Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] 2014 r. (sygn. [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej PINB), wydanym na podstawie art. 81c ust 2 ustawy z 7 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm, dalej p.b.) nakazał K. L. dostarczenie – we wskazanym w tym orzeczeniu terminie – ekspertyzy technicznej "wraz z inwentaryzacją geodezyjną budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego, [...], [...] oraz [...], zlokalizowanych na działce nr ewidencyjny [...] położonej w [...]."
Zażalenia na to postanowienie wniosły: K. L. i L. K..
Postanowieniem z [...] listopada 2014r. ([...]) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, (dalej: WWINB) na podstawie art. 134, w zw. z art. 144 oraz art. 123 § 1 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażaleń, w uzasadnieniu wskazał, iż przed przystąpieniem do badania zaskarżonego postanowienia obowiązkiem organu odwoławczego było zbadanie czy oba zażalenia zostały wniesione w terminie. Wniesienie zażalenia po terminie wyklucza bowiem możliwość merytorycznej kontroli postanowienia organu I instancji.
Odnosząc się do zażalenia K. L. organ wskazał, iż postanowienie z [...] 2014 r. zostało doręczonej jej pełnomocnikowi: Z. L 6 października 2014 r. Zażalenie podpisane przez K. L. zostało wniesione osobiście w siedzibie organu nadzoru budowlanego 14 października 2014 r. Wnosząca zażalenie nie zawarła w nim prośby o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Zdaniem WWINB K. L. w tej sytuacji nie zachowała terminu do wniesienia zażalenia, który upłynął 13 października 2014 r.
Odnosząc się do zażalenia I. K. organ wskazał, iż postanowienie z [...] 2014 r. zostało doręczonej tej stronie także 6 października 2014 r. Zażalenie podpisane przez I. K. zostało nadane w placówce pocztowej 14 października 2014 r. Wnosząca zażalenie nie zawarła w nim prośby o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Zdaniem WWINB również I. K. nie zachowała terminu do wniesienia zażalenia, który upłynął 13 października 2014 r.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę wniosła K. L.. Skarżąca podniosła, iż terminy do dokonywania czynności dzielą się na "terminy dni bezwzględnych" i "terminy dni roboczych", co nie zostało uwzględnione w postanowieniu. Zdaniem skarżącej jeżeli ustawodawca używa określenia terminu "tydzień" to znaczy, że chodzi o termin "dni bezwzględnych" do którego zalicza się dni robocze i dni wolne od pracy, a jeżeli wskazuje termin w dniach to oznacza, że wlicza się do niego tylko dni robocze. Skarżąca podniosła również zarzuty niedotyczące postanowienia z [...] listopada 2014r. lecz prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w przedmiocie legalności obiektu budowlanego.
WWINB wniósł o oddalenie skargi odwołując się do argumentacji wskazanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie WWINB-u z [..] listopada 2014r. ([...]) o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie to zapadło we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Na tym etapie organ odwoławczy nie może wchodzić w ocenę zasadności zażalenia, bowiem rozstrzygnięcie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa.
Wbrew twierdzeniom skarżącej brak jest podstaw do rozróżnienia na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego "terminów dni bezwzględnych" i "terminów dni roboczych".
Zgodnie z art. 57 k.p.a. w razie gdy początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Zgodnie z art. 141 § 2 zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Zdarzeniem, które jest początkiem terminu wniesienia zażalenia, będzie doręczenie lub ogłoszenie postanowienia stronie, a zatem dnia, w którym stronie doręczono lub ogłoszono postanowienie, nie uwzględnia się przy obliczaniu tego terminu. W razie zatem, gdy zdarzenie to nastąpiło 6 października, termin wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia 7 października i kończy się z upływem ostatniego, czyli siódmego dnia, tj. 13 października o godz. 24:00.
A zatem termin do wniesienia zażalenia jest terminem wyznaczonym stronie przez ustawę dla dokonania określonej czynności procesowej. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie ma żadnego wpływu na jego długość. W szczególności termin ten nie może zostać przedłużony ani skrócony przez organ. Termin do wniesienia zażalenia ma charakter zawity, a zatem wniesienie zażalenia po jego upływie jest bezskuteczne. Rozpatrzenie przez organ administracji zażalenia wniesionego po upływie terminu musi być zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, które w myśl art. 156 § 1 pkt 2 stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia organu administracji. Zażalenie wniesione przez stronę z uchybieniem ustawowego terminu oznacza zatem, że czynność ta nie wywołuje zamierzonego przez stronę skutku prawnego, a organ wyższego stopnia na podstawie art. 134 k.p.a. ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie takie jako kończące postępowanie w sprawie podlega skardze do sądu administracyjnego.
Jak wynika z materiału dowodowego zawartego w aktach administracyjnych postanowienie organu I instancji zostało wysłane na adres pełnomocnika skarżącej i zostało doręczone dorosłemu domownikowi dnia 6 października 2014r. (k. 215 akt administracyjnych).
Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Tak też stało się w przedmiotowej sprawie.
Organ odwoławczy uznał zatem prawidłowo w oparciu o art. 43 k.p.a., że doręczenie postanowienia PINB-u z dnia [...] 2014r. nastąpiło skutecznie w dniu 6 października 2013r. i od tej daty należało obliczać termin do złożenia zażalenia. Termin ten upłynął w dniu 13 października 2013r.
Skarżąca wniosła zażalenie osobiście w siedzibie organu w dniu 14 października 2014r. a zatem po terminie do jego wniesienia. Również I. K. wniosła zażalenie na przedmiotowe postanowienie z uchybieniem terminu. Zainteresowane strony postępowania nie złożyły wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
W tych okolicznościach WWINB zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażaleń oraz brak możliwości merytorycznego rozpoznania zażalenia. Sąd nie mógł ustosunkować się do podniesionych w skardze merytorycznych zarzutów dotyczących zasadniczego postępowania administracyjnego, w którego toku wydane zostało postanowienie PINB-u z [...] 2014r. Przedmiotem skargi było bowiem wyłącznie postanowienie WWINB-u z [...] listopada 2014r. i kwestia oceny, czy organ ten słusznie uznał, iż zażalenia na postanowienie z [...] 2014r. zostały wniesione z uchybieniem terminu.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).