Uzasadnienie
W toku postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy przez B. i A. L. szopogarażu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. – wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) wstrzymał dalsze prowadzenie robót przy budowie budynku gospodarczo – garażowego na działce położonej w G. nr [...], oznaczonej numerem geodezyjnym [...], polecił zabezpieczenie dostępu do budowanego obiektu osobom postronnym oraz nakazał inwestorom przedłożenie w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia:
- - zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- - dokumentów w postaci 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W uzasadnieniu ustalił, iż [...]sierpnia 2003r. inwestorzy rozpoczęli – bez wymaganego pozwolenia – budowę budynku gospodarczo – garażowego o wymiarach 8,50 x 8,00m usytuowanego tylną ścianą stycznie do granicy z posesją S.U. i do chwili wydania postanowienia wykonali ławy i mury fundamentowe, mury przyziemia wraz z przewodami kominowymi oraz częściowo ułożyli elementy stropu prefabrykowanego. Nakazane postanowieniem czynności doprowadzą budowę do stanu zgodnego z prawem, a to pozwoli na legalizację samowoli budowlanej.
Mimo że inwestorzy w wyznaczonym terminie dostarczyli nakazane opracowania i dokumenty – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dnia [...]r. wydał na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego z 1994r. decyzję nakazującą inwestorom B. i A. L. rozbiórkę przedmiotowego budynku.
W uzasadnieniu stwierdził, że w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy C. zatwierdzonym uchwałą nr XXXII/153/94 Rady Miejskiej C. z dnia 27 maja 1994r. (Dz. Urzęd. Woj. Poznańskiego nr 12, poz. 124) nie ma zapisu dopuszczającego lub nakazującego lokalizację budynku bezpośrednio przy granicy działki. Natomiast wydana przez Burmistrza Gminy decyzja z dnia [...]r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie określa sposobu usytuowania przedmiotowego obiektu przy granicy działki, jednakże zawiera w punkcie 2 warunek, iż "projekt należy wykonać zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi". Skoro realizowany w warunkach samowoli obiekt narusza § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690), to "brak jest podstaw prawnych do dalszego działania zmierzającego do legalizacji".
Powołany przepis rozporządzenia stanowi bowiem, że budynek może być usytuowany ścianą zewnętrzną bez otworów bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jeżeli: wynika to z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, bądź na sąsiedniej działce istnieje już budynek ze ścianą usytuowaną bezpośrednio przy tej granicy, a wznoszony budynek będzie przylegał do istniejącego całą długością swojej ściany.
W odwołaniu od tej decyzji inwestorzy wyjaśnili, że nie informowano ich o konieczności uzyskania zgody sąsiada na budowę w granicy. Budowę w granicy wymusza fakt, że "to są za wąskie działki, aby mogło funkcjonować gospodarstwo rolne produkcyjne o charakterze ogrodniczo – rolnym".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wykonanie przez inwestorów obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...]r. nie mogło przesądzić pozytywnego dla nich załatwienia sprawy. Organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do przestrzegania wszystkich przepisów prawa budowlanego, w tym warunków technicznych. Przedmiotowa inwestycja jest sprzeczna z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej przez B. i A. L. Skarżący opisali przebieg ich starań w urzędach o załatwienie formalności związanych z budową przedmiotowego szopogarażu, szczególnie podkreślając, że "jeśli chodzi o przepis co do zgody sąsiada, to w każdym urzędzie słyszymy inną interpretację". Podali, że zależy im na rozwoju gospodarstwa i poprawie bytu, a sprawa jest wynikiem konfliktu sąsiedzkiego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jest poza sporem, że inwestorzy przystąpili dnia [...]sierpnia 2003r. do budowy budynku gospodarczo – garażowego bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na jego budowę i spełnili w terminie wszystkie obowiązki nałożone na nich przez organ nadzoru budowlanego postanowieniem wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016). Po spełnieniu tych obowiązków wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, ale postępowanie w tym przedmiocie Starosta zawiesił z urzędu do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
Stosownie do art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego z 1994r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) możliwa jest legalizacja samowoli budowlanej, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Nadto inwestorzy powinni wykonać w wyznaczonym terminie obowiązki nałożone na nich postanowieniem organu nadzoru budowlanego.
Według stanowiska organów I i II instancji – wprawdzie inwestorzy przed dopuszczeniem się samowoli budowlanej uzyskali decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, a nadto Burmistrz Gminy w zaświadczeniu nr [...] stwierdził, że budowany na działce nr [...] budynek gospodarczy zlokalizowany jest zgodnie z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy C. z 1994r., to jednak legalizacji samowoli budowlanej stoi na przeszkodzie lokalizacja przedmiotowej inwestycji sprzeczna z § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Stanowisko to pomija, że przedmiotowa inwestycja jest realizowana na działce znajdującej się na terenie przeznaczonym w planie pod zabudowę zagrodową (zaświadczenie Burmistrza Gminy z [...]r. nr [...]). Przez "zabudowę zagrodową" omawiane rozporządzenie rozumie budynki mieszkalne, gospodarcze i inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych, w tym Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe (§ 3 pkt 3). Skarżący twierdzą, że prowadzą gospodarstwo rolno – ogrodnicze, a realizowana inwestycja ma między innymi służyć do przechowywania warzyw przeznaczonych do zbycia na giełdzie. Do sytuowania tego rodzaju obiektów budowlanych odnosi się ustęp 10 § 12 rozporządzenia. W myśl tego przepisu "budynek inwestorski, a także budynek gospodarczy do przechowywania płodów rolnych, w tym stodoła, nie mogą być sytuowane bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jako sąsiadujące z budynkiem mieszkalnym, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej". Wynika z tego, że budynki inwestorskie i służące do przechowywania płodów rolnych mogą być sytuowane bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie sąsiadują z budynkiem mieszkalnym.
Organy obu instancji nie wyjaśniły, czy realizowany przez skarżących przy granicy budynek gospodarczy ma służyć do przechowywania płodów rolnych względnie ogrodniczych oraz czy sąsiaduje z budynkiem mieszkalnym.
Sąd nie może wyręczać organów w czynieniu tego rodzaju ustaleń, bo jego zadaniem jest kontrola legalności zaskarżonej decyzji.
Skoro sprawa nie dojrzała do rozstrzygnięcia i wymaga poczynienia przez organ orzekający ustaleń we wskazanych wyżej kierunkach, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a", "c", art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.
/-/E. Brychcy /-/A. Łaskarzewska /-/B. Kamieńska kk