Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1507 ze zm., dalej: "u.p.s."), § 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 13 lipca 2018 r. poz.1358) oraz zgodnie z pismem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr DOLiZK-IV-775-10/2017 z dnia 17 sierpnia 2017 r. w sprawie Zasad udzielania pomocy finansowej, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych (dalej przywoływanego jako "Zasady"), Burmistrz J. odmówił przyznania Z. L. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego mającego znamiona klęski żywiołowej w dniu [...] sierpnia 2017 r. jak i zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja wydana została w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej: WSA w Poznaniu) z dnia [...] lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po [...], którego prawomocny odpis z aktami sprawy wpłynął do organu [...] września 2019 r.
Organ następnie wyjaśnił, że rozpatrując ponownie sprawę wszechstronnie zebrał i rozważył materiał dowodowy, odnosząc się do wszystkich wskazań z wyroku.
Wyjaśniono, że [...] stycznia 2018 r. Z. L. złożyła kolejny wniosek dot. tej samej formy pomocy, tj. przyznanie pomocy finansowej z uwagi na zdarzenie losowe związane z nawałnicą, choć na tą formę pomocy Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J. (dalej: MGOPS) przyznał już świadczenie decyzją nr [...] z dnia [...] września 2017r. w kwocie [...]zł. Od decyzji tej strona nie odwołała się, natomiast po upływie prawie 6 miesięcy złożyła ponownie wniosek, kwestionując wysokość otrzymanej pomocy twierdząc, że jest nieadekwatna do powstałych szkód.
MGOPS wszczął ponownie postępowanie traktując wniosek jako nowy i wydał decyzję w tej sprawie nr [...] z dnia [...] marca 2018r., odmawiającą wypłaty wyższej kwoty z tytułu powstałych szkód. Od tej decyzji strona odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO, Kolegium), które utrzymało w mocy decyzję MOPS. WSA w Poznaniu wyrokiem o sygn. akt II SA/Po [...] uchylił obie decyzje. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydana została decyzja odmawiająca przyznanie pomocy (decyzja nr [...] z dnia [...] marca 2019r.), którą SKO w K. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019r. utrzymało w mocy. WSA w Poznaniu ponownie uchylił powyższe decyzje, kierując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez MOPS (wyrok z [...] lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Po [...]).
Organ wskazał, że Sąd w wymienionych wyrokach nie zobowiązał MGOPS J. do wypłaty wyższej kwoty, ponieważ w ocenie Sądu sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Po uzupełnieniu materiału dowodowego oraz odnosząc się do zaleceń Sądu organ wyjaśnił, co następuje:
- 1. W zakresie weryfikacji uprawnień zawodowych osoby, która wykonała oszacowania szkód w nieruchomości strony podniesiono, że dołączono skan uprawnień budowlanych mgr. inż. D. K. numer upoważnienia nr [...] z dnia [...].10.1985r. - tytuł zawodowy magister inżynier budownictwa. Wymieniony prowadzi działalność w branży budowlanej firma A - wycena nieruchomości, nadzór i projekty budowlane, posiada zatem uprawnienia budowlane oraz doświadczenie w tym zakresie, o czym poinformował w e-mailu z dnia [...].02.2019r. Wskazał również, że oceniając szkody działał na podstawie swoich uprawnień budowlanych, traktując szkodę jako szkodę budowlaną i zakres szkody określił na podstawie oględzin i własnego doświadczenia w tym zakresie. Zgodnie też z pismem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji - Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego Nr DOLiZK-IV-775-19/2017 z dnia 04.09.2017 r., w przypadku rozliczenia zasiłku celowego powyżej 20 tys. zł, udokumentowane szkody powinny odpowiadać odpowiednio wycenie kosztów dokonanej przez osobę posiadającą uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości, albo przez komisję do spraw szacowania szkód, w której udział wziął pracownik nadzoru budowlanego (pkt IV.5 Zasad). Zakwestionowanie przez stronę uprawnień mgr inż. D. K. zdaniem organu jest zatem bezzasadne.
Odnosząc się do przedstawionego przez stronę kosztorysu powykonawczego sporządzonego przez P. N. na kwotę [...]zł, organ wskazał, że i ten kosztorys był poniżej kwoty [...]tys., zatem wymagane uprawnienia, których strona oczekuje od mgr inż. D. K., nie mają uzasadnienia do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Ponadto kosztorys jest opatrzony pieczątką, z której nie wynika, że P. N. posiada uprawnienia w zakresie szacowania szkód.
2. Odnosząc się do zaleceń uzupełnienia materiału dowodowego o dokumentację fotograficzną ze szkody, opisu w wywiadzie środowiskowym zniszczeń, wyjaśnienia osoby sporządzającej w zakresie szacowania wysokości szkód, oszacowanie szkód w zalanych pomieszczeniach ściany w 3 pokojach i łazience oraz zarzutu braku wzięcia pod uwagę wydatków na dokonaną już naprawę dachu za łączną kwotę [...]zł i uzasadnienia, w jaki sposób wyliczono wartości procentowe szkody organ wyjaśnił, że dokumentacja fotograficzna sporządzona przez mgr. inż D. K. z dnia szacowania powstałych szkód w dniu [...].09.2018r. uległa zniszczeniu, o czym poinformował on w e-mailu z dnia [...].02.2019r. i dlatego nie można jej dołączyć do akt sprawy. Zdaniem organu brak tej dokumentacji fotograficznej nie wpłynął jednak znacząco na sprawę, ponieważ pracownik socjalny MGOPS J. był na miejscu i opisał szkody, które strona wskazała w trakcie wywiadu. Ponadto w dniu [...].10.2019r. dwóch pracowników socjalnych Ośrodka wykonało własną dokumentację fotograficzną, która jest w wywiadzie środowiskowym z dnia [...].10.2019r.
Podniesiono, że strona wskazała uszkodzenia z dnia [...].08.2017r., które częściowo zostały już naprawione, co zostało potwierdzone w trakcie oględzin przez pracowników socjalnych i udokumentowane wskazaną dokumentacją fotograficzną. Ponadto strona wskazała ścianę w salonie, która według niej została mocno zalana. Pracownicy nie mogli jednak tego stwierdzić, ponieważ ściana jest zabudowana boazerią, która utrudniała potwierdzenie tego faktu i nic nie wskazało na zalanie. Strona wskazała również zacieki w łazience, o których nie informowała na pierwszym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym [...].08.2017r. Z dokumentacji wywiadu w tamtym okresie wynika, że były zacieki na ścianach w 2 pokojach i częściowo w 3, natomiast nie wspominała strona o szkodach wyrządzonych w łazience.
Ponadto w wywiadzie i w decyzji nr [...] z [...] września 2017r. zostało opisane, co uległo uszkodzeniu. Pracownik socjalny Ośrodka wskazał, że został uszkodzony dach - oderwane gonty, przez co wokół okien pod parapetami powstały zacieki w 3 pomieszczeniach - były to lekko mokre ściany. Opis zniszczeń został ujęty w wywiadzie środowiskowym z dnia [...].08.2017r.
Organ podniósł, że dopiero po prawie 6 miesiącach od zdarzenia strona poinformowała o kolejnych nowych szkodach - zacieku na skosie ściany w łazience na piętrze. Zdaniem organu w sytuacji, gdy nie wskazano szkód w łazience w tamtym okresie, to osoba podczas szacowania szkód też ich nie mogła ująć w kosztorysie. Szkody ścian były natomiast wycenione na 0%, ponieważ były to zacieki, a nie zalania, co również strona wskazała podczas zapoznania się z zebraną dokumentacją w dniu [...].11.2019r. i osobiście zaznaczała na dokumentacji fotograficznej odnotowując, że to były zacieki.
Ponadto, po przedstawieniu kosztorysu powykonawczego sporządzonego przez P. N., MGOPS J. chciał zweryfikować wysokość tego kosztorysu ponieważ pracownicy socjalni nie posiadają odpowiednich kwalifikacji i uprawnień do szacowania szkód budowlanych. Pracownicy socjalni mogą stwierdzić co zostało uszkodzone i opisać we wywiadzie środowiskowym. Decyzją Dyrektora MGOPS J. postanowiono skorzystać z możliwości wyceny szkód przez mgr. inż. D. K., który ma uprawnienia budowlane nr [...] z dnia [...].10.1985r. i który w dniu [...] września 2017 r. został powołany przez Burmistrza J. jako członek komisji ds. szacowania strat powstałych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęski żywiołowej. D. K. wycenił procentowy udział uszkodzeń/zniszczeń budynku na 3% i [...] zł, co uwzględniono w wywiadzie środowiskowym. WSA w Poznaniu w wyroku o sygn. akt II SA/Po [...] zakwestionował te wyliczenia, co następnie potwierdził mgr inż. D. K.. Zatem procentowy udziału szkód powinien wynosić 1,7%, a nie jak omyłkowo zostało wcześniej podane - 3%.
W świetle powyższego zdaniem organu poczynione i opisane ustalenia były prawidłowe i strona nie kwalifikowała się do pomocy z budżetu państwa, co zostało potwierdzone przez mgr inż. D. K., wyliczenia WSA w Poznaniu oraz zgodnie z ww. Zasadami i załącznikiem nr [...], dot. procentowego udziału zniszczenia/uszkodzenia. Zgodnie z wytycznymi, aby otrzymać pomoc z budżetu państwa procentowy udział szkód zgodnie z tabelą powinien wynosić od 5%, natomiast strona nie spełniła tego warunku.
Zdaniem organu w tej sytuacji zaproponowana pomoc finansowa w postaci zasiłku z tytułu zdarzenia losowego w kwocie [...]zł nie była dowolna, ponieważ była podparta wyceną szkód przez mgr inż. D. K. i oględzin pracowników socjalnych. Ponadto procentowy udział szkód nie kwalifikował się na pomoc z budżetu państwa i strona sama po propozycji pracownika socjalnego złożyła wniosek w dniu [...] sierpnia 2017 r. na zdarzenie losowe, na co wyraziła zgodę i decyzją z [...] września 2017 r. otrzymała pomoc w wysokości [...] zł. Świadczenie to zostało wypłacone i strona nie odwołała się od decyzji.
Oceniając zebrany materiał dowodowy organ wyjaśnił, że analizą objął również dostarczone faktury, zatem nie został pominięty rachunek nr [...] z dnia [...].09.2018 r. za zerwanie gontów, foliowanie dachu, montaż opierzeni i montaż gontów na ogólną kwotę [...]zł. - faktura VAT [...] z dnia [...].09.2018 r. za gwoździe papowe, uszczelniacz dekarski FORCH, uszczelniacz dekarski SPEC. blachę płaską na ogólną kwotę [...]zł; faktura VAT [...] z dnia [...].09.2018 r. za gont orła SBS, ferx, zszywki tapicerskie, blachę płaską na ogólną kwotę [...]zł. Z rachunków tych wynika, że wszystko zapłacono gotówką w łącznej kwocie [...]zł, zatem strona dysponowała środkami finansowymi na ten cel. Ustalono, że dochód strony i jej męża wynosi ogółem [...] zł i składa się z emerytury jej i emerytury męża z dodatkiem pielęgnacyjnym. Dom stanowi ich własność. Warunki bytowe są dobre, nie zagrażają w żaden sposób życiu i zdrowiu.
Strona ponosi standardowe koszty comiesięcznego utrzymania. Opłaty mieszkaniowe są opłacane na bieżąco, strona nie ma żadnych zadłużeń. Z wielokrotnie przeprowadzonych wywiadów środowiskowych wynika, że strona aktualnie ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w warunkach, które nie naruszają godności człowieka.
Ponadto podniesiono, że z posiadanej dokumentacji wynika, iż dom jest ubezpieczony w PZU, które dokonało wypłaty za poniesione szkody w dniu [...].08.2017r. w kwocie [...]zł i w dniu [...].10.2017r. w kwocie [...]zł, czyli łącznie wypłacono odszkodowanie w kwocie [...]zł. Strona odwołała się od decyzji PZU, ale otrzymała odpowiedź negatywną i nie przedstawiła Ośrodkowi uzasadnienia odmowy, co jest kluczowe dla sprawy, ponieważ wnioskuje o pomoc na to same zdarzenie i wpływa to na podjęcie decyzji w tej sprawie przez MGOPS.
Organ wyjaśnił, że wystąpił do PZU z wnioskiem o udostępnienie danych bowiem uzyskanie środków finansowych od ubezpieczyciela ma wpływ na całokształt sytuacji materialnej, w jakiej znalazła się osoba potrzebująca pomocy. PZU nie udzieliło odpowiedzi. Organ wyjaśnił, że zapoznał się z procedurą odszkodowania jakie prowadzi PZU i ustalono, że wyceny szkód wykonuje na podstawie oględzin rzeczoznawca, czyli osoba uprawniona i jeśli w tym przypadku wyceniono szkody na kwotę [...]zł, musiało to być zasadne i odpowiednio udokumentowane. Od wyceny i wysokości wypłaconego odszkodowania przez PZU z uzyskanych od strony informacji strona nie odwołała się do Sądu, jak również na żądanie MGOPS nie przedstawiła tej dokumentacji.
Zdaniem organu powstałe w nieruchomości szkody nie wpływają na codzienne funkcjonowanie rodziny i nie zagrażają życiu, ponieważ zostały w większości naprawione, co potwierdza dokumentacja fotograficzna załączona do wywiadu, faktury zapłacone gotówką i oględziny pracowników socjalnych. Wskazano, że pomoc społeczna nie jest instytucją odszkodowawczą i nie jest rolą pomocy społecznej rekompensowanie ze środków budżetowych Państwa wszelkich strat poniesionych przez wnioskodawcę w wyniku zdarzenia losowego. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegająca się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w całości jaką określa wnioskodawca.
Z. L. wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając rażące niezastosowanie się przez organ do wszystkich wytycznych prawomocnych wyroków WSA w Poznaniu z dnia [...].11.2018r. oraz z dnia [...].07.2019.
SKO w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2020r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podzieliło przeprowadzoną przez organ I instancji ocenę materiału dowodowego uznając, że był on wystarczający do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia. Wskazano, że przesłanką przyznania zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego jest fakt powstania procentowego udziału zniszczenia na poziomie minimum 5% - według Zasad udzielania pomocy poszkodowanym w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych z dnia 17.07.2017 r. znak DOLIZK - IV775-10/2017.
Zdaniem Kolegium materiał dowodowy został uzupełniony zgodnie z wytycznymi Sądu, a organ I instancji zrealizował wszystkie zalecenia Sądu. Dołączono skan uprawnień budowlanych inż. D. K., wykonano czynności wywiadu środowiskowego w dniu [...].10.2019 r., podczas którego wykonano zdjęcia i opisano szkody. Prawidłowo, zdaniem Kolegium, nie zakwalifikowano zacieków na ścianach jako zalania oraz szkody w łazience. Szkody zostały wyliczone na 1,7%, czego nie kwestionował WSA w Poznaniu. Tym samym nie spełniono ustawowej przesłanki warunkującej przyznanie zasiłku celowego.
W skardze wniesionej do WSA w Poznaniu Z. L. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji z uwagi na niezrealizowanie wytycznych z prawomocnego wyroku Sądu. Zdaniem skarżącej nie zostały wzięte pod uwagę straty w zalanych pomieszczeniach oraz udokumentowanych wydatków na dokonane już naprawy, a faktury znajdują się w dokumentacji. Nie oceniono właściwie dokumentów, które uwierzytelniają uprawnienia zawodowe do szacowania strat. D. K. posiada jedynie uprawnienia budowlane. Nadal jest brak dokumentacji fotograficznej D. K. z dnia oględzin, a wykonane obecnie podczas wywiadu środowiskowego nie mogą obrazować stanu z momentu zdarzenia. Minęły już ponad dwa lata, a remont musiał być wykonany, bo doszłoby do jeszcze większych strat materialnych.
Zdaniem skarżącej informacja o braku uprawnień do szacowania strat przez D. K. oraz braku dokumentacji fotograficznej została świadomie ukryta przez MGOPS. Skarżąca wskazała, że e-mail D. K. z [...] lutego 2019 r. to potwierdza. Otrzymany zasiłek w kwocie [...]zł jest nieadekwatny do poniesionych strat. Skarżąca zarzuciła również, że decyzje MGOPS w J. oraz SKO w K. są pełne błędów i sprzeczności. Wniosła o zobowiązanie organu do przyznania jej zasiłku celowego w kwocie adekwatnej do zniszczeń oraz o wymierzenie grzywny MGOPS w J. za to, że nie wykonuje prawomocnych wyroków WSA w Poznaniu oraz przewlekle prowadzi postępowanie, które trwa już trzy lata. Do skargi załączono wymienioną w jej treści korespondencję e-mailową.
SKO w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2020 r. skarżąca wniosła o umożliwienie jej udziału w posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na dzień [...] lipca 2020 r.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 13 lipca 2020 r. sąd poinformował skarżącą, że do dnia wyznaczonego posiedzenia może przedstawić swoje pisemne stanowisko w sprawie. Pismo to, doręczone skarżącej w dniu 15 lipca 2020 r., pozostało bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 poz. 374 ze zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Przechodząc do merytorycznej kontroli rozpatrywanej obecnie sprawy wyjaśnić należy, iż kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Należy jednak zauważyć, że sprawa niniejsza była już przedmiotem kontroli sądowej, wobec czego granice jej ponownego rozpoznania wyznacza również art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponadto w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się przy tym, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Z tych względów przyjąć należy, że "związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego oceną prawną" w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
W przedmiotowej sprawie WSA w Poznaniu w prawomocnych wyrokach z [...] listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Po [...], oraz z [...] lipca 2019 r., sygn. akt II SA/Po [...], dokonał oceny prawnej i zawarł wytyczne dotyczące sposobu ponownego prowadzenia postępowania przez organ I instancji. Wytyczne te dotyczyły konieczności uzupełnienia przez organ materiału dowodowego w zakresie opisanym w uzasadnieniach obu tych wyroków. W tym miejscu podnieść należy, że zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonych obecnie decyzji mają wskazania wynikające z ostatniego z tych wyroków.
Sąd w sprawie II SA/Po [...] uznał bowiem, że nadal nie wiadomo, czy mgr inż. D. K. posiadał odpowiednie kwalifikacje do dokonania oceny procentowej skali uszkodzeń budynku, przy czym Sąd ten jednocześnie przyjął, że istnieje możliwość pewnej interpretacji "Zasad" w zakresie rodzaju tych kompetencji. Konieczne jest zatem dokonanie weryfikacji skali zniszczeń budynku przez nawałnicę w stosunku do substancji budynku jako takiej. Nie chodzi więc o straty spowodowane unicestwieniem względnie zniszczeniem całego budynku, ale o stosunek przybliżonej wartości uszkodzeń obiektu budowlanego w stosunku do wartości tego obiektu.
Sąd uznał, że tym samym oczekiwać należy, iż w realiach niniejszej sprawy oceny szkody na potrzeby stosowania "Zasad" dokona osoba posiadająca co najmniej kompetencje zawodowe pozwalające na wiarygodne kosztorysowanie wartości robót budowlanych. Właśnie pod tym kątem kompetencje mgr inż. D. K. powinny być zbadane, a stosowny dokument w tym zakresie wciągnięty do akt.
Tym samym Sąd w sprawie II SA/Po [...] odkodował normę zawartą w pkt IV.5 Zasad, czego nie zrobił Sąd we wcześniejszym wyroku, wydanym w sprawie II SA/Po [...], ograniczając się wówczas do zacytowania pkt II.6 i pkt III Zasad, w świetle których oszacowania wysokości szkód w budynku/lokalu mieszkalnym dokonuje osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości albo komisja do spraw szacowania strat, powołana przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w której bierze udział pracownik organu nadzoru budowlanego wykonujący zadania służbowe.
Zatem weryfikując obecnie uprawnienia mgr. inż. D. K. do przeprowadzenia oszacowania szkód powstałych w budynku skarżącej w związku z nawałnicą w dniu [...] sierpnia 2017 r., należy ten punkt Zasad odnieść do skali szkody która, jak ustalono, nie doprowadziła do całkowitego zniszczenia budynku. Chodzi o stosunek przybliżonej wartości uszkodzeń obiektu budowlanego w stosunku do wartości tego obiektu.
Sąd w sprawie sygn. akt II SA/Po [...] wskazał również, że wbrew zaleceniom Sądu (II SA/Po [...]) nie oceniono strat spowodowanych przez nawałnicę w zakresie skutków zalania trzech pokoi oraz łazienki. Do akt nie załączono także dokumentacji zdjęciowej, o której wzmiankuje się w ocenie uszkodzeń budynku z [...] września 2017 r. Zarazem w tym kontekście naruszono także art. 10 K.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W aktach sprawy nie było bowiem e-maila z [...] lutego 2019 r., w którym potwierdzona została wycena nieruchomości. Sąd podkreślił ponadto, że w trakcie postępowania administracyjnego oraz w dacie wydawania w sprawie poprzedniego orzeczenia sądowego skarżąca nie dysponowała fakturami potwierdzającymi wykonanie i rzeczywiste koszty prac remontowych w jej budynku, będące następstwem nawałnicy z 2017 r., a w wyroku II SA/Po [...] zwrócono uwagę, że z tego tytułu nie można było wywodzić względem skarżącej negatywnych konsekwencji.
Obecnie skarżąca udokumentowała fakturami i rachunkami na łączną kwotę [...]zł wartość przeprowadzonych robót remontowych, a w postępowaniu sądowym przedstawiła opinię techniczną potwierdzającą konieczność wymiany wszystkich uszkodzonych i połamanych gontów papowych na dachu budynku mieszkalnego (opinia techniczna ze stycznia 2019 r., k. 25 akt sądowych), co uprawdopodabnia, że zrealizowane prace rzeczywiście odnosiły się do skutków nawałnicy. Burmistrz nie skonfrontował faktur i rachunków z oceną z dnia [...] września 2017 r. W konsekwencji Sąd zobowiązał organy do wykonania wskazań z wyroku II SA/Po [...], z uwzględnieniem poczynionych dodatkowych wyjaśnień.
Z kolei w wyroku II SA/Po [...] Sąd wyjaśnił, że szczegółowe warunki przyznawania pomocy na remont budynku/lokalu mieszkalnego określone zostały w pkt II. Zasad. Aby było możliwe przyznanie pomocy z Zasad, minimalny udział zniszczenia/uszkodzenia musi wynosić co najmniej 5%. Stosownie do pkt I.8 Zasad, podstawą do określenia wysokości przyznawanej pomocy jest rodzinny wywiad środowiskowy, przeprowadzany przez właściwy miejscowo ośrodek pomocy społecznej.
Ponadto, zdaniem Sądu wstępna kwalifikacja uszkodzeń wykazała uszkodzenie dachu w wysokości 5% i uszkodzenie innych elementów ("instalacje, stolarka okienna i drzwiowa") na poziomie 2%. Łącznie wyliczono udział uszkodzenia budynku w wysokości 3 %. Nie wskazano jednak, w jaki sposób wyliczono ww. wartości tymczasem zastrzeżenia Sądu budziła ich prawidłowość, albowiem przy właściwym zastosowaniu wzoru i współczynników wysokość uszkodzeń wyniosłaby 1,7 % [ (0,3 x 5%) + (0,1 x 2 %)= 1,5+0,2= 1,7 % stopnia uszkodzenia]. Z Oceny wynika także, że jej załącznikiem jest dokumentacja fotograficzna, której nie załączono, a dokumentacja ta jest istotna w świetle odnotowanego w wywiadzie środowiskowym z [...] marca 2018r. okazania przez skarżącą zalanych pomieszczeń (ściany w trzech pokojach, łazience) oraz uszkodzonego dachu (oderwane gonty), tymczasem odnośnie zniszczeń ścian wpisano 0%. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał zatem na odniesienie się do tych sprzeczności.
Podsumowując powyższe należy zatem wskazać, że prowadząc po raz trzeci postępowanie organ I instancji zobowiązany był do wyjaśnienia kwestii uprawnień mgr inż. D. K. i odniesienie posiadanych przez niego uprawnień do kosztorysowania wartości robót budowlanych, bowiem w tym przypadku, gdy nie doszło do całkowitego czy znaczącego zniszczenia budynku, w szacunku chodzi o stosunek przybliżonej wartości uszkodzeń obiektu budowlanego do wartości tego obiektu. Zatem osoba ta nie musiała mieć uprawnień w zakresie szacowania wartości nieruchomości.
W opinii Sądu rozpoznającego obecnie sprawę kwestia ta została wystarczająco wyjaśniona w ramach ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. MGOPS w J. uzupełnił materiał dowodowy o dokumenty potwierdzające uprawnienia mgr inż. D. K. w zakresie kosztorysowania robót budowlanych (uprawnienia w zakresie m.in. konstrukcji budowalnych) oraz jego oświadczenia dotyczące przeprowadzenia samej wyceny. W tym zakresie organ uzyskał od niego oświadczenie co do zaginięcia dokumentacji fotograficznej, która została sporządzona podczas oględzin budynku (k. 50-51 akt admin.). D. K. wyjaśnił również, że Sąd prawidłowo wyliczył, iż szkoda w budynku była na poziomie 1,7% oraz, że w tym zakresie zweryfikował swoje wcześniejsze obliczenia.
W tym miejscu zauważyć należy, że również sporządzający na zlecenie skarżącej Opinię techniczną dotyczącą uszkodzeń pokrycia dachu spowodowanych przez wichurę w budynku mieszkalnym jednorodzinnym inż. P. N. (Opinia sporządzona w styczniu 2019 roku), posiada uprawnienia w zakresie konstrukcyjno - budowlanej, czego nie sposób negować (dowód: Opinia załączona do akt sprawy II SA/Po [...] – k. nr [...]). Jednakże wycena ta nie mogła zostać uznana za podstawę do podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia, o czym poniżej.
Jest okolicznością bezsporną, że w dniu [...] września 2017 r., a więc po tygodniu od nawałnicy z huraganowym wiatrem, pracownicy organu I instancji przeprowadzili wizję lokalną należącej do skarżącej nieruchomości, z której sporządzili protokół zawierający opis uszkodzeń w budynku skarżącej spowodowanych tym zdarzeniem. W materiale dowodowym znajduje się wywiad środowiskowy, w którym sama skarżąca podała rozmiar tych szkód. Powyższe następnie zweryfikowano w oparciu o oświadczenia mgr inż. D. K., który sporządził Ocenę szkód w budynku, jak i na podstawie samej tej Oceny. Podczas ponownego postępowania przeprowadzono wywiad środowiskowy oraz zrobiono dokumentację fotograficzną. Pracownicy socjalni MGOPS w dniu [...] października 2019 r. oświadczyli, że podczas wywiadu środowiskowego w dniu [...] sierpnia 2017 r. (a więc najistotniejszego z punktu widzenia dowodowego dla oceny szkód) stwierdzono, iż częściowemu zalaniu uległo mieszkanie, wskutek czego powstały niewielkie zacieki w wewnętrznych futrynach okien i było to widoczne w trzech pomieszczeniach. Na zewnątrz odnotowano uszkodzony dach, w którym podarte zostało kilka gontów. Poza tym innych zniszczeń strona wówczas nie podała (dowód: notatka urzędowa – k. nr [...] akt admin.).
Na gruncie rozpatrywanej sprawy istotna jest okoliczność, że podczas przeprowadzonej bezpośrednio po nawałnicy wizji lokalnej pracownicy organu I instancji nie odnotowali innych szkód, aniżeli wówczas wykazano i na co skarżąca zgodziła się podpisując wywiad. To na tej podstawie wydana została decyzja o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego w kwocie [...]tys. zł. (decyzją z [...] września 2017 r.). Stwierdzony procent zniszczeń w budynku nie uprawniał natomiast skarżącej do otrzymania pomocy w ramach rządowego programu usuwania skutków nawałnicy.
W świetle tak ustalonego stanu budynku (w tym stanu dachu) organ pomocowy działając w granicach uznania administracyjnego mógł nie uwzględnić wniosku o przyznanie dodatkowych środków finansowych na pokrycie kosztów przeprowadzonego w 2018 roku remontu dachu, gdy zakres robót obejmował nie tylko wymianę uszkodzonych (oderwanych) gontów (czyli pokrycia dachu), ale i nowe pokrycie gontami dachu, foliowanie dachu oraz montaż opierzeni. Nie kwestionując konieczności wykonania tych robót oraz ich związku ze stwierdzonym oderwaniem części gontów na skutek nawałnicy w dniu [...] sierpnia 2017 r., należy jednak mieć na uwadze, że tuż po nawałnicy nie stwierdzono konieczności tak poważnej naprawy dachu, która obejmowała nie tylko wymianę uszkodzonych gontów, ale również położenie folii i montaż opierzeni, co niewątpliwie musiało generować wyższe koszty. W tym miejscu wskazać należy, że w Opinii technicznej inż. P. N. nie wspomniano o konieczności wykonania innych robót, aniżeli wymiana uszkodzonych gontów.
W sytuacji, gdy brak jest dokumentacji fotograficznej z okresu tuż po nawałnicy (nie ma jej również przy Opinii technicznej sporządzonej przez inż. P. N., przy czym jak wynika z jej treści stan budynku oceniał on w sierpniu 2018 roku – dowód k. nr [...] w aktach sąd. sprawy II SA/Po [...]), prawidłowo organ I instancji podjął próbę uzyskania dokumentacji oszacowania szkód, która sporządzona została przez ubezpieczyciela - PZU. Wydania tej dokumentacji na wniosek MGOPS w J. PZU odmówiło, natomiast skarżąca podnosiła, że dokumentacja ta nie może zostać uwzględniona, bowiem budynku nie musiała ubezpieczać.
Odnosząc się do tej argumentacji Sąd podziela stanowisko organu, iż w tym przypadku materiały sporządzone przez PZU pozwoliłyby uzupełnić braki dokumentacji w zakresie zdjęć budynku po nawałnicy. W tej sytuacji określenie skali zniszczeń nastąpiło na podstawie oszacowania sporządzonego przez mgr inż. D. K., którego uprawnienia były wystarczające do szacowania szkód w substancji budynku. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że D. K. był członkiem powołanej przez Burmistrza J. Komisji do spraw ustalania szkód i szacowania strat powstałych w budynkach w wyniku nawałnicy w dniu [...] sierpnia 2017 r. na terenie Gminy J.. Zdaniem Sądu w opisanym stanie faktycznym dokonane przez organ ustalenia uznać należy za prawidłowe, co dodatkowo znajduje potwierdzenie w uzyskanej informacji o wysokości odszkodowania utrzymanego przez skarżącą od PZU oraz odmowy udostępnienia przez nią dokumentacji oszacowania szkód, która sporządzona została przez ubezpieczyciela.
Jednoznacznie wyrażony w toku postępowania przez skarżącą brak zgody na wykorzystanie na potrzeby sprawy dokumentacji poszkodowej PZU, można zakwalifikować jako brak woli współpracy z MGOPS, co zgodnie z art. 12 u.p.s. stanowi samodzielną przesłankę do wydania decyzji o odmowie przyznania wnioskowanego zasiłku.
Przechodząc do oceny, czy w tak opisanym stanie faktycznym organy prawidłowo przyjęły, że wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2018 r. nie zasługiwał na uwzględnienie, należy mieć na uwadze zasady i cele przyznawania pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). W myśl art. 7 u.p.s., pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom z powodu m.in. zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej (pkt 14), klęski żywiołowej lub ekologicznej (pkt 15).
Dalej wyjaśnić należy, że w myśl przepisu art. 39 ust. 1 u.p.s., w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z art. 40 u.p.s., zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1), a także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2). Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2 art. 40, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). W orzecznictwie dotyczącym pomocy finansowej udzielanej na podstawie art. 40 u.p.s. wskazuje się na dwie zasadnicze kwestie.
Po pierwsze, zasiłek celowy z art. 40 ust. 1 u.p.s. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane zdarzeniem losowym. Nie stanowi też zadośćuczynienia ze strony Państwa, które nie ma obowiązku zapewnić pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej przez powódź. Takie funkcje spełniają organy ubezpieczeniowe pod warunkiem zawarcia odpowiedniej umowy. Po drugie, przepis art. 40 u.p.s. nie może być realizowany bez zastosowania ogólnych zasad pomocy społecznej, której celem jest zabezpieczenie podstawowych, niezbędnych potrzeb życiowych. Przy podejmowaniu decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej organy winny zatem kierować się dobrem danej osoby i mieć na względzie, że pomoc ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.).
Pomoc w postaci zasiłku celowego z art. 40 ust. 2 u.p.s. ma zatem służyć obywatelom w najcięższych sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Świadczenie przyznawane na podstawie art. 40 ust. 2 u.p.s. ma służyć osobom znajdującym się w szczególnych dla nich sytuacjach, kiedy ich podstawowe potrzeby nie mogą zostać zaspokojone, narażając ich na egzystencję w warunkach nieodpowiadających godności człowieka. Zasiłek taki nie musi być zatem wypłacony każdemu, kto jest właścicielem nieruchomości dotkniętej zdarzeniem losowym lub klęską żywiołową czy też ekologiczną. W przypadku zasiłku celowego organ administracyjny wydaje decyzję oceniając całokształt sytuacji strony i jej rodziny, mającej wpływ na zakres zaspokojenia zgłoszonych potrzeb, uwzględniając przy tym sytuację ogólną, czyli wysokość posiadanych środków, liczbę osób wymagających pomocy.
Dopiero po ustaleniu, że taka pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu, co odnosi się również do wysokości przyznanej pomocy. Spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy nie oznacza zatem, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie świadczenia.
Dalej podkreślić należy, że opracowane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 17 sierpnia 2017 r. "Zasady udzielania, ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych" stanowią wytyczne kierowane do organów jednostek samorządu terytorialnego i choć nie należą do źródeł prawa powszechnie obowiązującego, gmina winna co do zasady respektować je przy podejmowaniu decyzji administracyjnych w sprawie przyznania zasiłków celowych w związku z klęską żywiołową. Tym niemniej, to przepis art. 40 ust. 1 i 2 u.p.s. jest jedyną regulacją normatywną o randze ustawowej dotyczącą zasad przyznawania zasiłku celowego w przypadku strat poniesionych w wyniku klęski żywiołowej.
Z tego też względu podstawą materialnoprawną, w ramach której organy winny były przeprowadzić analizę przyjętych ustaleń faktycznych, mogły być jedynie przepisy ustawy o pomocy społecznej (tak WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Po 303/19 – wyrok dostępny na stronie internetowej NSA w CBOSA.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie uznać należało, że organ I instancji przeprowadził postępowanie w zgodzie z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., przy wydawaniu rozstrzygnięcia nie naruszając przepisów ustawy o pomocy społecznej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, opisany również we wszystkich wydanych w przedmiotowej sprawie decyzjach i wyrokach tut. Sądu, mógł stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a argumenty wysunięte w zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji są racjonalne i zbieżne z jego treścią.
Dalej wyjaśnić należy, że powoływany pkt IV pkt 5 "Zasad" znajduje się w sekcji "Uruchamianie środków rezerwy celowej na wypłatę zasiłków celowych." Znajdujące się w niej zapisy stanowią zbiór wytycznych dla wójtów gmin, burmistrzów i prezydentów miast, które należy spełnić, aby uruchomić środki na zasiłki celowe z budżetu państwa. Wytyczne te, nie będące źródłem obowiązującego prawa, nie mogły jednakże modyfikować ustawowego trybu przyznawania zasiłków celowych, uregulowanych w przepisach ustawy o pomocy społecznej, ani ograniczać środków dowodowych i zasad wynikających z przepisów K.p.a.
Odnosząc się zatem do wskazanych wytycznych zauważyć należy, że w ich punkcie IV podano, że wójtowie (burmistrzowie, prezydenci) w celu uruchomienia środków na zasiłki celowe sporządzają i przedstawiają wojewodzie listę uszkodzonych lub zniszczonych budynków z opisem szkody i szacowaną kwotą zasiłku (pkt 1). To wojewoda dokonuje wstępnej weryfikacji danych zawartych na listach i wnioskuje do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o uruchomienie środków z rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych (pkt 2). W pkt 3 i 4 wskazano jakie dane musi zawierać wniosek wojewody. W wyszczególnionym pkt II.6 Zasad nadano wojewodzie uprawnienia do wnioskowania do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o uruchomienie środków na zasiłek celowy w kwocie wyższej niż 20 tys. złotych. W pkt III sprecyzowano, że wysokość pomocy nie może przekroczyć 100 tys. złotych.
Powyższe zapisy regulują więc stosunki pomiędzy wójtami gminy (burmistrzami, prezydentami), a wojewodą i Ministrem, określając ich rolę w zakresie uruchamiania środków rezerwy celowej na wypłatę zasiłków celowych.
W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że przyznanie zasiłku celowego na przeprowadzony później remont budynku skarżącej wyklucza przyznanie wnioskowanej dodatkowej pomocy. Skarżąca uzyskała bowiem wcześniej zasiłek celowy, którego wysokość została ustalona z uwzględnieniem szkód wskazywanych przez nią i zweryfikowanych przez pracowników socjalnych MGOPS w J. oraz przez sporządzającego wycenę szkód mgr inż. D. K.. Skarżąca uzyskała również odszkodowanie od ubezpieczyciela, które niewątpliwie ustalone zostało w oparciu o wynik postępowania szkodowego i którego wysokość pokrywa się z wysokością zasiłku przyznanego przez organ I instancji decyzją z [...] września 2017 r. Ponadto organy ustaliły, że skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz własnym staraniem przeprowadziła remont dachu i naprawy w pomieszczeniach wewnętrznych. Pamiętać należy, że zasiłek celowy nie służy rekompensacie strat, ale ma umożliwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych. Zasiłek celowy o którym mowa w art. 40 ust. 1 i 2 ustawy może być przyznany, jeżeli w wyniku strat poniesionych w związku ze zdarzeniem losowym (ust.
1) lub straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2), pomimo wykorzystania własnych zasobów i możliwości, dana osoba lub rodzina nie jest w stanie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2655/19 (dostępny w CBOSA).
Co przy tym istotne, skarżąca wcześniej nie kwestionowała decyzji MGOPS, na mocy której uzyskała pomoc finansową z tego samego tytułu w wysokości 3 tys. zł. Wszystkie powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organom obu instancji nie można skutecznie zarzucić, że wadliwie uznały, że skarżącej nie może być przyznana pomoc w postaci zasiłku celowego ponad tą otrzymaną wcześniej kwotę.
W wyroku z dnia 12.10.2011 r., sygn. I OSK 474/11, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że "sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest kontrolą ograniczoną, nie obejmuje celowości wyboru przez organ administracji publicznej takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, ale ogranicza się do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności. Przedmiotem oceny sądu jest kwestia, czy organ zebrał w sprawie cały materiał dowodowy i dokonał wyboru sposobu jej rozstrzygnięcia po wszechstronnym rozważeniu okoliczności sprawy, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego" dostępny jw.). Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie i podzielając je Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie mógł od niego odstąpić.
W rozpoznawanej sprawie należy dodatkowo zwrócić uwagę, że skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2019 r. zostało jej doręczone zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (k. 31 akt admin.).
W tych okolicznościach nie można postawić organom zarzutu naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 153 p.p.s.a. Również uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji nie budzą zastrzeżeń w kontekście wymogów z art. 107 § 3 K.p.a. Biorąc ponadto pod uwagę istotę i cel zasiłku z art. 40 u.p.s. oraz cele i zasady pomocy społecznej, Sąd uznał, że skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Skarżąca wraz z mężem mają zapewnioną egzystencję, a zasiłek celowy na usuwanie skutków nawałnicy, co już wielokrotnie podkreślono, nie jest formą odszkodowania służącego pokryciu wszelkich strat z tego tytułu, a może być przyznawany tylko w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.