Uzasadnienie
4/II SA/Po 1289/03
Komendant Powiatowy Policji w Z. rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...]r., na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. nr 7 poz. 58 ze zm.), zwolnił D. M. ze służby w Policji z dniem [...]r. nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu Komendant Powiatowy wyjaśnił, że D. M. orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...]r. został ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji.
Komendant Wojewódzki Policji w P., po rozpatrzeniu odwołania D. M. od orzeczenia dyscyplinarnego, orzeczeniem z dnia [...]r. zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne utrzymał w mocy. Orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji stało się prawomocne w dniu [...]r., po zapoznaniu się z treścią tego orzeczenia przez zainteresowanego. W związku z powyższym, zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, ma miejsce przypadek obligatoryjnego zwolnienia ze służby w Policji.
Komendant Powiatowy Policji nadał orzeczeniu rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społecznych polegający na tym, że służbę w Policji może pełnić obywatel o nieposzlakowanej opinii, nie karany oraz przestrzegający zasad określonych w rocie ślubowania.
W odwołaniu od tej decyzji D. M. zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego Rozkaz Personalny nr [...]rażąco narusza przepisy art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm.) przez nie uwzględnienie faktu, że Naczelny Sąd Administracyjny może postanowieniem wstrzymać wykonanie zaskarżonych orzeczeń dyscyplinarnych, co będzie skutkował przywróceniem stanu sprzed zwolnienia pod rygorem sankcji finansowych za niewykonanie postanowienia Sądu.
Ponadto D. M. zarzucił naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego ponieważ przy podejmowaniu decyzji o zwolnieniu z Policji nie kierowano się słusznym interesem policjanta i interesem społecznym przez nieuwzględnienie faktu, że Sąd może zawiesić wykonanie kary wydalenia ze służby do czasu rozpatrzenia sprawy przez ten organ.
Rozkazem Personalnym nr [...]z dnia [...]r. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Wojewódzki Policji podał, że nie stwierdził naruszenia prawa w orzeczeniu organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. było ostateczne i podlegało wykonaniu, a stronie przysługiwała skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczenie z dnia [...] r., jako ostateczne, kończyło postępowanie dyscyplinarne wszczęte przez Komendanta Powiatowego Policji w Z.. W związku z tym organ I instancji, będąc związany ostateczną decyzją i uregulowaniami zawartymi w ustawie o Policji, rozkazem personalnym nr [...]z dnia [...]r. zwolnił D. M. ze służby w Policji z dniem [...]r. Zgodnie z wyrażoną w art. 16 kpa, zasadą trwałości decyzji ostatecznych decyzje te mają cechę trwałości i ostatecznie załatwiają sprawę administracyjną. W myśl art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji zwalnia się obligatoryjnie ze służby policjanta, któremu wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
D. M. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r., ale do dnia [...]r. nie zapadła żadna decyzja o wstrzymaniu wykonania tej decyzji. Uznając, że podniesione w odwołaniu zarzuty nie znajdują uzasadnienia organ II instancji stwierdził, że sprawa została rozpatrzona wszechstronnie, mając na uwadze słuszny interes społeczny jak i interes policjanta.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. M.wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...]z dnia [...]r. i rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Z. nr [...]z dnia [...]r. zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm.) oraz art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 80 kpa. Skarżący podniósł, że nie może zgodzić się z poglądem, iż orzeczenie o ukaraniu karą dyscyplinarną stało się ostateczne i podlegało wykonaniu gdyż Naczelny Sąd Administracyjny powinien wstrzymać się z wydaniem decyzji o zwolnieniu do czasu rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczeń dyscyplinarnych przez Sąd. Z uwagi na nie rozpatrzenie wszechstronne sprawy przed wydaniem decyzji o zwolnieniu nastąpiło istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto skarżący wniósł o uwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. K 36/00 w części dotyczącej przepisów dyscyplinarnych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
Rozkaz personalny zwolnienia policjanta ze służby w Policji ma charakter decyzji administracyjnej w indywidualnej sprawie (art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - Dz.U. z 2002 r. nr 7 poz. 58 ze zm.) i na mocy art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153 poz. 1270 ze zm.) podlega kontroli sądowoadministracyjnej w zakresie zgodności z prawem.
Po rozpatrzeniu odwołania D. M. od rozkazu personalnego z dnia [...]r. Komendant Wojewódzki Policji wydał decyzję nr [...], która stała się ostateczną w dniu [...]r.
Zarówno w odwołaniu jak i w skardze skarżący prezentował błędny pogląd, że wobec możliwości wstrzymania przez Sąd Administracyjny wykonania orzeczeń dyscyplinarnych brak było podstaw do wydania rozkazu personalnego z dnia [...]r. nr [...]i rozkazu personalnego z dnia [...]r. nr [...].
Postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego.
Postępowanie administracyjne kończy się decyzją ostateczną (art. 16 § 1 kpa). Postępowanie dyscyplinarne przeciwko D. M. zakończyło się ostatecznie dnia [...] r., tj. z chwilą utrzymania w mocy decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...]r. o wymierzeniu D. M. kary wydalenia ze służby. Komendant Powiatowy Policji w Z. błędnie przyjął, że orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. stało się prawomocne w dniu [...]r., po zapoznaniu się z tym orzeczeniem D. M.. Decyzje administracyjne stają się prawomocne gdy strona nie wyczerpała środków odwoławczych; gdy upłynął termin do wniesienia skargi; sąd administracyjny prawomocnie odrzucił skargę lub prawomocnie oddalił skargę. Żadna z tych sytuacji nie miała miejsca w dniu [...]r.
Należy jednak zaznaczyć, że uchybienie w zakresie określenia decyzji ostatecznej "prawomocną" nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Warunkiem wydania decyzji o zwolnieniu z Policji było to, by decyzja o ukaraniu D. M. karą wydalenia ze służby stała się ostateczna, a nie prawomocna.
Ostateczność decyzji z dnia [...]r. nie uniemożliwiała wydania przez Sąd Administracyjny postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Gdyby przed wydaniem decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji zapadło postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji o ukaraniu karą dyscyplinarną wydalenia ze służby to zaistniałby stan prawny uniemożliwiający, do czasu uchylenia takiego postanowienia lub prawomocnego oddalenia przez Sąd Administracyjny skargi na decyzję o ukaraniu, wydania decyzji o zwolnieniu D. M. ze służby. Ponieważ żadna z takich sytuacji nie miała miejsca, za bezzasadny należy uznać zarzut skarżącego dotyczący naruszenia prawa materialnego.
Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Utrwalony jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, że w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby Sąd związany jest orzeczeniem wydanym w odrębnym, właściwym do tego postępowaniu dyscyplinarnym. W związku z tym w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym przedmiotem kontroli Sądu nie mogły być zarzuty dotyczące postępowania dyscyplinarnego, kontrolowanego w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skarżący nie sprecyzował na czym polegały naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 80 kpa. Abstrakcyjna możliwość wstrzymania przez Sąd Administracyjny w każdym postępowaniu sądowoadministracyjnym wykonania decyzji nie może być postrzegana jako naruszenie słusznego interesu policjanta i interesu społecznego.
Brzmienie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji wskazuje, że ustawodawca nie pozostawił dla organów administracyjnych, podejmujących na podstawie tego przepisu decyzje, żadnej sfery uznania. Organy Policji związane były ostatecznym orzeczeniem dyscyplinarnym wydalenia skarżącego ze służby i zobligowane do wydania decyzji o jego zwolnieniu ze służby w Policji.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w wyroku z dnia 24 lutego 1991 r. sygn. II SA 1188/91 (PiŻ 5/93/15) na potrzebę obowiązku uwzględnienia słusznego interesu obywatela, jeżeli nie pozostaje to w sprzeczności z interesem społecznym (art. 7 kpa). Zasada ta nie może jednak znaleźć zastosowania przy zwolnieniu obligatoryjnym, zwłaszcza w sytuacji gdy zwalnianemu funkcjonariuszowi wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia ze służby z powodu popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego. W takiej sytuacji interes społeczny sprzeciwia się pozostawieniu ukaranego za taki czyn policjanta w służbie. Rozpatrując konflikt pomiędzy słusznym interesem obywatela, a interesem społecznym należy uznać, że stanowisku skarżącego, by pozostawić go nadal w służbie w Policji, przeczy wzgląd na powszechne poczucie sprawiedliwości, w myśl którego sprawcy pewnej kategorii przestępstw, zobowiązani przez ustawę do ścigania przestępców, nie byliby zwalniani ze służby.
Skarżący wniósł o uwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. K36/00, nie konkretyzując w żaden sposób swojego wniosku. Zagadnienie to było przedmiotem badania tut. Sądu w sprawie 4/II SA/Po 766/03 ze skargi M. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. w przedmiocie wydalenia M. R. ze służby w Policji. Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę tą oddalił. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Komendant Główny Policji, na podstawie art. 135 "r" ustawy o Policji, utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. nr [...]o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego "prawomocnym" orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]r. utrzymującym w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...]r. o wymierzeniu M. R. kary dyscyplinarnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2005 r. w sprawie II SA/Wa 2577/04 oddalił skargę M. R. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...]r.
Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. nr 153 poz. 1271), orzekł jak w sentencji.
/-/J. Wierchowicz /-/M. Dybowski /-/E. Makosz-Frymus za nieobecnego Sędziego
J. Wierchowicz
/-/M. Dybowski
MW