Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 lipca 2012r. oddalił skargę B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku złożonym na formularzu PPF wnioskodawca oświadczył, że od półtora roku pozostaje bez zatrudnienia i nie posiada środków na opłacenie zastępstwa procesowanego. Oświadczył, że utrzymuje się jedynie z zasiłków w opieki społecznej, aktualnie otrzymuje zasiłek okresowy w wysokości 300 zł miesięcznie. Nadto podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Mieszka w czynszowym mieszkaniu z zasobów gminy. Oświadczył, że posiada zaległości w ZUS w wysokości 35.000 zł, w opłatach za mieszkanie w wysokości 7.000 zł, za studia - 6.000 zł.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, nie pracuje dorywczo. Nadto, choruje.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne.
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie racy prawego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wysokość realnie otrzymywanych środków z pomocy społecznej wskazuje w sposób oczywisty, że z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego swojego utrzymania. Stan zdrowia ogranicza też jego możliwości zarobkowania. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika.
Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska