Uzasadnienie
Skarżący J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (k. 21 akt sąd.).
W uzasadnieniu wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF wskazał jedynie, że na jego utrzymaniu znajduje się 5-osobowa rodzina – żona, dwoje dzieci w wieku szkolnym oraz niemowlę. Gospodarstwo rolne, które posiada ma 21.82 ha, przeliczeniowych 5.76 ha. Gospodarstwo ma dochodowość roczną w wysokości 13.000 zł, zatem miesięcznie dochód wynosi 1.083 zł. Nadto skarżący wskazał, że otrzymuje zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 330 zł miesięcznie. Wnioskodawca w części dotyczącej posiadanego majątku podał, że ma budynek mieszkalny i gospodarczy.
Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), o uzupełnianie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych.
Zobowiązano przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje skarżący oraz pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami. Podana dochodowość gospodarstwa rolnego ma bowiem charakter statystyczny. Zobowiązano także do podania rodzaju i wysokości uzyskiwanych dopłat do gruntów oraz do produkcji rolnej.
Następnie wezwano do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych skarżącego za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi rodzina realnie dysponuje.
Wezwano także skarżącego do podania spisu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny, bowiem ich wysokość również wskazuje na wielkość środków jakimi rodzina rzeczywiście rozporządza.
Wezwanie zostało prawidłowo doręczone do rąk żony skarżącego, ale do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi (k. 28).
Wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.).
Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawcy. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów sądowych przedmiotowego postępowania, chociażby w części.
Ostatecznie skarżący na wezwanie nie udzielił żadnej odpowiedzi. Niewykonanie wezwania w części odnoszącej się do określenia jakiego rodzaju produkcję rolną skarżący prowadzi, jakie uzyskuje przychody i ponosi koszty działalności rolniczej, ma w niniejszej sprawie szczególne znaczenie. Podany przez skarżącego w formularzu dochód ma bowiem charakter statystyczny i może odbiegać od realnych przychodów i kosztów prowadzonej działalności. Skarżący odmawiając uzupełnienia wniosku o prawo pomocy uniemożliwił ocenę jego możliwości finansowanych w zakresie poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że wpis od skargi wynosi 100 zł, a dalsze koszty sądowe powinny zamknąć się w kwocie 200 zł i to rozłożonej w czasie.
Wobec powyższego opierając się tylko o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż skarżący nie zrealizował warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedłożone oświadczenie w niniejszej sprawie nie pozwoliło na odzwierciedlenie pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego oraz rodziny.
W takim stanie rzeczy niemożliwość poczynienia ustaleń faktycznych w rozpatrywanym zakresie, pozwalających stwierdzić, czy dochody skarżącego, pozwalają na choćby częściowe pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla rodziny, wyklucza uwzględnienie rozpoznawanego wniosku, co musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska