Uzasadnienie
W dniu [...] r. decyzją Nr [...] Prezydent Miasta [...] stwierdził nieważność decyzji, nr [...] wydanej przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w[...], o nadaniu M. D–M. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 9b ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 1197 r. Nr 56, poz.357 ze zm.) oraz art. 156 § 1 pkt 2 1 art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz.26 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 18 lutego 200 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela i zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 – zwana dalej Ustawą) i wskazał, że w dniu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego M. D–M. była zatrudniona w charakterze nauczyciela języka angielskiego nie posiadając kwalifikacji. Nie spełniała tym samym warunków zawartych w art. 7 ust. 3 Ustawy.
Pismem z dnia [...] r. m. D–M. złożyła odwołanie od decyzji I instancji do Wielkopolskiego Kuratora Oświaty w Poznaniu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała min. że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt.1 kpa ponieważ nie wyjaśnia jakie przepisy zostały naruszone i dlaczego organ uznał je za rażące. Jednocześnie powołała szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniających zdaniem skarżącej jej twierdzenia.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wielkopolski Kurator Oświaty w oparciu o art. 7 ust. 3 Ustawy oraz art., 9b ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wskazał, że po zapoznaniu się z dokumentacją stwierdził, że zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżąca w dniu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego była zatrudniona w Szkole Podstawowej nr [...] w [...] w charakterze nauczyciela języka angielskiego, legitymując się dokumentami:
- - Dyplomem Nr [...] z dnia [...] r. Uniwersytetu [...], mgr na kierunku Filologia, w zakresie Hispanistyka – Ferst Certificate In English – Certificate Grade C. Nie spełniała tym samym warunków zawartych w art. 7 ust. 3 Ustawy określonych w §1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli oraz załącznika do w/w rozporządzenia (Dz. U. Nr91, poz. 433). Wobec powyższego należało zastosować art. 7 ust.6 Ustawy mówiący, iż nauczyciele, (..) którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z dniem 6 kwietnia 2000 roku uzyskują stopień nauczyciela stażysty.
Organ w swojej decyzji nie ustosunkował się do zarzutów postawionych przez skarżącą w odwołaniu.
Pismem z dnia [...] roku M. D–M. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podtrzymując swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, jednocześnie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, 8,9,11, 35 § 3, 36 § 1, 107 § 3 i 156 § 1 pkt 1 kpa. Wskazała, że decyzja Wielkopolskiego Kuratora Oświaty powiela błędy, jakie zawiera decyzja organu I instancji. Także nie odnosi się do meritum sprawy nie wskazując dlaczego akt nadania stopnia awansu zawodowego skarżącej był wydany z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę pismem z dnia 12 listopada 2003 roku Wielkopolski Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Sąd zważył co następuje
W sprawie M. D–M., z uwagi na treść decyzji organu II instancji, kontroli sądowej podlega zarówno decyzja Wielkopolskiego Kuratora Oświaty jak i decyzja Prezydenta Miasta [...]. Sąd przeprowadza kontrolę pod kątem zgodności każdej z w/w decyzji z przepisami prawa materialnego. Rozstrzygnięć merytorycznych nie sposób jednak rozważać w oderwaniu od badania aspektów procesowych. Jest to szczególnie istotne w przypadku, kiedy osoby szukają ochrony w swoich żywotnych, związanych z podstawami egzystencji sprawach. Zwłaszcza w takich przypadkach, gdzie obok szczegółowych rozwiązań normujących postępowanie przed organami administracji publicznej, istotną rolę odgrywają też zasady ogólne ujęte w rozdziale 2 ustawy z dnia 14.06,1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa)
Sąd stwierdza, że zarówno organ I instancji jak i organ II instancji prawidłowo ustalił, że Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] wydając decyzję nr [...] dotyczącą nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, w oparciu o przedłożone dokumenty na dzień wydania decyzji przez skarżącą, naruszył przepis prawa tj. art. 7 ust.3 Ustawy.
Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że orzeczenia obu instancji naruszają przepisy art. 156 § 1 pkt 2, 107 § 3, 9, 8, 7 kpa.
Po pierwsze uzasadnienie decyzji zawiera ogólnikowe powołanie niektórych przepisów prawnych bez merytorycznego uzasadnienia, z którego wynikałoby, na czym organy obu instancji oparły twierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia prawa, bo tylko takie skutkuje w myśl art.156 § 2 kpa stwierdzenie nieważności decyzji. Nadto decyzja II instancji w żaden sposób nie odnosi się do zarzutów jakie podniosła skarżąca w odwołaniu z dnia [...] roku. Nie daje to Sądowi możliwości kontroli prawidłowości i legalności orzeczenia Wielkopolskiego Kuratora Oświaty.
W judykaturze i doktrynie utrwalił się pogląd, iż załatwienie sprawy administracyjnej zgodnie z przepisami prawa materialnego a naruszeniem zasad ogólnych kpa, nie zasługuje na ochronę sądową. Powyższe stanowisko opiera się na uznaniu, że zasady ogólne kpa są normami prawnymi w stopniu równym szczegółowym przepisom kodeksu.
Zgodnie z treścią art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oznacza to, że organ winien w każdym przypadku udowodnić, że interes społeczny jest na tyle ważny, że wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych. Tymczasem mimo, że w sprawie wystąpiły sprzeczne interesy stron organ mimo podjęcia rozstrzygnięcia negatywnego dla skarżącej nie wskazał dlaczego nie wziął pod uwagę argumentów wskazanych przez stronę (tj. okoliczności wskazujących, że na dzień wydania decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego, skarżąca mogła wykazać fakt posiadania uprawnień i że je posiadała w chwili wydawania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] i Wielkopolskiego Kuratora Oświaty). Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji, organ II instancji w ogóle nie analizował powyższych okoliczności.
Zaskarżona decyzja narusza także zasadę wyrażoną w art.8 kpa i art. 9 kpa. Organy administracji publicznej mają obowiązek informowania obywateli o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 23.07.1992 r. Sąd Najwyższy stwierdza: że "Obowiązek informowania i wyjaśniania stronie przez organ prowadzący postępowanie administracyjne całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 kpa) winien być rozumiany tak szeroko jak to możliwe. Gdy urzędnik stwierdza lub powinien stwierdzić, że strona podejmuje działania wiążące się z niekorzystnymi skutkami lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie wyraźny sposób wskazać na ryzyko, wiążące się z planowanymi działaniami. Jest to jedyny odpowiadający zasadzie art. 1 Konstytucji sposób rozumienia art. 9 kpa " – w obowiązującym stanie prawnym art. 2 konstytucji RP z 2.04.1997 r. Dz. U. NR 78, poz. 483, sprost.
Dz. U. 2000 r. Nr 28, poz.319 - (wyrok SN z dnia 23 lipca 1992 r. III ARN.40/92, Pip 1993r. Nr 3, str. 112). W cyt. wyroku SN stwierdza się także:" z zasady ochrony zaufania obywateli do prawidłowości działań organów administracji i sądów wynika, że nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, iż odnoszące się doń działania (w tym informacje) organów państwa są prawidłowe i odpowiadają prawu". Jak wynika z akt sprawy przez okres trzech lat skarżąca żyła w przekonaniu, że jest nauczycielem kontraktowym. Świadczy o tym nie tylko decyzja nr [...] z dnia 1 września 200 roku, ale także treść pism:
Dyrektora Gimnazjum nr [...]
- - z dnia [...] r. i z dnia [...] r. w których min. ustalono okres stażu na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego
- - z dnia [...] r. przypominające, że z dniem [...] r. kończy się okres stażu na nauczyciela mianowanego.
Dyrektora Wydziału Oświaty [...]
- - z dnia [...] r. i z dnia [...] r. odmawiające skrócenia skarżącej stażu pracy na nauczyciela mianowanego
Stwierdzenie nieważności decyzji bez odniesienia do powyższego i dokładnego wskazania dlaczego naruszenie prawa organ uznał, w tej konkretnej sprawie, za rażące powoduje, że Sąd uznał, iż zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należy uchylić.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 ust.1 lit. C i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 i art. ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
W związku z uwzględnieniem skargi na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
/-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/B.Popowska /-/E.Makosz-Frymus
KB/