Uzasadnienie
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2012 r. skarżącego Z. B. zwolniono od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono do jego reprezentowania radcę prawnego. Przyznane skarżącemu prawo pomocy nie zostało cofnięte.
Skarżący Z. B. oraz K. B. w dniu 19 października 2012 r. złożyli na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Pełnomocnik skarżącej adw. A. K. w odpowiedzi na wezwanie skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi nadała na poczcie w dniu 22 października 2012 r. wniosek na formularzu PPF o prawo pomocy w zakresie zwolnienia do kosztów sądowych podpisany przez oboje skarżących. Wniosek ten należy uznać jako uzupełnienie wniosku o prawo pomocy z dnia 19 października 2012 r.
W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczyli, że żyją w ubóstwie. Łączne ich dochody stanowią kwotę [...] zł, a wydatki stanowią ponad 2.000 zł miesięcznie i ciągle rosną. Oświadczyli, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, są emerytami. Utrzymują się jedynie ze świadczeń emerytalnych w wysokości [...] zł i [...] zł miesięcznie.
W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podali, że są współwłaścicielami domu o powierzchni 69 m² i działki o powierzchni 1,3 ha. Oświadczyli, że nie posiadają innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych.
Zgodnie z treścią przepisu art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwana "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Oznacza to, że raz przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, a także na postępowanie egzekucyjne, o ile uprawnienie to nie zostało cofnięte. Skoro skarżący Z. B. w niniejszej sprawie został już zwolniony od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w całości oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego, nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa pomocy, gdyż z tego prawa w pełnym zakresie już korzysta.
W tym stanie rzeczy należało odmówić skarżącemu ponownego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Rozpoznaniu natomiast podlega wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skarżącej K. B., która korzysta już z prawa pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności sądowych (emeryci, bezrobotni, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości. Aktualnie uzyskuje wraz z mężem stałe dochody, ale tylko w postaci świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Doświadczenie życiowe wskazuje, że w świetle wysokości uzyskiwanych łącznych dochodów rodziny skarżąca nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych niniejszej sprawy nawet w części. Wnioskodawczyni posiadaną nieruchomość wykorzystuje wraz z mężem na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny. Nie posiadają również innego majątku, z którego mogliby czerpać dodatkowe dochody.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 243 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska