Uzasadnienie
B. i K.M. złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w P. pismo z dnia [...] lipca 2005 r. informujące, że w czasie ich nieobecności (urlop) sąsiad M. H. samowolnie dokonał zmiany parkanu odgradzającego sąsiadujące ze sobą działki w ten sposób, że wyeliminował parkan siatkowy, usytuowany w granicy, a w to miejsce postawił parkan drewniany - częściowo na ich działce. W związku z tym wnioskodawcy poprosili "o skuteczną interwencję - usytuowania parkanu w granicy działki".
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. postanowieniem z dnia [...]- wydanym na podstawie art. 66 § 3 i art. 123 kpa - zwrócił podanie wnoszącym, gdyż sprawa przekroczenia granic przy budowie należy do właściwości sądów powszechnych. Wyjaśnił nadto, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego budowa ogrodzeń nie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, zaś zgłoszenia wymaga tylko budowa ogrodzenia, które przekracza 2,20 m względnie budowa ogrodzenia od strony drogi, ulicy, placu, torów kolejowych albo innych miejsc publicznych. Przedmiotowe ogrodzenie międzysąsiedzkie nie ma takiego charakteru i dlatego nie można uznać, że chodzi o samowolę budowlaną wymagającą wszczęcia postępowania administracyjnego,
B. i K.M. wnieśli zażalenie na to postanowienie "prosząc o wszczęcie procedur postępowania administracyjnego w sprawie budowy ogrodzenia (...)", gdyż sprawa nie została wyjaśniona, zwłaszcza w zakresie wysokości parkanu "a może jest więcej niż 2,2 m".
Gdy w kolejnym piśmie z dnia [...] października 2005 r. skarżący powiadomili, że ogrodzenie ma zróżnicowaną wysokość - od 2,35 m do 2,10 m - na polecenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał kontroli robót budowlanych. W tym trybie wyjaśniło się, że nowe ogrodzenie od strony ulicy ma wysokość od 1,90 m do 1,74 m (ogrodzenie półkoliste) a od strony ogrodu - 1,87 m.
Po uzyskaniu tych danych - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił, że przeprowadzone - po uprzednim zawiadomieniu stron - czynności kontrolne nie wykazały przekroczenia 2,20 m wysokości ogrodzenia, a zatem nie ma podstaw do ingerencji orgranu nadzoru budowlanego. Natomiast wszelkie sprawy związane z naruszeniem własności, między innymi sprawy dotyczące przekroczenia granicy, należą do kompetencji sądów powszechnych.
Powyższe postanowienie jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez B. i K.M. Skarżący zakwestionowali wyniki kontroli wysokości ogrodzenia przeprowadzonej przez komisję, bez ich udziału oraz wysłuchania i domagali się: przesunięcia parkanu w granicę działki i powtórzenia pomiarów wysokości parkanu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano. Należy podkreślić, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wydał postanowienie o zwróceniu B. i K.M. podania, w którym wyżej wymienieni nie zgłaszali żadnych zastrzeżeń, co do wysokości drewnianego parkanu postawionego przez sąsiada, lecz domagali się wyłącznie interwencji w związku z częściowym przesunięciem parkanu na teren ich działki. Przedmiotem tej interwencji miało być doprowadzenie do "usytuowania parkanu w granicy działki". Organ pierwszej instancji postanowił zwrócić podanie na podstawie art. 66 § 3 kpa, "gdyż sprawa przekroczenia granic przy budowie należy do właściwości sądów powszechnych". W myśl powołanego przepisu, organ zwraca podanie wnoszącemu między innymi wtedy, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd.
W tej sytuacji, mimo że skarżący w zażaleniu nawiązali do informacji zawartej w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji, odnośnie dopuszczalnej wysokości ogrodzenia międzysąsiedzkiego i zarzucali, że sąsiad bez uprzedniego zgłoszenia postawił ogrodzenie drewniane miejscami przekraczające 2,20 m - organ drugiej instancji nie był władny wyjaśnić tego zarzutu. Wniesienie zażalenia przenosi bowiem na organ wyższego stopnia kompetencje do ponownego rozstrzygnięcia tylko kwestii procesowej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia w zaskarżonym postanowieniu (patrz KPA - Komentarz B.Adamiak, J.Borkowski Wydanie 5, Wydawnictwo C.H.Beck, W-wa 2003, str. 605).
Kwestią procesową było zaś sprawdzenie, czy organ I instancji trafnie zwrócił podanie zawierające wyłącznie prośbę o interwencję, mającą doprowadzić do usytuowania parkanu w granicy działki.
W toku dalszego postępowania należy w pierwszym rzędzie wyjaśnić, czy pismo skarżących z dnia [...] sierpnia 2005 r. (k. [...] akt administracyjnych) stanowi zażalenie, czy też żądanie wszczęcia nowego postępowania administracyjnego - i to nie w kwestii przekroczenia granicy, lecz w kwestii samowoli budowlanej polegającej na postawieniu bez uprzedniego zgłoszenia płotu międzysąsiedzkiego o wysokości przekraczającej 2,20 m. W omawianym piśmie z dnia [...]sierpnia 2005 r. B. i K.M. domagają się "wszczęcia procedur postępowania administracyjnego w sprawie budowy ogrodzenia ul. [...] nr [...]i [...] w P.".
Jeśli okaże się, że zamiarem skarżących było zaskarżenie postanowienia o zwrocie podania, organ drugiej instancji po uprzednim sprawdzeniu, czy zażalenie zostało złożone w terminie - rozstrzygnie tę kwestię procesową.
Gdyby zaś wyjaśniło się, że w piśmie z dnia P. sierpnia 2005 r. skarżący domagają się wszczęcia postępowania administracyjnego w innej sprawie niż poruszona została w podaniu z dnia [...]lipca 2005 r. (k. [...]akt administracyjnych), to pismo powinno zostać przekazane organowi nadzoru budowlanego pierwszej instancji, jako właściwemu do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej i wyjaśnienia w tym trybie, czy opisany fakt samowoli miał miejsce.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
/-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska
MK