Uzasadnienie
Uchwałą nr [...] z [...] września 2003 r. Rada Gminy w S. odrzuciła zarzut wniesiony przez A. i S. P. do projektu planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., w którym działki nr "1" i "2" w miejscowości K. zakwalifikowano do podlegających przepisom ustawy o ochronie dóbr kultury.
W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że nie wyrażenie zgody przez właścicieli na ustalenie dla ich nieruchomości obszaru objętego ochroną konserwatorską zespołu architektoniczno-parkowego i wynikających z tego ustalenia zasad zagospodarowania, uzgadnianych każdorazowo z kierownikiem Ochrony Zabytków nie mogło być uwzględnione, bowiem zakwalifikowanie terenu lub obiektu do ochrony na podstawie przepisów o ochronie dóbr kultury nie leży w kompetencji Rady Gminy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. i S. P. wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, zarzucając naruszenie przez Radę Gminy w S. przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności art. 18 ust. 5 pkt a, bowiem skarżący nie zostali powiadomieni o terminie wyłożenia projektu planu, a zaliczenie działek skarżących wraz z zabudowaniami do obiektów podlegających ochronie dóbr kultury, narusza ich interes prawny i uniemożliwi skarżącym prowadzenie jakichkolwiek inwestycji i pozbawi ich środków utrzymania.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w S. wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z przepisami art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.), a pod rządami tej ustawy zapadła zaskarżona uchwała, ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych oraz morza terytorialnego, do zadań własnych gminy. Ta swoboda gminy jest jednak ograniczana przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem miejscowy plan zagospodarowania jest uchwalany w wyniku stosowania sformalizowanej procedury określonej przepisami ustawy przewidzianej w art. 6 i 18 ustawy, a ponadto treść planu zagospodarowania przestrzennego powinna odpowiadać określonym wymogom prawa materialnego.
Z regulacji zawartej w art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że zarzuty osób, których interes prawny lub uprawnienie naruszono, są poddawane kontroli i to w dwóch etapach.
Najpierw mogą być one uwzględnione przez zarząd gminy, poprzez bieżącą zmianę w projekcie planu (art. 18 ust. 2 pkt 8). Następnie może je uwzględnić bądź odrzucić rada gminy (art. 18 ust. 2 pkt 9) w drodze uchwały zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 24 ust. 3). Skoro cytowany przepis określa kompetencje do załatwienia sprawy i to uchwałą wyłącznie radzie gminy, to rada nie może scedować na żaden inny organ gminy (zarząd, wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) tego uprawnienia.
Natomiast w niniejszej sprawie uchwałę nr [...] Rady Gminy S. z [...] września 2003 r. podpisał Przewodniczący Rady Gminy, natomiast uzasadnienie do uchwały podpisał Wójt Gminy.
Powyższe uchybienie nie odpowiada przepisom art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem uchwała rady gminy odnosić się musi do indywidualnego adresata. Uzasadnienie faktyczne powinno przestawiać sytuację faktyczną wnoszącego zarzut, tę która jest powiązana z treścią kwestionowanego planu. Natomiast uzasadnienie prawne winno przedstawiać związek tej sytuacji faktycznej z tymi normami prawnymi, które wyznaczyły interes prawny skarżących i tłumaczyć na tle tych norm, dlaczego zarzutu postanowiono nie uwzględnić. W uzasadnieniu winna się znaleźć dokładna analiza odnosząca się do faktycznych zarzutów skarżących, lecz wyrażająca stanowisko Rady Gminy, a nie wójta.
Należy z całą stanowczością podkreślić, że powierzenie wykonania uchwały Wójtowi Gminy, nie może się sprowadzać do zobowiązania go by sporządził uzasadnienie do uchwały, która jest podejmowana przez inny organ o zupełnie innych kompetencjach.
W niniejszej sprawie dopuszczono się nadto innych uchybień bezpośrednio dotyczących art. 18 ust. 2 pkt 5a ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.), który to przepis stanowi, że Zarząd gminy zawiadamia właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu.
Zaliczenie nieruchomości - działek "1" i "2" w miejscowości K. do podlegających obowiązującej w dacie podjęcia uchwały ustawie o ochronie dóbr kultury (Dz.U. z 1999 r. Nr 98 poz. 1150) bez wątpienia narusza interes faktyczny i prawny skarżących, bowiem w sposób istotny ogranicza sposoby wykonywania prawa własności.
Rada Gminy nie wyjaśniła nadto istotnej dla skarżących okoliczności. Otóż odnosząc się do projektu planu, organ opiniujący jakim był Konserwator Zabytków podał, że plan wymaga korekty w pkt. 26 (załącznik nr 7), gdzie niepotrzebnie wymieniono nr domu. Analizując tekst projektu planu oraz wnioski konserwatorskie (załącznik 18 akt i 4 akt administracyjnych) należy przypuszczać, że powyższa uwaga dotyczy prawdopodobnie nr ["A"], gdyż nr ["B"] to cmentarzysko ciałopalne, natomiast pod nr ["A"] znajdują się właśnie działki skarżących i skoro w korekcie mowa o tym, że zbędnie wymieniono nr domu ["C"], to wyjaśnienia wymagała kwestia, czy dom podlega ochronie konserwatorskiej, czy też nie i to tym bardziej, że w oparciu o decyzję z [...]10.1996 r. Kierownika Urzędu w S., o pozwoleniu na częściową rozbiórkę i rozbudowę budynku bez ingerencji Konserwatora Zabytków, powstał obiekt, któremu trudno przypisać cechy dobra kultury.
Ponieważ zgodnie z przepisami art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy, w oparciu o cytowany przepis w związku z art. 85 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717) oraz przepisy art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ G.Radzicka /-/ M.Dybowski
MK