276/05 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie ulega wątpliwości, że rozbiórka łączy się nierozerwalnie z szeregiem prac o znacznej kapitałochłonności, zmierzających do trwałej zmiany substancji i powoduje, że konkretny obiekt budowlany przestaje istnieć. Natomiast wyeliminowanie przez sąd administracyjny decyzji, na podstawie której wykonano roboty rozbiórkowe, rzutuje na legalność tychże robót i wiąże się z kwestią powrotu do stanu, jaki istniał przed ich rozpoczęciem. Ewentualna szkoda, poniesiona przez skarżącą na skutek rozbiórki, związana jest zarówno z utratą środków finansowych przeznaczonych na budowę obiektu, jak też z poniesieniem kosztów robót rozbiórkowych.
Ponadto, powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu nałożonego obowiązku wymagałby również nakładów finansowych. Poza tym skarżąca wykazała, że sporny obiekt służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, a zatem jego rozbiórka mogłaby spowodować dodatkowe utrudnienia i niedogodności spowodowane brakiem miejsc postojowych mieszkańców Wspólnoty. W tych okolicznościach w wyniku rozbiórki mogą wystąpić przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji o rozbiórce, w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.