Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 listopada 2018 Gmina C., reprezentowana przez Wójta Gminy C., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 r., nr [...], którym uchylono postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...] 2018 r., nr [...], negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w P. nr dz. [...], [...], [...] i jednocześnie postanowiono o pozytywnym zaopiniowaniu przedmiotowego podziału nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło i jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Stosownie do treści art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") uprawnionym do wniesienia skargi do sądu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, uznał, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. W takiej sytuacji będzie on niejako bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego.
Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję - raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania - w zależności od etapu załatwiania sprawy (por. postanowienie NSA z 12 września 2018 r. sygn. I OSK 1817/18, wyroki NSA z dnia 4 marca 2014 r., sygn. II OSK 482/14; z dnia 14 listopada 2012 r., II OSK 888/12; z dnia 11 kwietnia 2012 r., II OSK 119/11; z dnia 1 kwietnia 2009 r., II OSK 460/08; z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1017/04).
Ochronę interesów prawnych jednostek samorządu terytorialnego w sytuacji, gdy ich organy zostały powołane do orzekania w drodze decyzji administracyjnych, należy przenieść na płaszczyznę zasady praworządności. Dlatego właściwym tu być powinien tryb weryfikacji decyzji naruszających prawo na podstawie przepisów normujących udział prokuratora w postępowaniu administracyjnym (Dział IV kpa) i postępowaniu sądowoadministracyjnym (J. P. Tarno "Status prawny jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym i sądowym, PiP 2006/2/13-29).
W przedmiotowej sprawie Gmina C., reprezentowana przez Wójta, była organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w I instancji w sprawie opiniowania projektu podziału nieruchomości, co do którego toczyło się postępowanie zakończone postanowieniem objętym wniesioną skargą. W tej sytuacji Gmina C. nie była stroną postępowania administracyjnego, a tym samym nie ma statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Tym samym skarga, wniesiona w przedmiotowej sprawie przez Gminę C. - reprezentowaną przez Wójta Gminy C., jest niedopuszczalna i dlatego też podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak