Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W.P. wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego kiosku warzywniczego położonego w K. przy [...], na działce nr [...] obręb C. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974r., Nr 38, poz. 229 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano następujące okoliczności: W.P. około 20 lat temu zakupiła od Spółdzielni Ogrodniczej kiosk warzywniczy, bez prawa do gruntu, nie legitymowała się również decyzją o pozwoleniu na budowę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W.P. na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. wykonanie inwentaryzacji budowlanej kiosku, opiniowanej przez Sanepid, BHP i p.-poż., wykonanie mapy geodezyjnej obiektu oraz przedłożenia oceny technicznej obiektu dokonanej przez osobę uprawnioną. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] r. Organ odwoławczy stwierdził, że wykonanie nakazanych przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji czynności jest niezbędne do uzyskania pozwolenia na użytkowanie kiosku.
W.P. wykonała w wyznaczonym terminie nakazane czynności, ale organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wydał pozwolenia na użytkowanie, bo W.P. nie przedłożyła dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością.
W wyniku rozpatrzenia odwołania W.P., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując jako podstawę orzeczenia brak uprawnienia skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi W.P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, pozbawia ją bowiem jedynego źródła utrzymania.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się uzasadniona, bowiem organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego.
Przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), które mają zastosowanie w niniejszej sprawie, w razie wzniesienia obiektu budowlanego bez zezwolenia przewidują jedynie dwa rozwiązania:
- 1) wydanie przez organ nadzoru budowlanego nakazu przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 albo
- 2) legalizację samowoli budowlanej przez wydanie zezwolenia na jej użytkowanie na podstawie art. 42.
Zastosowanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 Prawa budowlanego jest obligatoryjne wówczas, gdy zachodzą przesłanki określone w tym przepisie tj. wtedy gdy:
- a) obiekt został wzniesiony na terenie, który nie jest przewidziany pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, bądź gdy
- b) obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Jeżeli w sprawie nie zostanie stwierdzone, że zachodzą w/w przesłanki uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki, to organ orzekający nie ma podstaw do odmowy legalizacji obiektu. Z materiału dowodowego rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby zachodziła którakolwiek ze wskazanych przesłanek z art. 37 ust. 1, a w szczególności przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego, na który powołały się organy administracyjne. Należy zauważyć, że organy poza wskazaniem powyższego przepisu, nie podały żadnych okoliczności uzasadniających jego zastosowanie. Wręcz przeciwnie organy wskazały, że skarżąca w wyznaczonym terminie wykonała wszystkie czynności nakazane jej decyzją legalizacyjną wydaną na podstawie art. 40 Prawa budowlanego.
Zdaniem organów jedyną okolicznością przemawiającą za wydaniem nakazu przymusowej rozbiórki kiosku jest brak uprawnienia skarżącej do dysponowania nieruchomością. Tymczasem art. 42 Prawa budowlanego, przewiduje, że udzielenie zezwolenia na użytkowanie może nastąpić na rzecz inwestora, właściciela lub zarządcy.
Ze sformułowania użytego w tym przepisie wyraźnie więc wynika, że aby uzyskać zezwolenie na użytkowanie obiektu budowanego nie trzeba być właścicielem nieruchomości. Skoro tak to organ orzekający nie miał obowiązku dokonywania ustaleń czy skarżącej przysługiwało prawo własności gruntu. Unormowanie zawarte w art. 42 Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie kwestii technicznych związanych z obiektem, a udzielone zezwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego nie przesądza o prawie własności i nie ma żadnego wpływu na ustalenie tych praw. (patrz: wyrok NSA z 4 listopada 1991r., IV SA 927/91, OSP 1994/6/103, wyrok NSA z dnia 6 maja 1987r., IV SA 57/87).
Wobec stwierdzonego naruszenia prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1a, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/ B. Drzazga /-/ G. Radzicka /-/ B. Kamieńska jw