Uzasadnienie
4/II SA/Po 20/03
Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] Nr [...] działając między innymi na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ust. 4 i 6 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.) rozpatrując zawiadomienie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności o wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności J.C. orzekł o skierowaniu z urzędu J.C. posiadającego prawo jazdy nr [...] kat. "B" wydane [...]. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia lub raku zastrzeżeń co do stanu zdrowia do kierowania pojazdem wykonywane przez uprawnionego lekarza do badań kierowców nadto nakładając obowiązek przedłożenia orzeczenia lekarskiego w terminie 30 dni od uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że Prezydent został zawiadomiony przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności dnia [...] L. Dz. [...], a taki stan rzeczy generował konieczność podjęcia rozstrzygnięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J.C. akcentując, że jest osobą niepełnosprawna o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Przed przystąpieniem do egzaminu na prawo jazdy kat. "B" przeszedł obowiązkowe badania lekarskie i komisja była zaznajomiona z jego dolegliwościami. Lekarze nie widzieli przeciwskazań co do prowadzenia pojazdów samochodowych według kat. "B". W ocenie odwołującego nie zaistniały żadne nowe przesłanki by ponownie stawać przed lekarzami. Podnosił też, że otrzymuje bardzo skromne świadczenie rentowe i na badania go nie stać. Nadto zwraca uwagę na nierówne traktowanie osób co do których o stopniu niepełnosprawności decyduje ZUS w stosunku do osób stających przed zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności. Według odwołującego ci pierwsi nie muszą stawać ponownie przed komisją lekarską.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ II instancji argumentował, iż odwołujący był badany przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, który to wydał orzeczenie o niepełnosprawności. Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.) badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlegają osoby które są skierowane decyzją Starosty na podstawie zaświadczenia Powiatowego lub Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Badanie takie wykonuje uprawniony lekarz i są one wykonywane na koszt osoby badanej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Szczegółowe postępowanie określają przepisy wykonawcze do omawianej ustawy między innymi rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 19 października z 1999 r. w sprawie kierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżona decyzja pierwszoinstancyjna ma oparcie w obowiązującym porządku prawnym i bez znaczenia dla rozstrzygania tej sprawy ma fakt z czyjej inicjatywy zostało wszczęte postępowanie przed zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności. Konieczność wydania decyzji jest konsekwencją wszczętego postępowania dotyczącego ustalenia stopnia niepełnosprawności w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł J.C. Skarżący w zasadzie przywołał argumenty wskazywane w odwołaniu. Nadto poddawał w wątpliwość zasadność pobierania opłaty kiedy o badaniach arbitralnie decyduje organ administracji publicznej. Nadto podkreślał, że nie można różnicować uprawnień, zatem nierówno traktować osób w obrębie tej samej grupy i że takie postępowanie jest sprzeczne z Konstytucją a tak to się ma w niniejszej sprawie kiedy o niepełnosprawności decyduje lekarz orzecznik ZUS lub zupełnie odmiennie gdy przesądza o tym Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Przywołane zaś przez organ odwoławczy rozporządzenie jest niekonstytucyjne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Generalnie argumenty skargi zwrócone są przeciwko systemowej regulacji przedmiotowego zagadnienia a mniej do legalności zaskarżonej decyzji. Tymczasem zgodnie z art. 3 i 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Tak rozumując kognicję sądu administracyjnego to w niniejszej sprawie Sąd nie doszukał się uchybień ani natury materialnoprawnej ani w zakresie procesowania administracyjnego. Podnoszony w skardze zarzut o niekonstytutyjności rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 15 października 1999 r., który obowiązywał w dacie zaskarżonej aktu i go poprzedzającego o tyle nie ma istotnego znaczenia w tej sprawie, że skarżona regulacja wynika wprost z aktu wyższego rzędu, to jest ustawy dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) Wyraźnie bowiem art. 122 tegoż przepisu stanowi, iż badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega między innymi (ust. 1 pkt 5) osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia Powiatowego lub Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności.
Poza sporem w sprawie było, że skarżący odpowiada warunkom o których mowa w przywołanym przepisem Jeśli by nawet przyjąć, że ustawowa regulacja w sposób wskazany w skardze narusza normę konstytucyjną, to zauważyć należy, iż o zgodności względnie o niezgodności ustawy z konstytucją orzeka Trybunał Konstytucyjny. Tymczasem ustawa Prawo o ruchu drogowym w przedmiotowym zakresie nie została uznana za sprzeczną z konstytucyjnym porządkiem prawnym. Jej treść wiąże nie tylko organy administracji publicznej ale także i sądy. Jakkolwiek sądy mogą odmawiać opierania swojego rozstrzygnięcia o akt podstawowy, który jest sprzeczny bądź to z ustawą zwykłą, bądź zasadniczą to w tej sprawie podważenie legalności przedmiotowego rozporządzenia nie zmieni oceny co do zgodności zaskarżonej decyzji z ustawowym porządkiem prawnym i nie może doprowadzić do podważenia legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Treść bowiem przywołanego art. 122 Prawa o ruchu drogowym jest jednoznaczna i każdorazowo nakłada na starostę obowiązek skierowania osoby niepełnosprawnej na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, jeśli z zawiadomieniem takim wystąpi powiatowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Przepis ten nie pozwala staroście na jakiekolwiek uznanie. Generalnie należy przypomnieć, że dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędnym jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia ale także w okresie późniejszym. Kwestia zaś kosztów związanych z takim badaniem jest dla strony skarżącej otwarta. Jakkolwiek generalnie przyjmuje się, że koszty takich badań ponosi osoba badana, to istnieje możliwość zwolnienia jej od takiej opłaty względnie by koszty te były ewentualnie refundowane.
W tym stanie rzeczy z mocy przywołanych wyżej przepisów a nadto art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/M.Bohdanowicz /-/P.Miładowski /-/B.Popowska
KB/