Uzasadnienie
W dniu 8 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznawał na rozprawie sprawę ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2011 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję działającego z upoważnienia Starosty P. Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] 2011 r. o rozłożeniu na raty spłaty należności w kwocie 45 897,26 zł z tytułu niewywiązania się z warunków umowy nr [...] z dnia 1 października 2009 r. dotyczącej refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych.
Dokonując kontroli legalności działania organów administracji orzekających w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zachodzi konieczność poinformowania Starosty P. o istotnych naruszeniach prawa, których dopuścił się przy rozpoznawaniu wniosku A. K. o umorzenie należności z tytułu obowiązku zwrotu refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy.
Powyższe postanowienie wydano na podstawie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej p.p.s.a.) jako tzw. postanowienie sygnalizacyjne. Istotą postanowienia sygnalizacyjnego jest poinformowanie organu administracji publicznej o nieprawidłowościach w jego funkcjonowaniu, które zostały ujawnione w toku postępowania sądowego. Zgodnie z powołanym przepisem art. 155 § 1 p.p.s.a., w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenie przepisów prawa o dwojakim charakterze.
W pierwszym rzędzie wskazać należy na nierespektowanie przez orzekającego w sprawie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. wymogu uzyskania przez organ orzekający w sprawie umorzenia należności z tytułu obowiązku zwrotu refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia i poprzestawaniu w tym zakresie na opinii Komisji problemowej do spraw opiniowania wniosków dotyczących umorzenia nienależnie pobranych świadczeń przez bezrobotnych, zwrotu refundacji kosztów wyposażenia/doposażenia stanowisk pracy, refundacji z tytułu prac interwencyjnych i robót publicznych oraz jednorazowo przyznanych środków na podjęcie działalności gospodarczej przy Powiatowej Radzie Zatrudnienia.
Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 z 2004 r. ze zm.) starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek wskazanych w tym przepisie. Zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w skład powiatowej rady zatrudnienia wchodzą osoby powoływane przez starostę.
Jednocześnie w art. 23 ust. 7 ustawy wskazano, że minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, organizację oraz tryb działania rad zatrudnienia, a także warunki, na jakich mogą uczestniczyć w posiedzeniach rad zatrudnienia przedstawiciele organów, organizacji i instytucji niereprezentowanych w radach, oraz tryb finansowania kosztów szkoleń członków rad, mając na względzie zapewnienie efektywnego dialogu społecznego. Realizując powyższą delegację ustawową Minister Gospodarki I Pracy wydał rozporządzenie z dnia 6 października 2004 r. w sprawie rad zatrudnienia (Dz. U. Nr 224, poz. 2281z 2004 r.). W § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia wskazano, że pracami rady zatrudnienia kieruje przewodniczący, a w razie jego nieobecności wiceprzewodniczący, zaś w § 7 ust. 1, iż rada zatrudnienia wyraża swoją opinię w sprawach należących do zakresu jej kompetencji w formie uchwały lub odpowiedniego zapisu w protokole posiedzenia rady, przy czym zgodnie z ust. 2 tej samej jednostki redakcyjnej uchwały w sprawach opinii rady zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy członków rady zatrudnienia.
W kontekście powyższych regulacji oczywistym jawi się, iż wymaganej prawem opinii powiatowej rady zatrudnienia nie może zastąpić znajdująca się w aktach sprawy opinia Komisji problemowej, tym bardziej, że w skład w/w Komisji, a więc instytucji nie znanej przepisom ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego, wchodzi jedynie trzech spośród osiemnastu członków Powiatowej Rady Zatrudnienia w P., wśród których brak przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego Powiatowej Rady Zatrudnienia w P., co uniemożliwia uznanie stanowiska Komisji za wymaganą przepisem ustawy opinię Rady chociażby ze względu na brak określonego w § 7 ust. 2 rozporządzenia quorum, wynoszącego w realiach niniejszej sprawy dziewięcioro członków Powiatowej Rady Zatrudnienia w P..
Oceny powyższej nie zmienia okoliczność, iż Regulamin Organizacyjny Powiatowej Rady Zatrudnienia w P. w § 14 przewiduje wyłanianie przez Radę ze swego grona trzyosobowego zespołu problemowego w sprawie opiniowania wniosków dotyczących umorzenia pożyczek udzielonych z Funduszu Pracy oraz nienależnie pobranych świadczeń, albowiem akt tego rodzaju nie może modyfikować przepisów powszechnie obowiązujących, a wyłoniony na jego podstawie zespół problemowy (komisja), nie może zastępować powiatowej rady zatrudnienia w realizowaniu jej kompetencji, lecz jedynie służyć jako jednostka pomocnicza rady w wypracowaniu przez powiatową radę stanowiska, które musi być wyrażone w sposób i w trybie przewidzianym w przepisach prawa.
Powyższe uchybienie w działaniu Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. ma przy tym w ocenie Sądu charakter systemowy i co za tym idzie skutkować może wydawaniem wadliwych decyzji we wszystkich tego rodzaju sprawach rozpatrywanych przez ten organ z upoważnienia Starosty P..
Kolejnym uchybieniem stwierdzonym przez Sąd jest lekceważenie przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. podstawowych zasad postępowania administracyjnego o czym świadczy chociażby treść uzasadnienia decyzji z dnia [...] 2011 r.
Uzasadnienie tej decyzji nie zawiera bowiem praktycznie żadnego z elementów wymaganych przepisami k.p.a., w tym w szczególności wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
O podejściu autora uzasadnienia decyzji z dnia [...] 2011 r. do realizacji swoich ustawowych obowiązków świadczy także okoliczność, że nawet w tym lakonicznym uzasadnieniu blisko połowa jego zawartości to próba polemiki z wcześniejszą decyzją organu odwoławczego i obrony kuriozalnego stanowiska, iż wydanie decyzji praktycznie pozbawionej uzasadnienia nie stanowi naruszenia przepisów postępowania uzasadniającego uchylenie tejże przez organ odwoławczy. Szczególnie znamiennym jest przy tym prowadzenie tej polemiki z powołaniem się na okoliczność, że art. 138 § 2 k.p.a. daje organowi II instancji możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wyłącznie w sytuacji gdy występują braki w materiale dowodowym uniemożliwiające rozstrzygnięcie sprawy, w sytuacji gdy zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r., a więc na czas wydania powyższej decyzji organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, która to okoliczność niewątpliwie zaistniała w niniejszej sprawie.
Reasumując nie sposób w ocenie Sądu przyjąć by sporządzone w taki sposób uzasadnienie decyzji organu I instancji mogło służyć celom określonym w art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a., to jest budzeniu zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Poprzez wydanie niniejszego postanowienia Sąd pragnie ze szczególną mocą podkreślić, że sposób procedowania w sprawie przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w P. świadczy nie tylko o lekceważeniu przez ten organ podstawowych zasad postępowania administracyjnego, lecz także o lekceważącym stosunku do stron postępowania i ich gwarancji procesowych.
Wskazując na powyższe uchybienia Sąd oczekuje w terminie 30 dni informacji o zajętym stanowisku w tej sprawie i podjętych działaniach dla wyeliminowania powyższych uchybień. Zgodnie bowiem z art. 155 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ który otrzymał postanowienie, obowiązany jest je rozpatrzyć i powiadomić Sąd w terminie 30 dni o zajętym stanowisku.