Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 lipca 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "K.p.a."), w zw. z art. 4 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.; dalej: "u.p.z.p."), Wójt Gminy P. ustalił na rzecz M. W. (dalej określany również jako "inwestor") warunki zabudowy dla inwestycji określonej jako budowa wiaty na maszyny rolnicze na terenie położonym w miejscowości J. oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obręb J.).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wpłynął w dniu 14 maja 2020 r. W toku postępowania stanowisko w sprawie zajęła K. B., która w składanych pismach kwestionowała szerokość elewacji frontowej planowanej inwestycji, lokalizację planowanej wiaty w granicy z działką będącą jej własnością oraz w odległości mniejszej niż wynika to z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto strona podniosła, że planowana wiata koliduje z istniejącym pasem zieleni zlokalizowanym w granicy z jej działką.
Organ następnie wyjaśnił, że dla potrzeb ustalenia warunków zabudowy dokonano analizy istniejącej zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodnie z wymogami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. Na tej podstawie uznano, że wszystkie warunki, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. zostały spełnione. Rozpatrując zgromadzony w sprawie materiał organ stwierdził, że:
- 1) działki sąsiednie dostępne z tej samej drogi publicznej są zabudowane w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych oraz intensywności wykorzystania terenu;
- 2) ponieważ powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w Gminie P. (wg spisu rolnego przeprowadzonego w 2010 r. - średnia wielkość gospodarstwa rolnego wynosi [...] ha). Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni [...] ha, zatem zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie określono wymagań art. 61 ust. 1 pkt. 1;
- 3) teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej;
- 4) uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
- 5) teren nie wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntu na cele nierolnicze i nieleśne;
- 6) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Organ wyjaśnił również, że w trakcie prowadzonego postępowania uzyskano niezbędne opinie i uzgodnienia.
W odwołaniu złożonemu od wyżej opisanej decyzji K. B. podniosła, że ustalono frontową szerokość wiaty od 5,0 do 8,0 m. Odległość budynku gospodarczego do granicy z działką odwołującej wynosi ok. 8,0 m. Przyjęcie maksymalnej szerokości elewacji frontowej określonej w decyzji będzie kolidować z istniejącym pasem zieleni izolacyjnej, do którego posadowienia inwestor był zobowiązany w związku z realizacją przedsięwzięcia polegającego na przebudowie budynku gospodarczego na bukaciarnię oraz budową płyty gnojowej ze zbiornikami na gnojówkę. Ponadto, wiata będzie przylegać do istniejącego budynku gospodarczego ze spadkiem dostosowanym do dachu tegoż budynku. Oznacza to w praktyce odprowadzanie wód opadowych, nie tylko z przedmiotowej wiaty ale również z połaci dachu budynku gospodarczego, w bezpośrednie sąsiedztwo działki odwołującej (nr ewid. [...]).
Strona odwołująca podniosła ponadto, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja Wójta Gminy P. nr [...] z dnia 23 lipca 2018 r., która dotyczy ustalenia warunków zabudowy dla tego samego inwestora, dla tej samej działki oraz tej samej inwestycji. Zgodnie z wymienioną decyzją szerokość elewacji frontowej wiaty na maszyny rolnicze ustalona została na 3,0 do 5,0 m. Według dołączonej do decyzji nr [...] mapy z 2017 r., ta szerokość to 4,0 m. Inwestor w listopadzie 2019 r. rozpoczął budowę przedmiotowej wiaty, ale o szerokości elewacji frontowej 6,3 m, występując 25 listopada 2019 r., jak wynika z akt sprawy, z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę oraz załączając mapę z listopada 2019 r. oraz opisaną w wymienionej mapie pod nr [...] jako istniejącą wiatą, postawioną w wymienionym czasie. Odwołująca nie zgadza się z tym oraz z twierdzeniem, że jest to wiata do 50 m ponieważ jednocześnie z budową wiaty posadowione zostały podstawy betonowe dla pozostałej części wiaty, co sugeruje próbę obejścia przepisów oraz ustaleń co do szerokości elewacji frontowej wiaty, wynikających z ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. nr [...].
Ponadto, frontowa część przedmiotowej wiaty usytuowana została w bezpośrednim sąsiedztwie należącego do odwołującej domu mieszkalnego, w odległości ok. 6 m od otworów pomieszczenia przeznaczonego na kuchnię, a w połączeniu z projektowaną wiatą zabudowa ta stanowić będzie integralną całość. W decyzji nr [...] określono, że ma to być wiata na maszyny rolnicze, natomiast w części powstałej wiaty parkowane są przyczepy oraz ciągniki. Również to sugeruje, że wiata użytkowana jest/będzie niezgodnie z przeznaczeniem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 września 2020 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 23 października 2020 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
K. B. wniosła sprzeciw od tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], uwzględnił sprzeciw K. B. i uchylił zaskarżoną decyzję.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 maja 2021 r., nr [...], uchyliło decyzję [...] Wójta Gminy P. z dnia 21 lipca 2020 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty na maszyny rolnicze na działce nr [...] (obręb J.) w części, tj. w zakresie pkt II.
1. lit. f) i w tym zakresie na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 i art. 59 ust. 1 u.p.z.p. orzekło co do istoty sprawy poprzez ustalenie w pkt II.1. lit. f) szerokości elewacji frontowej na 6,3 m (pkt 1.) oraz utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałym zakresie (pkt 2.).
Kolegium wyjaśniło, że średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w Gminie P. wynosi [...] ha. Natomiast inwestor M. W. posiada na terenie gminy gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, a więc powierzchnia gospodarstwa rolnego inwestora przekracza średnią w gminie P.. W niniejszej sprawie miał zatem zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i nie było konieczne badanie zasady dobrego sąsiedztwa dla planowanej inwestycji
Dalej Kolegium wskazało, iż warunek dostępu do drogi publicznej został spełniony, z uwagi na istniejący zjazd z drogi powiatowej (dz. nr ew.
94) oraz drogi gminnej (dz. nr ew. 22). W ocenie organu również warunek odpowiedniego uzbrojenia terenu z uwzględnieniem ust. 5 jest spełniony – jest ono wystarczające dla zamierzenia budowlanego. W odniesieniu do warunku z pkt 4 art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych) organ wskazał, iż działka nr [...] stanowi grunty rolne zabudowane (Br-RV, Br-RIVb) oraz grunty orne (RIVb, RV). Ostatecznie decyzja spełnia również warunek z pkt 5 - decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Organ wyjaśnił, iż organ I instancji dokonał uzgodnienia inwestycji z Dyrektorem Zarządu Zlewni Wód Polski w L., Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków delegatura w K., Urzędem Marszałkowskim Województwa [...] w P., Starostą O..
Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 52 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. warunki zabudowy ustala się na wniosek inwestora, co oznacza, że to wnioskodawca ma wyłączne prawo do kształtowania treści swojego żądania zawartego we wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Treść wniosku wyznacza przedmiot postępowania, którym organ prowadzący to postępowanie jest związany. W niniejszej sprawie inwestor wystąpił o warunki zabudowy dla wiaty o szerokości elewacji frontowej 6,3 m. Natomiast organ I instancji w decyzji wskazał te szerokość w pkt II. 1f) od 5,0 m do 8,0 m. Zatem przyjęta przez organ I instancji szerokość elewacji frontowej wykracza ponad żądanie wniosku i jest rozpoznaniem sprawy ponad żądanie. Dlatego Kolegium w ramach posiadanych przez siebie kompetencji uchyliło decyzję w zakresie szerokości elewacji frontowej i orzekło merytorycznie co do istoty sprawy, określając szerokości elewacji frontowej na 6,3 m. W konsekwencji przyjęcia takiej szerokości elewacji frontowej planowana wiata nie będzie znajdować się w granicy z działką odwołującej nr [...], jak również pozostanie na terenie działki nr [...] miejsce na wykonanie zieleni izolacyjnej.
Odnosząc się do zarzutu, iż w obrocie prawnym znajduje się już ostateczna decyzja nr [...] dotycząca warunków zabudowy dla tego samego inwestora, tej samej działki i tej samej inwestycji Kolegium podniosło, że decyzja [...] Wójta Gminy P. ustalała M. W. warunki zabudowy dla dwóch wiat (na maszyny rolnicze i siano) na działce nr [...]. Powierzchnia planowanej wiaty na maszyny rolnicze to od 60m2 do 100 m2, szerokości elewacji frontowej od 3m do 5 m, wysokość wiaty od 4 do 9 m. W przedmiotowej sprawie inwestor złożył wniosek o warunki dla wiaty na maszyny rolnicze o powierzchni 86 m2, szerokości elewacji 6,3 m i wysokości wiaty do 4 m. Tym samym decyzja [...] i decyzja [...] dotyczą innych inwestycji różniących się od siebie parametrami.
Ponadto organ podniósł, iż w jego ocenie wiata objęta decyzją nie została jeszcze zrealizowana. Na terenie działki nr [...] istnieje już jedna wiata (co potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy), ale nie jest to wiata, na którą została wydana decyzja w niniejszej sprawie.
K. B. zaskarżyła wydaną przez SKO [...] decyzję z dnia 7 maja 2021 r. wnosząc od niej sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium.
W uzasadnieniu wyroku Sąd zaznaczył, że mając na uwadze wskazania wynikające z wcześniejszego wyroku Kolegium prawidłowo oceniło, iż planowane zamierzenie inwestycyjne stanowi element istniejącej już zabudowy zagrodowej. Prawidłowo również przyjęto, że w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. pozwalające na ustalenie warunków zabudowy w odstępstwie od "zasady dobrego sąsiedztwa". W konsekwencji, na gruncie niniejszej sprawy organ winien dokonać analizy zabudowy z punktu widzenia pozostałych przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. Dokonując powyższej oceny organ zasadnie uznał, że warunek z pkt 2 (teren ma dostęp do drogi publicznej) - został spełniony – na co wskazuje istniejący zjazd z drogi powiatowej (dz. nr ew.
94) oraz drogi gminnej dz. nr ew. 22). Również warunek z pkt 3 (istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu z uwzględnieniem ust.5 jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego) - jest spełniony, bowiem istnieje możliwość zaopatrzenia w media z istniejących sieci infrastruktury technicznej znajdujących się w drodze publicznej oraz otoczeniu planowanej inwestycji, w szczególności gdy weźmiemy pod uwagę, iż mamy do czynienia z budową wiaty w istniejącej już zabudowie zagrodowej. Ponadto spełniony został warunek z pkt 4 (teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych), ponieważ planowane uzupełnienie zabudowy zagrodowej nie zmienia przeznaczenia gruntów rolnych. Decyzja spełnia również warunek z pkt 5 - decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Z tych też względów, mając na uwadze art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. organ nie mógł odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia stosownie do treści art. 50 ust. 4 u.p.z.p. (zaśw. nr [...]).
Ponieważ inwestor wystąpił o warunki zabudowy dla wiaty o szerokości elewacji frontowej 6,3 m, a organ I instancji w decyzji określił ten parametr na 5,0 m do 8,0 m (pkt II. 1 f decyzji organu I instancji), to zasadnie SKO uchyliło decyzję organu I instancji w zakresie pkt II.1.f) i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy ustalając parametr szerokości na 6,3 m tj. zgodnie z wnioskiem inwestora.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy przeoczył, że we wniosku o ustalenie warunków zabudowy wnioskodawca parametr powierzchni zabudowy określił na 86 m2, a decyzja organu I instancji powyższy parametr określiła w przedziale od 60 m2 do 100 m2 (pkt. II. 1 lit. d decyzji organu I instancji). Zatem również w przypadku powierzchni zabudowy decyzja organu I instancji wykracza ponad żądanie wniosku i jest rozpoznaniem sprawy ponad żądanie. Mając to na uwadze Sąd uznał, że Kolegium w ramach przyznanych mu uprawnień winno uchylić decyzję nie tylko w zakresie parametru szerokości elewacji frontowej, ale również w części określającej dopuszczalną wielkość powierzchni zabudowy i w tym zakresie również orzec merytorycznie.
Odnosząc się do zarzutów sprzeciwu Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość niniejszego postępowania z postępowaniem zakończonym ostateczną decyzją nr [...] z dnia 23 lipca 2018 r. Jak wynika z akt sprawy decyzja z 2018 r. niewątpliwie dotyczy warunków zabudowy dla tego samego inwestora, tej samej działki, to jednakże inwestycji o innych parametrach. Decyzja z 2018 r. ustalała warunki zabudowy dla dwóch wiat (na maszyny rolnicze i siano) na działce nr [...]. W decyzji tej organ dla wiaty nr 1, z którą ma zachodzić tożsamość, określił powierzchnię planowanej wiaty na maszyny rolnicze od 60 m2 do 100 m2, szerokości elewacji frontowej od 3m do 5 m, wysokość wiaty od 4 do 9 m. Natomiast w przedmiotowej sprawie inwestor złożył wniosek o warunki dla wiaty na maszyny rolnicze o powierzchni 86 m2, szerokości elewacji 6,3 m i wysokości wiaty do 4 m.
Odnosząc się do zarzutu, iż wydana w sprawie decyzja stanowi próbę zalegalizowania istniejącej już wiaty Sąd wskazał, że faktycznie na terenie działki nr [...] istnieje już jedna wiata, co potwierdza dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy jak również dołączona do wniosku mapa dla celów projektowych (k. [...] akt administracyjnych). Powyższe nie oznacza jednak, iż obecnie wydane warunki zabudowy dotyczą właśnie tej wiaty. Do wniosku o ustalenie warunków zabudowy Inwestor załączył mapę dla celów projektowych gdzie pod nr [...] oznaczono planowaną wiatę o szerokości 6,3 m i długości 13,5 m łączącą się już z istniejącą wiatą (nr [...]) oraz przylegającą do istniejącego budynku gospodarczego. Z tych też względów w ocenie Sądu, zasadnie organ uznał, iż wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy zabudowy nieistniejącej, co uprawniało organ I instancji do wydania decyzji merytorycznej.
Odnosząc się do zarzutu, iż wody z dachu budynku gospodarczego spływają w kierunku i bezpośrednie sąsiedztwo działki skarżącej Sąd wskazał, że wydana decyzja w pkt 2 lit. e) nakazuje w zakresie dot. wód opadowych i roztopowych, aby nie zmieniać stanu wody na własnym gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej, jeżeli miałoby to szkodliwie wpływać na grunty sąsiednie, zabudowa działki nie może powodować zalewania lub podsiąkania nieruchomości sąsiednich, odprowadzenie wód opadowych i roztopowych - po terenie biologicznie czynnym własnej nieruchomości.
Ponadto Sąd wyjaśnił, że organ na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie ma innych możliwości rozstrzygania kwestii dotyczących przeciwdziałania podtopieniom czy zalewaniu nieruchomości sąsiedniej, bowiem nie mieści się to w ramach postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy potwierdza jedynie możliwość lokalizowania na danym terenie określonej zabudowy, nie rozstrzyga zaś kwestii technicznych. Organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy uprawniony jest wyłącznie do badania zgodności planowanej inwestycji z przepisami dotyczącymi zagospodarowania przestrzennego. Na etapie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy ochrona interesów osób trzecich jest bowiem ograniczona i nie może być rozciągana na okoliczności związane ze zgodnością z przepisami Prawa budowlanego.
Rozpoznając sprawę ponowienie SKO [...] decyzją z dnia 9 lutego 2022 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. orzekło o:
- 1. uchyleniu decyzji [...] Wójta Gminy P. z dnia 21 lipca 2020 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty na maszyny rolnicze na działce nr [...] (obręb J.) w części (tj. w zakresie pkt II.
- 1. lit. f) i w tym zakresie orzekło o ustaleniu w pkt II.1. lit. f) szerokości elewacji frontowej na 6,3 m;
- 2. uchyleniu decyzji [...] Wójta Gminy P. z dnia 21 lipca 2020 r., znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty na maszyny rolnicze na działce nr [...] (obręb J.) w części (tj. w zakresie pkt II.
- 1. lit. d) i w tym zakresie orzekło o ustaleniu w pkt II.1. lit. d) powierzchni planowanej zabudowy 86m2;
- 3. utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i nie było konieczne badanie zasady dobrego sąsiedztwa dla planowanej inwestycji. Warunek z pkt 2 (teren ma dostęp do drogi publicznej) - został spełniony - istniejący zjazd z drogi powiatowej (dz. nr ew.
94) oraz drogi gminnej dz. nr ew. 22). Warunek z pkt 3 (istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu z uwzględnieniem ust.5 jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego) - jest spełniony bowiem istnieje możliwość zaopatrzenia w media z istniejących sieci infrastruktury technicznej znajdujących się w drodze publicznej oraz otoczeniu planowanej inwestycji. Warunek z pkt 4 (teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych) - działka nr [...] stanowi grunty rolne zabudowane (Br-RV, Br-RIVb) oraz grunty orne (RIVb, RV). Ostatecznie decyzja spełnia również warunek z pkt 5 - decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia stosownie do treści art. 50 ust. 4 u.p.z.p. (mgr inż. K. J. zaśw. nr [...] Wydana w sprawie decyzja posiada stosowne załączniki. Organ dokonał uzgodnienia inwestycji z Dyrektorem Zarządu Zlewni Wód Polski w L., Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków delegatura w K., Urzędem Marszałkowskim Województwa [...] w P., Starosta O.. Dyrektor Zarządu Zlewni dokonał uzgodnienia postanowieniem z dnia 19 czerwca 2020 r. Pozostałych uzgodnienia dokonano w trybie milczącego uzgodnienia.
Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. warunki zabudowy ustala się na wniosek inwestora. Oznacza to, iż to wnioskodawca ma wyłączne prawo do kształtowania treści swojego żądania zawartego we wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Treść złożonego wniosku wyznacza przedmiot postępowania, którym organ prowadzący to postępowanie jest związany. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że organ administracji publicznej nie jest uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. O tym, jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane
W niniejszej sprawie inwestor wystąpił o warunki zabudowy dla wiaty o szerokości elewacji frontowej 6,3 m. Natomiast organ I instancji w decyzji wskazał tą szerokość w pkt lit. f) od 5,0 m do 8,0 m. W ocenie Kolegium przyjęta przez organ I instancji szerokość elewacji frontowej wykracza ponad żądanie wniosku i jest rozpoznaniem sprawy ponad żądanie. Dlatego Kolegium w ramach posiadanych przez siebie kompetencji uchyliło decyzję w zakresie szerokości elewacji frontowej i orzekło merytorycznie co do istoty sprawy, określając szerokości elewacji frontowej na 6,3 m.
Mając na uwadze przepis art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Kolegium podniosło, że w wyroku z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...], Sąd wskazał, że również w odniesieniu do parametru powierzchni zabudowy, a nie tylko w zakresie szerokości elewacji frontowej, decyzja organu I instancji wykracza ponad żądanie wniosku i jest rozpoznaniem sprawy ponad żądanie. Zatem Kolegium ponownie rozpoznając sprawę ustaliło, iż niniejszej sprawie inwestor wystąpił o warunki zabudowy dla wiaty o powierzchni 86 m2. Natomiast organ ustalił ten wskaźnik od 60 m2 do 100 m2, czym również działał ponad żądanie inwestora. Dlatego Kolegium w ramach posiadanych przez siebie kompetencji uchyliło decyzję w zakresie powierzchni zabudowy i orzekło merytorycznie co do istoty sprawy, określając ten parametr na 86 m2.
Kończąc Kolegium wskazało, że zarzuty poniesione przez stronę w odwołaniu były już weryfikowane przez WSA w Poznaniu. W uzasadnieniu wyroku z dnia 18 listopada 2021 r. w sprawie II SA/Po [...] Sąd ich nie podzielił.
W skardze na opisaną decyzję SKO [...] z dnia 9 lutego 2022 r. K. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 7 K.p.a., 7b K.p.a., art. 8 § 1 i § 2 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., polegające w szczególności na nierozpoznaniu sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący i braku pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego.
Skarżąca ponownie podniosła, że w obiegu prawnym znajduje się już ostateczna decyzja Wójta Gminy P. nr [...] z dnia 23.07.2018 r. dotycząca budowy wiaty na maszyny rolnicze, na podstawie której inwestor złożył w Starostwie Powiatowym w O. wniosek z dnia 25.11.2019 r. o wydanie pozwolenia na budowę wiaty na maszyny rolnicze, a postępowanie w tej sprawie jest w toku. Wydanie przez Wójta Gminy P. decyzji nr [...] z dnia z 21.07.2020 r. jest wprowadzeniem do obiegu prawnego kolejnej decyzji w tej samej sprawie (budowy wiaty na maszyny rolnicze, dla tej samej działki nr [...] położonej w J. oraz tego samego inwestora M. W.), co narusza art. 156 § 1, pkt 3 KPA.
Odnośnie szerokości elewacji frontowej wiaty na maszyny rolnicze parametry opisane w decyzjach [...] oraz [...] są zbieżne (5 m), powierzchni planowanej wiaty są identyczne (od 60,0m2 do 100,0 m2), wysokości planowanej wiaty również są zbieżne (4,0 m), co oznacza, że decyzja [...] i decyzja [...] dotyczą tej samej inwestycji.
W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja, w szczególności w zakresie zapisu pkt II, ppkt 1 lit. f (ustala się dla planowanej wiaty szerokość elewacji frontowej na 6,30 m) zmierza do wprowadzenia do obiegu prawnego decyzji w tej samej sprawie (budowy wiaty na maszyny rolnicze), rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną, umożliwiającej inwestorowi dokończenie rozpoczętej w miesiącu listopadzie 2019 r. budowy wiaty na maszyny rolnicze o szerokości elewacji frontowej 6,30 m, niezgodnej z ostateczną decyzją Wójta Gminy P. nr [...] z dnia 23.07.2018 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 6 kwietnia 2022 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095).
Przystępując do rozpoznania sprawy Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Z kolei zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd, może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy.
Reasumując, ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, nie mogą podlegać ponownej ocenie.
Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekający w niniejszej sprawie miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawa oraz poglądy judykatury stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd na gruncie niniejszej sprawy musiał również uwzględnić specyfikę postępowań sądowoadministracyjnych, w ramach których wydane zostały dwa wcześniejsze wyroki w sprawie, tj. postępowań wszczętych na skutek wniesionych sprzeciwów od decyzji wydanych w sprawie przez SKO [...] na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym wszczętym na skutek wniesienia sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. nie biorą udziału uczestnicy postępowania administracyjnego, a jedynie strona wnosząca sprzeciw i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3 p.p.s.a.). Stąd, co do zasady, w wyrokach wydanych w wyniku rozpoznania sprzeciwu nie jest dopuszczalne czynienie jakichkolwiek merytorycznych ocen i związanie nimi na przyszłość (art. 153 p.p.s.a.), bowiem mogłoby to naruszyć prawa pozostałych stron, które w postępowaniu sądowym zainicjowanym sprzeciwem, z woli ustawodawcy nie uczestniczą.
W świetle powyższego na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego mogły mieć wpływ wyłącznie ustalone wcześniej przez sąd kierunki badania sprawy i wyrażone stanowisko, z uwzględnieniem specyfiki postępowań sądowoadministracyjnych zakończonych wydanymi wcześniej wyrokami, w tym w szczególności w sprawie o sygn. akt II SA/Po [...].
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej obecnie decyzji SKO [...] z dnia 9 lutego 2022 r. nr [...] wskazać należy, że podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 61 u.p.z.p., który w ust. 1 stanowi, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
- 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
- 2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
- 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
- 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
- 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
W wydanych w sprawie wyrokach o sygn. akt II SA/Po [...] oraz II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozstrzygnął co do kompletności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Na tej podstawie Sąd przesądził, że planowane zamierzenie inwestycyjne stanowi element istniejącej już zabudowy zagrodowej oraz, że w rozpatrywanym przypadku ma zastosowanie art. 61 ust. 4 u.p.z.p., wobec czego w sprawie nie trzeba brać pod uwagę zasady sąsiedztwa, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Przesądził także, że wszystkie pozostałe warunki zostały spełnione do wydania warunków zabudowy dla inwestycji (art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p.).
Sąd zwrócił jednak uwagę, że oprócz wykroczenia przez organ I instancji poza wniosek inwestora w zakresie szerokości elewacji frontowej (wyrok wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Po [...]), organ odwoławczy winien zwrócić uwagę, że decyzja organu I instancji wykracza poza żądanie inwestora także w zakresie powierzchni zabudowy. Stosując się do tych wskazań SKO [...] w zaskarżonej decyzji uchyliło decyzję organu I instancji w zakresie pkt II. 1 lit. d (powierzchnia planowanej zabudowy od 60 m2 do 100 m2) oraz w zakresie pkt II. 1 lit. f (szerokość elewacji frontowej od 5 do 8 m) i orzekło o ustaleniu powierzchni planowanej zabudowy na 86 m2 i o szerokości elewacji frontowej planowanej zabudowy na 6,3 m – co jest zgodne z wnioskiem inwestora (k. [...] akt adm. organu I instancji). W pozostałym zakresie Kolegium decyzję organu I instancji utrzymało w mocy.
W opinii Sądu zaskarżona obecnie decyzja SKO [...] w pełni realizuje wszystkie wcześniejsze wskazania i zalecenia tut. Sądu. W wyniku dokonanych przez Kolegium zmian dwóch parametrów planowanej inwestycji oraz spełnienia wszystkich warunków określonych przepisem art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. brak było podstaw do odmowy ustalenia na rzecz inwestora warunków zabudowy dla spornej wiaty.
W wyroku II SA/Po [...] Sąd odniósł się również do zarzutów w zakresie tożsamości postępowań i zarzutu próby legalizacji istniejącej już wiaty i uznał je za niezasadne. Odniósł się także do pozostałych zarzutów skarżącej, podnoszonych w ramach postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Powtórzenie tych zarzutów w przedmiotowej skardze nie mogło doprowadzić do zmiany tej oceny, bowiem jak już wyżej wskazano, odpowiedź na wymienione zarzuty wynikała z uznania, że materiał dowodowy był kompletny i nie wymagał uzupełnienia. Stanowisko to skład obecnie rozpoznający sprawę w pełni podziela. Jak wynika z akt sprawy, na terenie działki inwestora nr [...] istnieje już jedna wiata, co potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz treść mapy dołączonej do wniosku - mapy dla celów projektowych (k. [...] akt administracyjnych). Do wniosku o ustalenie warunków zabudowy inwestor załączył mapę dla celów projektowych, gdzie pod nr [...] oznaczono planowaną wiatę o szerokości 6,3 m i długości 13,5 m łączącą się już z istniejącą wiatą (nr [...]) oraz przylegającą do istniejącego budynku gospodarczego.
Zatem wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy zabudowy jeszcze nieistniejącej, co uprawniało organ I instancji do wydania decyzji merytorycznej. Nie zachodzi również tożsamość niniejszego postępowania z postępowaniem zakończonym ostateczną decyzją nr [...] z dnia 23 lipca 2018 r. O ile decyzja z 2018 r. dotyczy warunków zabudowy dla tego samego inwestora, na tej samej działce, to dotyczy inwestycji o innych parametrach. Decyzja z 2018 r. ustalała warunki zabudowy dla dwóch wiat (na maszyny rolnicze i siano) na działce nr [...]. W decyzji tej organ dla wiaty nr 1, z którą ma zachodzić tożsamość, określił powierzchnię planowanej wiaty na maszyny rolnicze od 60 m2 do 100 m2, szerokości elewacji frontowej od 3m do 5 m, wysokość wiaty od 4 do 9 m. Natomiast w przedmiotowej sprawie inwestor złożył wniosek o warunki dla wiaty na maszyny rolnicze o powierzchni 86 m2, szerokości elewacji 6,3 m i wysokości wiaty do 4 m. Wyjaśnić należy, ze dla tego samego terenu można wystąpić z różnymi wnioskami o ustalenie warunków zabudowy. O tym, w jakim kształcie inwestycja ostatecznie powstanie, zadecyduje wola inwestora.
W pkt 2 lit. e) decyzji organu I instancji zawarto ustalenia dotyczące zagospodarowania wód opadowych i roztopowych w sposób zapewniający ich zagospodarowanie na terenie działki inwestora. W opinii Sądu wymienione tam ustalenia są wystarczające na potrzeby postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Na etapie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy ochrona interesów osób trzecich jest bowiem ograniczona i nie może być rozciągana na okoliczności związane ze zgodnością z przepisami Prawa budowlanego.
Sad nie podzielił również zarzutów skargi dotyczących nie uwzględnienia w decyzji konieczności zapewnienia pasa zieleni izolacyjnej w granicy z działką skarżącej. Z analizy mapy załączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy (k. nr [...] akt admin. – teczka [...]) map oraz określonego ostatecznie parametru powierzchni zabudowy dla spornej inwestycji wynika, że obawy skarżącej w tym zakresie są nieuzasadnione.
Wobec tych okoliczności organy zobowiązane były do ustalenia warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy wskazują jednoznacznie, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego. Argumenty skarżącej, stanowią natomiast jedynie polemiką z ustaleniami organów administracji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.