Uzasadnienie
II S.A./Po 1013/04
Uzasadnienie
Skarżąca - E. W. pismem z dnia [...].08.2003r. powołując się na art.. 145 § 1 pkt 4,147,148 i 152 § 1 k.p.a. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza K. z dnia [...].11.2002r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na: przebudowie silosów na oborę, rozbudowie płyty gnojowej, budowie zbiornika na gnojówkę i budowie silosów na kiszonki- przewidzianych do realizacji w miejscowości L. ul. [...] działka nr [...] i ul. [...] działka nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazywała, że nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...].11.2002r., zaś jest właścicielką działki nr [...], która to nieruchomość bezpośrednio graniczy z działką nr [...] dotyczącą przedmiotowej inwestycji. Swój interes prawny skarżąca uzasadniała tym, że planowana inwestycja będzie uciążliwa dla skarżącej z uwagi na zapachy.
Nadto wytyczony obiekt budowlany narusza warunki techniczne określone w § 8 i 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowania (Dz. U. nr 132, poz. 877) a także podnosiła i to, że decyzja ustalająca warunki zagospodarowania terenu jest nieważna bo jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gdyż umożliwia budowę na działce będącej gruntem ornym, oznaczonej na mapie sytuacyjnej symbolem "RV".
Z kolei zachowanie terminu do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem skarżąca uzasadniała twierdzeniem, iż o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania dowiedziała się z postanowienia Starosty K. z dnia [...].08.2003r. Nr [...], które otrzymała w dniu [...].08.2003r., zaś z treścią decyzji Burmistrza K. zapoznał się jej pełnomocnik w dniu [...].08.2003r. Skarżąca twierdziła, iż jest w posiadaniu notatki służbowej sporządzonej przez E. K.- urzędnika Starostwa powiatowego na okoliczność tego zdarzenia.
Decyzją Burmistrza K. z dnia [...].09.2003r. odmówiono skarżącej wznowienia postępowania w sprawie udzielenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na budowę silosów na działce w L. ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że postępowanie zakończone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy nie jest dotknięte żadną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i nie ma podstaw do wznowienia postępowania. Nadto jest ona zgodna z § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki rolnicze i ich usytuowanie. Organ I instancji podał i to, że zabudowa o charakterze rolniczym nie jest ograniczona żadnymi rygorami bonitacyjnymi (grunt klasy V), co w przypadku przedmiotowej budowy zostało zachowane.
Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca i decyzją z dnia [...].10.2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało organowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż organ ten winien zbadać i jednoznacznie określić czy skarżąca ma przymiot strony w postępowaniu i w sytuacji, gdy okaże się, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, winien wydać decyzję w trybie art. 149 § 3 k.p.a.
Na powyższą decyzję SKO z dnia [...].10.2003r. skarżąca złożyła skargę do NSA Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu wnosząc o stwierdzenie jej nieważności.
Decyzją z dnia [...].03.2004r. Burmistrz K. po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej, odmówił wznowienia postępowania podając te same argumenty co w poprzednio zaskarżonej decyzji i uznając, iż wobec tego, że projektowana inwestycja spełnia warunki określone cyt. już rozporządzeniem z dnia 7 października 1997r. uznano za celowe aby skarżącej odmówiono przymiotu strony w postępowaniu.
Ponownie od tej decyzji z dnia [...].03.2004r. odwołanie wniosła skarżąca.
W między czasie z wnioskiem o zmianę decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia [...].11.2002r. wnieśli inwestorzy prosząc o zmianę lokalizacji silosów na działce o numerze [...] w L. przy ul. [...] w ten sposób aby usytuować silos w odległości 8 m od granicy z działką skarżącej i stosownie do tego wniosku decyzją z dnia [...].08.2004r. Burmistrz K. zmienił decyzję z dnia [...].11.2002r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Kolejną decyzją z dnia [...].09.2004r. Burmistrz K. po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...].11.2002r., odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu podał, że decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., powtórzył dotychczasową argumentację a nadto wskazał, iż zmieniono na wniosek inwestorów lokalizację silosów i zamiast w odległości 5 m. od granicy działki usytuowano w odległości 8 m. i zamiast uprzednio 15m. od budynku mieszkalnego, usytuowano obecnie w odległości 17m.
Organ I instancji stwierdził, iż wobec tego, że projektowana inwestycja w całości spełnia warunki określone w rozporządzeniu z dnia 7 października 1997r. – brak jest podstaw do uznania skarżącej za stronę postępowania.
Od tej decyzji z dnia [...].09.2004r. odwołanie złożyła skarżąca, wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu wskazała, iż błędnie organ uznał, że brak jest skarżącej przymiotu strony bowiem wyraźnie z przepisów cytowanego już rozporządzenia z dnia 7 października 1997r. wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu działki a to oznacza, że dana inwestycja oddziałuje na działkę sąsiednią, która z kolei pozostaje w obszarze oddziaływania danej inwestycji. Z kolei z tego wywieść można- zdaniem skarżącej-, że przysługuje jej przymiot strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji planowanej na działce sąsiadującej z działką skarżącej. Dodatkowym argumentem, którym posłużyła się skarżąca było to, że została ona zawiadomiona przez organ administracyjny o rozprawie celem uzgodnienia interesów stron. Skarżąca podniosła i ten argument, że nie jest jej wiadomym na jakiej podstawie organ administracyjny dokonał zmiany decyzji z dnia [...].11.2002r.
Rozpatrując odwołanie SKO decyzją z dnia [...].10.2004r. utrzymało w mocy skarżoną decyzję Burmistrza K. z dnia [...].09.2004r.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w planie zagospodarowania przestrzennego teren planowanej inwestycji oznaczony jest symbolem 8.20 MR, MN i przeznaczony jest na cele budownictwa zagrodowego i mieszkaniowego a więc planowana inwestycja zgodna jest z miejscowym planem. Dodatkowo organ wskazał, że została ona usytuowana zgodnie z przepisami cyt. już rozporządzenia z dnia 7 października 1997r. a w toku postępowania inwestorzy zmienili jej usytuowanie oddalając ją o 8 m. od granicy działki mając na względzie ograniczenie ewentualnego oddziaływania inwestycji jedynie do terenu działki inwestorów. Tak więc- w ocenie organu II instancji- skoro planowana inwestycja została usytuowana w odległości większej niż wymagają tego obowiązujące przepisy to należy zasadnie przyjąć, że planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącej i wobec tego nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżąca jest stroną postępowania.
Obecnie przedmiotem rozpoznania przez Sąd orzekający jest skarga wniesiona przez E. W. na powyższą decyzję SKO z dnia [...].10.2004r.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji z dnia [...].10.2004r. i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podała, iż organ II instancji naruszył zasadę wyrażoną w art. 10 k.p.a. nie zapewniając jej czynnego udziału w każdym toku postępowania i przy istnieniu pozytywnych przesłanek wydał decyzję odmowną. Skarżąca nadal podtrzymywała swoje stanowisko, że jest stroną postępowania z wniosku inwestorów o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji bowiem oddziałuje ona na jej nieruchomość gdyż silosy zostały usytuowane po stronie wietrznej względem budynku mieszkalnego. Dodatkowo skarżąca wskazała na to, iż w sytuacji gdy doszło do zmiany decyzji z dnia [...].11.2002r. nie jest jej wiadomym czy decyzja ta może być uznana za ostateczną a ta kwestia znacząco wpływa na obecne postępowanie wznowieniowe gdyż warunkiem tego postępowania jest ostateczność decyzji administracyjnej.
Odpowiadając na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie powtarzając swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Nadto ustosunkowując się do zarzutu braku udziału skarżącej w toczącym się postępowaniu, organ ten podał, iż odwołanie było rozpatrywane na posiedzeniu niejawnym bez udziału stron i dlatego pełnomocnik skarżącej nie otrzymał zawiadomienia o rozprawie odwoławczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
Skarga zasługuje na uwzględnienie także i z innych względów niż wskazane przez skarżącą.
Organ I instancji jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia podał art. 145 § 1 i 149 § 3 k.p.a. zaś z uzasadnienia wynika, że decyzja z [...].11.2002r.wydana w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest objęta żadną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i stanowisko to poparł organ II instancji w skarżonej decyzji. To powoduje, że należy uchylić decyzje wydane przez organy obydwu instancji.
Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna a przesłanką odmowy wznowienia postępowania z art. 149 § 3 k.p.a. nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia, może natomiast być żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż wymienione enumeratywne w art. 145 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 20.06.1991r., IV S.A. 487/91, OSNA 1991, Nr 2, poz. 50).
Również w późniejszym wyroku NSA z dnia 8.06.1995r., S.A/Po 416/95 Mon. Pol. 1996, nr 7, s. 214 stwierdzono, że "Odmowa wznowienia postępowania następuje tylko i wyłącznie ze względów formalnych, a nie merytorycznych".
Identyczne stanowisko wyrażono w wyroku NSA z dnia 15.12.1998r., I S.A./Łd 1843/96 (niepubl.): "Podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, która to ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania i decyzji wydanej po wznowieniu postępowania". Por. też tezę Z. Czrnik Z. Suwała do wyroku NSA z dnia 8.07.1997r., nr 11,s. 62: "Decyzję o odmowie wznowienia postępowania wydaje się wtedy, gdy we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego można jednoznacznie stwierdzić, że nie istnieją podstawy wznowienia. Innymi słowy decyzja taka może być wydana wtedy, gdy w podaniu o wznowienie postępowania w żaden sposób nie wskazuje się podstawy wznowienia przewidzianej przepisami art. 145 § 1 k.p.a. jeżeli natomiast są jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i potrzeba zbadania w tym zakresie sprawy, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu, którego przedmiotem będzie wyjaśnienie, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje".
W omawianej sprawie skarżąca w podaniu o wznowienie postępowania wyraźnie wskazywała podstawę wznowienia powołując przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i z treści uzasadnienia także wynikała ta podstawa prawna. Tak więc organ administracyjny nie mógł od razu merytorycznie wypowiadać się w sposób jak to uczynił lecz zainicjować postępowanie wznowieniowe poprzez wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania.
Rozpatrując sprawę ponownie przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ I instancji winien zbadać czy skarżąca dochowała terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania biorąc pod uwagę to, że nie może opierać się wyłącznie na twierdzeniach skarżącej. Jak wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 1.09.2000r. (III S.A. 2304/99, ONSA 2001/4/179): "W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma prawo badać- oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych- tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu (art. 148 k.p.a.). Nie wolno mu oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły: tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania". Także- na co zwrócił uwagę NSA w wyrku z dnia 16.10.1998r. (III S.A. 2802/97, lex nr 34954) -termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 k.p.a. jest jednomiesięczny i liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania a zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze.
Następnie, gdy organ administracji uzna, że termin ten został dochowany, winien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i w tym postępowaniu będzie dokonywał badania czy wystąpiły przesłanki z art. 148 § 1 pkt 4 k.p.a., na który to przepis powoływała się skarżąca w podaniu o wznowienie postępowania. To postępowanie wznowieniowe rządzi się tymi samymi zasadami co postępowanie zwykłe. Dokonując oceny czy wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wziąć pod uwagę utrwalone już orzecznictwo NSA wypowiadające się w kwestii istnienia po stronie właściciela sąsiedniej działki interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (przykładowo: wyrok NSA z 27.06.2001r., IV S.A. 1056/99, Lex nr 78932; wyrok NSA z z 29.06.2001r., IV S.A. 594/99, Lex nr 54166; wyrok NSA z 27.09.2001r., I S.A. 2326/00, Lex nr 54528; uchwała 7 sędziów NSA w Warszawie z 11.10.1999r., OSP 11/99, OSNA 2000/1/6).
Dopiero gdy organ stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zbada merytoryczne zarzuty skarżącej zgłoszone w podaniu o wznowienie postępowania.
Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ administracji wyda decyzję zgodnie z treścią art. 151 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 152 i 200 i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – orzeczono jak w sentencji.
/-/ M. Górecka /-/ E. Brychcy /-/ B. Drzazga hp