Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1276/14 wydanym przez referendarza sądowego pozostawiono wniosek E. F. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Powodem powyższego było niezłożenie ww. wniosku na urzędowym formularzu PPF (brak jego wypełnienia i podpisania, mimo stosownego wezwania).
W dniu 4 lutego 2015 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego) skarżąca złożyła sprzeciw na powyższe zarządzenie, wskazując w jego uzasadnieniu, iż nie posiada drukarki i komputera, nadto nie otrzymała sądowej przesyłki, co zapewne związane jest z niekompetencją firmy [operatora pocztowego] "X". Skarżąca w konkluzji wniosła o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Przedłożyła również zaświadczenie z 14 stycznia 2015r wystawione przez Powiatowy Urząd Pracy we W., z którego wynika, iż E. F. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako p.p.s.a. - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się o na urzędowym formularzu według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245).
Niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08) - w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Skarżąca - wezwana o nadesłanie wypełnionego formularza wniosku o prawo pomocy - zarządzenia tego w zakreślonym terminie nie wykonała. Zauważyć przy tym należy, iż przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało skarżącej doręczone (w myśl art. 73 p.p.s.a.), przy czym rozwiewając wątpliwości E. F., przesyłka ta została doręczona poprzez Pocztę Polską S.A. Nie ma racji skarżąca twierdząc, iż do wypełnienia formularza P.P.F. konieczne jest posiadanie drukarki i komputera.
Jak wynika z powyższego skarżąca ani w zakreślonym terminie, ani też w terminie późniejszym nie przedłożyła wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu. Wobec powyższego należało orzec o pozostawieniu tego wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 260 in fine. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi: "Jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania", natomiast art. 260 przewiduje, że po wniesieniu sprzeciwu Sąd rozstrzyga kwestie prawa pomocy postanowieniem.
Podkreślić również należy, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Prawidłowe zastosowanie przez sąd przepisów p.p.s.a., poprzez żądanie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na przesłanym skarżącej formularzu PPF nie jest więc naruszeniem przepisów i norm gwarantujących obywatelowi swobodny dostęp do niezawisłego i bezstronnego sądu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to stosując się do obowiązku przedstawienia swojej sytuacji majątkowej poprzez wypełnienie wszystkich rubryk formularza o przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w części rozstrzygającej postanowienia.
/J. Zieliński/