Uzasadnienie
Stowarzyszenie A z siedzibą w P. pismami z dnia [...] czerwca 2005r. oraz z [...] lipca 2005r. złożyło wniosek w Urzędzie Miasta P. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu prowadzonego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali montażu samochodów specjalnych (zabudowa wyposażeń specjalnych) wraz z wiatami, stacją tankowania gazu i dwoma kontenerami ochrony, na działce nr [...], ark. [...], obr. [...], położonych w P. przy ul. [...]. Do wniosku dołączono statut Stowarzyszenia.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. Prezydent Miasta P., na podstawie art. 31 § 1 i 2 kpa, odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia A do udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że za udziałem Stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu nie przemawia interes społeczny, zwłaszcza określony w art. 7 i 12 kpa. W § 6 pkt 1b statutu organizacji znajduje się zapis, iż Stowarzyszenie realizuje swoje cele przez współdziałanie z organami władzy publicznej oraz innymi organizacjami ekologicznymi. Działając zgodnie z zasadą transparentności i kierując się zasadą wyrażoną w art. 8 kpa organ dopuścił Stowarzyszenie do udziału we wcześniejszych postępowaniach toczących się w sprawach z wniosku firmy B spółka z o.o. W toku tych postępowań stwierdzono, że działalność Stowarzyszenia sprowadzała się do składania kolejnych wniosków, mających na celu jedynie przedłużenie toku postępowania poprzez uporczywe i nieuzasadnione podważenie prawidłowości rozstrzygnięć organów publicznych.
Zażalenia Stowarzyszenia na postanowienia organów uzgadniających, nie spowodowały uchylenia tych postanowień. Stowarzyszenie wielokrotnie występowało o wyłączenie pracowników Urzędu Miasta P. od udziału w postępowaniach z wniosku B spółka z o.o. oraz składało w Prokuraturze Rejonowej zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez tych pracowników. Bezzasadność tego działania została stwierdzona w postanowieniu Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2005r. o odmowie wyłączenia pracowników z udziału w postępowaniu oraz przez odmowę wszczęcia postępowania przez Prokuraturę Rejonową.
Działania Stowarzyszenia stoją zatem w sprzeczności z zapisem Statutu, w którym Stowarzyszenie jako jeden z celów działania określiło współdziałanie z organami władzy publicznej w sprawach ekologicznych.
Nadto brak zasadności dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] czerwca 2005r., wskazując, że postępowanie Stowarzyszenia nosi znamiona działalności małych, lokalnych organizacji społecznych, których jedynym dążeniem jest wywieranie presji na inwestorów poprzez odwlekanie terminów ostatecznych rozstrzygnięć w postępowaniach.
W zażaleniu od powyższego postanowienia Stowarzyszenie A zarzuciło organowi I instancji obrazę przepisu art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. W myśl tego przepisu organizacje ekologiczne, które powołując się na miejsce swego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Ze statutu Stowarzyszenia wynika jednoznacznie, iż przedmiotem jego działania jest ochrona środowiska, a miejscem działania - miasto P. Zdaniem Stowarzyszenia niniejsze postępowanie wymaga udziału społeczeństwa. Jego przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla wielkiej inwestycji – budowy hali w bezpośrednim sąsiedztwie osiedli mieszkalnych, zamieszkałych przez członków Stowarzyszenia. Od ponad roku toczy się dyskusja na temat trafności rozbudowy fabryki B wśród osiedli mieszkalnych. Obecnie przygotowywany jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu.
W procedurze planistycznej uczestniczą mieszkańcy – członkowie Stowarzyszenia. Dlatego działania polegające na ustaleniu warunków zabudowy dla terenu, który ma zostać objęty planem wydają się obejściem procedury planistycznej oraz prowadzą w rezultacie do obejścia prawa poprzez uniemożliwienie mieszkańcom sprawowania kontroli nad kształtowaniem warunków zabudowy ich sąsiedztwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] października 2005r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając wskazało, że Stowarzyszenie A występuje we wszystkich sprawach związanych z działalnością inwestycyjną B sp. z o.o., zaś jego działania i zgłaszane wnioski wskazują wyłącznie na zamiar przedłużania wszystkich tych postępowań. Poza tym Stowarzyszenie nie jest władne do wypowiadania się w sprawach uzgodnień specjalistycznych (komunikacyjnych, sanitarnych, a także zawiązanych z wyłączaniem gruntów z produkcji rolnej). Kolegium stwierdziło również, iż wprawdzie nie kwestionuje interesu osób trzecich w procesie inwestycyjnym, w tym prawa do zgłaszania problemów natury estetycznej, to art. 7 kpa nakazuje jednak uwzględniać przede wszystkim interes inwestora.
Stowarzyszenie A wniosło skargę na powyższe postanowienie, przytaczając argumentację powołaną w zażaleniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wskazało, że Stowarzyszenie nie wykazało dotychczas na czym polega jego działalność w zakresie ochrony środowiska. Z żadnych dokumentów nie wynika, iż organizacja ta zajmuje się czymkolwiek innym poza blokowaniem wszystkich zamierzeń inwestycyjnych spółki B. Może to świadczyć o pozornej działalności ekologicznej. Ponadto Stowarzyszenie błędnie zakłada, iż postępowanie w niniejszej sprawie wymaga udziału społeczeństwa, a jednocześnie, iż jedynym reprezentantem tego społeczeństwa winno zostać uznane Stowarzyszenie A. Założenie to jest błędne zarówno z tego powodu, iż dotyczy zamierzenia inwestycyjnego w ramach istniejącej już i działającej fabryki samochodów, jak i z tego powodu, iż trudno znaleźć podstawy do uznania Stowarzyszenia za organizację ekologiczną.
Dodatkowo warto wskazać, iż zgodnie z opracowanym "raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" inwestycja nie będzie generowała żadnych emisji poszczególnych substancji przekraczających dotychczasowych wielkości, ani nie wpłynie negatywnie na krajobraz, zasoby przyrody i na zdrowie ludzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle okoliczności przedmiotowej sprawy wniesienie skargi okazało się słuszne, jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w jej uzasadnieniu. Postanowienie organu II instancji nie może się zatem ostać.
Podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 11270 – dalej p.p.s.a).
Jak wynika z treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jedną z przesłanek określonych w art. 156 kpa, będących podstawą do stwierdzenia nieważności jest wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 pkt 2 przepisu).
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 124 § 1 kpa poprzez brak podpisu przewodniczącego składu orzekającego Kolegium – W.S. pod jego uzasadnieniem. W myśl powołanego przepisu postanowienie powinno zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania decyzji. Potwierdzenie tego przepisu zawiera art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), który stanowi, iż orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu nie wyłączając przegłosowanego.
W orzecznictwie przyjmuje się bezspornie, że postanowienie wydawane przez organy kolegialne stanowią wyraz woli członków składu orzekającego, którzy tworząc całość są nie tylko upoważnieni, ale i zobowiązani do podpisywania postanowienia (wyrok NSA z 14 lipca 2004r., GSK 244/04, Lex nr 158867, uchwała NSA (5) z 11 maja 1998r., OPK 3/98, ONSA 1998, Nr 4, poz. 114 z glosą aprobującą J. Borkowskiego, OSP 1998, Nr 12, poz. 211).
Zważyć należy, iż zaskarżone postanowienie, jako postanowienie, na które przysługiwała skarga do sądu administracyjnego (art. 3 ust. 2 pkt 2 p.p.s.a.) winno – w myśl art. 124 § 2 kpa – zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie tegoż postanowienia stanowiące jego immanentną część winno zatem zostać podpisane przez całość składu orzekającego. Tym samym brak podpisu przewodniczącego składu orzekającego pod uzasadnieniem postanowienia stanowi rażące naruszenie art. 124 § 1 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaś w zakresie wykonania postanowienia w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a.
/-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz /-/ B. Kamieńska