Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane nałożył na Gminną Spółdzielnię w B. obowiązek opracowania i przedłożenia oceny technicznej komina oraz oceny technicznej jego usytuowania w stosunku do budynku nr [...] w G., a w przypadku ewentualnej konieczności dostosowania komina do zgodności z prawem określenia tych niezbędnych czynności w terminie do [...].08.2003 r.
W uzasadnieniu organ podał, iż w wyniku prowadzonego postępowania ustalono, że komin wybudowano przed rokiem 1980. Wójt Gminy T. w swoich pismach twierdzi, że wysokość komina jest niewłaściwa, jednak nie był w stanie przedstawić dowodów to potwierdzających. Skarżący T.L. stwierdza, iż komin dymi wprost w jego okna i nie spełnia warunków normy z 1989 r. W celu rozwiania wszelkich wątpliwości co do zgodności wysokości komina z obowiązującym prawem właściciel obiektu zobowiązany został do opracowania opinii technicznej.
Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego,po rozpatrzeniu zażalenia Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska w B., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, iż postępowanie prowadzone jest na skutek pisma państwa B. i T. L., którzy poinformowali o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu komina. Zgłaszane nieprawidłowości to zbyt bliska odległość komina od budynku mieszkalnego państwa L. oraz wysokość równa z wysokością budynku mieszkalnego, co powoduje, że w mieszkaniu odczuwalny jest dym emitowany przez komin. Podczas wizji lokalnej w dniu [...]03.2003 r. PINB ustalił, że odległość między budynkami wynosi 6,70 m, a komin istnieje od 4 lat (od momentu dzierżawy obiektu), natomiast według oświadczenia Spółdzielni komin istnieje od 1956 roku. Właściciel obiektu w toku wizji nie przedstawił książki obiektu oraz aktualnych ocen technicznych. W myśl art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu organ nadzoru budowlanego może nałożyć w drodze postanowienia obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Zaskarżone postanowienie jest zgodne z przepisami Prawa budowlanego. Nakaz opracowania opinii technicznej znajduje umocowanie także w art. 66 ustawy Prawo budowlane i wskazuje związek nieprawidłowości z oddziaływaniem na środowisko (zadymianie okolicy i sąsiedniego budynku mieszkalnego). W przypadku wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości w sprawności technicznej obiektu organ nadzoru budowlanego jest obowiązany ustalić przyczynę ich występowania. W tym celu konieczne jest opracowanie opinii technicznej komina, co pozwoli na całkowite wyjaśnienie przyczyn występowania nieprawidłowego funkcjonowania komina.
Od powyższego postanowienia skargę złożyła Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska w B. domagając się jego uchylenia.
W uzasadnieniu skarżąca podała, iż budynek i znajdujący się na nim komin wybudowano w 1956 r. Budynek został oddany do użytku. Wysokość komina była zgodna z ówczesną normą. Od tego czasu komin nie był przebudowywany. Polska Norma do której odwołuje się Wójt Gminy T. ustanowiona została w 1989 roku i nie może się odnosić do stanów sprzed tego okresu. Twierdzenie, że wysokość komina jest niedopuszczalna nie zostało poparte żadnymi przepisami, które tę wysokość by określały. Skarżąca nie dopuściła się żadnych naruszeń prawa, w sprawie nie zachodzą uzasadnione wątpliwości. Nałożony obowiązek wiąże się z koniecznością poniesienia wydatków finansowych, a Spółdzielnia nie dysponuje środkami na ten cel.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Podstawą rozstrzygnięcia organów obu instancji był przepis art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, iż w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego organy nadzoru budowlanego mogą nałożyć m.in. na właściciela obiektu obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Wątpliwości organu muszą więc być uzasadnione, to znaczy znajdować oparcie w dotychczas przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, a także dotyczyć okoliczności faktycznych - cech obiektu budowlanego lub poprawności jego funkcjonowania. Wątpliwości te nie mogą dotyczyć wyłącznie norm prawa, które winny znaleźć w danej sprawie zastosowanie.
W przedmiotowej sprawie dotychczas przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie wyjaśniające nie daje podstaw do nałożenia na skarżącego obowiązków z art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Wątpliwości organu I instancji - jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia [...]r. - nie dotyczą w szczególności ani sprawności technicznej przedmiotowego komina, ani prawidłowości jego funkcjonowania. Wątpliwości te odnoszą się jedynie do oceny czy wysokość i usytuowanie komina względem sąsiedniego budynku - które to okoliczności zostały przez organ w sposób niewątpliwy ustalone podczas oględzin w dniu [...].03.2003 r. - odpowiadają prawu. Rzeczoznawca miałby więc w istocie za organ nadzoru budowlanego dokonać wykładni prawa i oceny zgodności komina z prawem, co jest niedopuszczalne.
Postanowienie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Natomiast organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie PINB w Z. stwierdził, że właściciel obiektu Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska w B. nie przedstawił podczas oględzin książki obiektu i jego aktualnych ocen technicznych oraz, że istnieją wątpliwości co do sprawności technicznej przedmiotowego komina.
Istotnie skarżący nie przedstawił wskazanych wyżej dokumentów, jednak ani z protokołu oględzin, ani z reszty akt administracyjnych nie wynika, aby którykolwiek z organów nadzoru budowlanego zażądał ich przedstawienia. Takie żądanie nie zostało wysunięte ani w trakcie postępowania w I instancji, ani w postępowaniu odwoławczym. Żaden z uczestników postępowania nie kwestionował sprawności technicznej komina, wskazywano jedynie na niezgodną z prawem, tj. Polską Normą PN-89B-10425 z 1989 r., wysokość komina i odległość od sąsiedniego budynku mieszkalnego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie nie rozpatrzył całości zebranego dotychczas materiału dowodowego i wyciągnął wnioski nie znajdujące w nim oparcia, naruszając przepisy art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż organy obu instancji wydając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...]r. dopuściły się naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, tj. art. 77 § 1, art. 80 kpa oraz art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy oba rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy mieć na względzie przytoczone wyżej rozważania Sądu.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...]r. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono w oparciu o art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga