Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].08.2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania firmy A sp. z o.o. w P., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2002 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] w suterenie budynku na posesji przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu podano, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że przedmiotowy lokal pełnił w przeszłości funkcję biura spółki A, w chwili obecnej zaprzestano użytkowania tego lokalu jako biura, jest on niezamieszkały, składowane są w nim makulatura i zniszczone sprzęty, w lokalu zdemontowano trzon kuchenny oraz piec. Pierwotny projekt budowlany budynku zatwierdzony został decyzją - pozwolenie na budowę nr [...] Zarządu Miejskiego miasta P. z dnia [...].02.1946 r., przewidywał on wykonanie w suterenie pomieszczeń mieszkalnych (cztery pokoje, dwie kuchnie, dwie łazienki oraz korytarz), które później zostały oznaczone jako lokale nr [...] i [...].
Lokal nr [...] od początku swego istnienia przeznaczony był na cele mieszkalne. Znajduje to także odzwierciedlenie w dwóch opiniach biegłych sądowych z dnia [...].05.1994 r. i z dnia [...].10.1995 r. Składowanie makulatury i zniszczonych sprzętów oraz zdemontowanie pieca i trzonu kuchennego nie powoduje jeszcze zmiany sposobu użytkowania. Z tych powodów w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 105 § 1 kpa uzasadniająca umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Od powyższej decyzji skargę złożyła A spółka z o.o. w P., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając jej naruszenie art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zgodnie z posiadanymi przez nią planami budynku przedmiotowy lokal jest piwnicą i faktycznie pełnił taką funkcję. Do skargi dołączono odpis (kserokopię) planu budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Rozpatrując i rozstrzygając sprawę samowolnej zmiany przez skarżącego sposobu użytkowania lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w P. organy obu instancji ustaliły, iż lokal ten miał od momentu wybudowania budynku przeznaczenie mieszkalne, a także, iż pomimo czasowej samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania jako biura, obecnie ponownie spełnia on warunki lokalu mieszkalnego i taką pełni funkcję. Swoje ustalenia organy oparły, jak to wynika z uzasadnień zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].03.2002 r., na treści projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenie na budowę nr [...] Zarządu Miejskiego miasta stołecznego P. z dnia [...].02.1946 r. Jednocześnie organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu swojej decyzji, iż nie uznał za miarodajną kopię karty projektu budowlanego, na której wpisano odręcznie piwniczne przeznaczenie przedmiotowych pomieszczeń z uwagi na brak adnotacji, że jest to rysunek zamienny do pozwolenia na budowę.
W aktach administracyjnych I i II instancji przedłożonych ze skargą brak jest powoływanej przez organy decyzji o pozwoleniu na budowę z [...].02.1946 r. i zatwierdzonego nią projektu budowlanego, jak również wzmiankowanej kopii karty projektu ze zmianami w stosunku do pierwotnej treści tego projektu. Znajduje się w nich jedynie "Plan sytuacyjny" nieruchomości przy ul. [...] z dnia [...].09.1945 r. z adnotacją urzędową, iż stanowi on załącznik do pozwolenia nr [...] (k.77 akt administracyjnych I instancji), kserokopia rzutu poziomego poddasza i sutereny, bez daty i urzędowych adnotacji, natomiast z odręcznymi notatkami (k.73, 74, 183 akt administracyjnych I instancji) oraz pismo Zarządu Miejskiego miasta P. z dnia [...].03.1950 r., z którego wynika fakt wydania pozwolenia na budowę, data rozpoczęcia użytkowania – [...].12.1948 r. oraz data oględzin – maj 1949 r. (k.71 akt administracyjnych I instancji).
Z powyższych dokumentów nie wynika jednoznacznie jakie było przeznaczenie pomieszczeń w suterenie, obecnie stanowiących lokal nr [...], przewidziane w projekcie budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę z dnia [...].02.1946 r. Jednocześnie w aktach administracyjnych znajduje się protokół oględzin z dnia [...].12.1999 r., sporządzony w obecności wszystkich stron postępowania (za wyjątkiem W.K.), w którym stwierdza się, iż projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę zawiera rzuty: piwnic, parteru, I piętra i poddasza, 3 rysunki elewacji, przekrój poprzeczny i ogrodzenia frontowe, w rzucie piwnic uwzględniono 6 pomieszczeń piwnicznych i korytarz.
Natomiast w protokole oględzin z dnia [...].02.2000 r., sporządzonym w obecności wszystkich stron postępowania, stwierdzono, iż lokal nr [...] około roku 1955 został adaptowany z pomieszczeń piwnicznych na mieszkalne i był zamieszkany do 1992 r., a w okresie 1992-1996 nie był użytkowany. Organy obu instancji nie odniosły się w żaden sposób do tego materiału dowodowego. Ponadto skarżący dołączył do skargi odpis (kserokopię) planu budynku z 3 rysunkami elewacji, przekrojem poprzecznym, projektem parkanu i rzutami poziomymi parteru, piwnic, I piętra i poddasza z października 1945 r. W planie tym zmieniono zapis "Rzut sutereny" na "Rzut piwnic" oraz zapisy odnoszące się do przeznaczenia pomieszczeń z tego poziomu budynku, przy tych zmianach znajduje się pieczęć Zarządu Miasta i odręczna adnotacja z datą i podpisem (w kserokopii trudna do odczytania). Z twierdzeń skarżącego wynika, iż organom obu instancji ten dokument był znany.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że ustalenia organów administracji co do pierwotnego przeznaczenia pomieszczeń w lokalu nr [...] nie uwzględniają całości zebranego materiału dowodowego, materiał dowodowy nie został zebrany w sposób wyczerpujący, nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla sprawy faktów, ocen zebranych dowodów była dowolna. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa.
Podkreślić należy, iż ustalenie jakie przeznaczenie, usankcjonowane prawnie, miał lokal nr [...] przed dokonaną przez skarżącego zmianą sposobu jego użytkowania na biuro ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Bezspornym jest, że w latach 1996-1998 skarżący, bez uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, wykonał prace adaptacyjne i użytkował przedmiotowy lokal jako biuro. Skarżący zdemontował m.in. trzon kuchenny i zlikwidował piece, instalując w ich miejsce wewnętrzną instalację centralnego ogrzewania, jednak bez grzejników oraz możliwości podłączenia do wody i pieca co (protokoły oględzin z dnia [...].02.2000 r. i [...].03.2002 r. – k. 80-79, 188, 186). Istotnie obecnie lokal ten nie jest już użytkowany jako biuro, nie jest to jednak tożsame z przywróceniem mu funkcji lokalu mieszkalnego, który musi spełniać wymogi określone w przepisach określających warunki techniczne budynków.
W dacie wydawania zaskarżonej decyzji były to przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 15 poz. 140 z 1999 r.), w tym przepisy § 49 i § 92 ust. 2, w myśl których lokal mieszkalny powinien być wyposażony w instalację (urządzenia) do ogrzewania pomieszczeń oraz trzon kuchenny. Urządzenia takie istniały w przedmiotowym lokalu przed zmianą sposobu jego użytkowania na biuro, obecnie lokal jest ich pozbawiony.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż brak było uzasadnionych podstaw do uznania postępowania za bezprzedmiotowe i jego umorzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. To samo odnieść należy do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego poprzedzającej zaskarżoną decyzję. W tym stanie rzeczy obie decyzje należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy ostatecznie wyjaśnić jakie przeznaczenie, usankcjonowane prawnie, miał lokal nr [...] przed dokonaną przez skarżącego samowolną zmianą sposobu jego użytkowania, rozważyć i ocenić cały zebrany materiał dowodowy i stosownie do poczynionych ustaleń zastosować właściwe przepisy.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem uchylana decyzja nie podlega wykonaniu z uwagi na jej treść.
/-/ E. Podrazik /-/ A. Zieliński /-/ A. Łaskarzewska