Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. - wydaną na podstawie art. 40 i 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nałożył na Gminną Spółdzielnię "Samopomoc Chłopska" w G. nad P. obowiązek wykonania następujących czynności w celu doprowadzenia Klubu Dyskotekowego "A" w G. nad P. przy [...] do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie:
- - sporządzenia inwentaryzacji geodezyjnej,
- - sporządzenia inwentaryzacji budowlanej,
- - sporządzenia projektu budowlanego adaptacyjnego zapewniającego spełnienie wymagań sanitarnych, przeciwpożarowych i akustycznych,
- - uzyskania pozytywnych opinii rzeczoznawców lub właściwych organów d/s sanitarnych, pożarowych, ergonomii i bhp,
- - przedłożenia dokumentu potwierdzającego "prawo własności do budynku",
- - wystąpienia z wnioskiem do Starostwa Powiatowego w O. – Wydział Architektury i Budownictwa - o udzielenie pozwolenia na użytkowanie
- - w terminie do [...]maja 2002r.
W uzasadnieniu stwierdzono, że niniejsze postępowanie wszczęto na skutek pisma M.D., zamieszkałej w sąsiednim budynku nr 1 przy [...], skarżącej się na uciążliwości wynikające z sąsiedztwa z klubem dyskotekowym "A", w szczególności na nadmierny hałas i nie spełnianie wymogów przewidzianych dla tego rodzaju obiektu.
W toku postępowania właściciel obiektu Gminna Spółdzielnia "SCh" jak i dzierżawca J. P. poinformowali, że od 30 lat, czyli od momentu kupna obiektu była tam prowadzona działalność rozrywkowa, a zatem nie doszło do zmiany sposobu korzystania z lokalu, wymagającej interwencji organów nadzoru budowlanego.
Ponieważ właściciel nie był jednak w stanie wylegitymować się pozwoleniem na budowę tego obiektu, to należało przestąpić do jego legalizacji, możliwej według przepisów prawa budowlanego z 1974r., gdyż działalność rozrywkowa nie koliduje z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W szczególności należy wskazać sposób "ograniczenia uciążliwości w lokalu mieszkalnym przez hałas".
Gminna Spółdzielnia "SCh" wniosła odwołanie od tej decyzji wyjaśniając, że "kupując obiekt w 1965r. od prywatnego właściciela, nie zmieniła przeznaczenia lokalu, w którym odbywały się zabawy, wieczorki i inne imprezy rozrywkowe, a od 1965r. prowadzony był Klub Rolnika przez Gminną Spółdzielnię, do czasu wydzierżawienia na klub dyskotekowy".
Nie ma środków finansowych na poniesienie zbędnych kosztów wykonania nakazów objętych zaskarżoną decyzją.
Tych argumentów nie uwzględnił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i decyzją z dnia [...]marca 2002r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślił, iż nałożone obowiązki nie są wynikiem ustalenia, że właściciel nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, czy też interwencji M.D., lecz efektem nieposiadania "nawet pozwolenia na budowę".
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez Gminną Spółdzielnię "Samopomoc Chłopska" w G. nad P.. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu. Wyjaśniła, że przy kupnie obiektu w 1965r. "nie uzyskała od poprzedniego właściciela dokumentów na budowę, ponieważ ich nie posiadał, a działalność kulturalno-rozrywkowa w tym obiekcie prowadzona była już przed rokiem 1939".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona, chociaż z innych przyczyn, niż w niej wskazano.
Przede wszystkim organy orzekające przeoczyły, że przedmiotem postępowania była "samowolna zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń na klub dyskoteki "A" (zawiadomienie k.12 akt administracyjnych organu pierwszej instancji).
Postępowanie administracyjne wszczyna się w celu "załatwienia sprawy" a sposobem załatwienia jest wydanie decyzji. Jak to wskazuje przepis § 2 art. 104 kpa, decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji (np. przez umorzenie postępowania – art. 105 kpa).
Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" podjęła działania w zakresie zakreślonym przedmiotem wszczętej sprawy i dlatego skoncentrowała się na dowodzeniu, że nie doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia w budynku. Nie jest dopuszczalne zakończenie tej konkretnej sprawy wydaniem decyzji wprawdzie w stosunku do tego samego adresata, lecz mającej za przedmiot inne obowiązki tej strony, wynikające z innych stanów faktycznych i innych przepisów.
Tymczasem organ pierwszej instancji, gdy w fazie postępowania wyjaśniającego sprawę samowolnej zmiany sposobu użytkowania nabrał przekonania, że brak przesłanek do postawienia Spółdzielni tego zarzutu – zamiast uznać postępowanie za bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, wydał decyzję w zupełnie innym przedmiocie, nie dając szansy stronie na podjęcie obrony przed zarzutem dopuszczenia się samowoli budowlanej. Tym samym doszło do istotnego naruszenia przez organy administracyjne art. 7 kpa.
Spółdzielnia nie została pouczona o tym, że doszło do zmiany przedmiotu sprawy ani nie rozważono jej twierdzeń, że budynek wzniesiono legalnie kilkadziesiąt lat temu. Także w piśmie Urzędu Miasta i Gminy w G. nad P. z dnia [...]stycznia 2002r, znajduje się informacja, że "na przedmiotowej działce na piętrze budynku nr 2 przy [...] (...) istniejąca sala od kilkudziesięciu lat wykorzystywana była na cele użyteczności publicznej (sala zabaw tanecznych, sala widowiskowa, restauracyjna itp.)" (k. 18 akt administracyjnych).
Trudno wyciągnąć wniosek o pobudowaniu konkretnego budynku w warunkach samowoli budowlanej tylko dlatego, że aktualny właściciel nie może okazać się pozwoleniem na budowę.
Obowiązek przechowywania dokumentacji budowy został wprowadzony przepisem art. 63 prawa budowlanego z 1994r. i nie można go odnosić do obiektów wybudowanych na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem tej ustawy w życie. Nieruchomość zabudowana tym budynkiem zmieniała właściciela, budynek wzniesiony został jeszcze przed datą wejścia w życie prawa budowlanego z 1974r., na podstawie przepisów którego to prawa organ nadzoru budowlanego podjął działania legalizacyjne, a według twierdzeń zawartych w skardze – nawet przed 1939r.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 "a" i "c", art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
/-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/B. Kamieńska /-/A. Łaskarzewska