Uzasadnienie
Dnia [...] czerwca 2002r. Starosta Powiatu Ś., po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją nr [...] zatwierdził projekt budowlany opracowany przez technika budowlanego i wydał pozwolenie dla W.M. na budowę budynku mieszkalnego z usługowym parterem wraz z urządzeniami budowlanymi w Ś. przy ul. [...], na działce nr ewid. "1" i "2".
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002r. po rozpatrzeniu odwołania H.S. i W.S. utrzymał w mocy powyżej opisana decyzję.
Organ odwoławczy wywiódł, ze zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 4 prawa budowlanego inwestor dołączył opinię geotechniczną dotycząca warunków posadowienia projektowanego budynku wykonaną przez uprawnionego geologa inż. S.S. oraz wyniki badań geologiczno-inżynieryjnych zawarte w "Analizie warunków posadowienia budynku mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. [...]" wykonanej przez dr inż. P.B., rzeczoznawcy w zakresie geotechniki i fundamentowania.
W związku z faktem wykonania w/w opracowania w 1990r. inwestor został wezwany w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego do uaktualnienia powyższej ekspertyzy.
Pismem z dnia [...] września 2002r. dr inż. P.B. potwierdził aktualność swojej ekspertyzy, wydanej w dniu [...] czerwca 1990r. dotyczącej warunków posadowienia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w związku z przewidywaną dobudową na działce sąsiedniej.
Jednocześnie poinformował, że w sierpniu przeprowadził wizję lokalną i po zapoznaniu się z projektem budowlanym opracowanym przez biuro projektowe "L" w Ś. uznał przyjęte rozwiązania konstrukcyjne fundamentów za zgodne z wnioskiem zawartym w w/w opinii i nie budzące zastrzeżeń.
Przedłożony projekt budowlany został uzupełniony o brakujące przekroje zgodnie z zaleceniem decyzji Wojewody [...] nr [...] oraz szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne fundamentów zweryfikowane przez inż. J.K., projektanta w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
W związku z zarzutami odwołujących się wyjaśniono, że za przyjęte rozwiązania projektowe ponoszą odpowiedzialność projektanci w danych specjalnościach, zgodnie z art. 20 prawa budowlanego.
Po spełnieniu przez inwestora wymogów z art. 35 ust. 1 i 2 oraz z art. 32 ust. 4 w/w ustawy organ administracji budowlanej zgodnie z art. 35 ust. 4 nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego podkreślono, że realizacja budynku wymaga dużej staranności i doświadczenia w zakresie prowadzenia robót ziemnych i fundamentowych.
Celowe byłoby, aby uniknąć nieporozumień w przyszłości, przed przystąpieniem do robót budowlanych wykonanie dokumentacji fotograficznej zarysowanych ścian istniejącego budynku.
Skargę na powyższą decyzję złożył W.S. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, 77 § 1 kpa, poprzez zaniechanie zebrania i przeprowadzenia wszystkich dowodów, niezbędnych do dokonania ustaleń faktycznych istotnych przy rozstrzyganiu sprawy.
Zdaniem skarżącego naruszono przepisy prawa budowlanego, w szczególności art. 5, 34, art. 35 wskutek opracowania projektu niezgodnie z tymi przepisami.
Skarżący zażądał uchylenia w całości decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Podkreślił, że w aktach sprawy brak pisma dr inż. B. z dnia [...] września 2002r.
Pismo to nie zostało doręczone do rąk współwłaścicieli nieruchomości położonej w Ś. przy ul. [...]. uniemożliwiono tym samym stronom zapoznanie się z jego treścią i przedstawienia swojego stanowiska w tym zakresie.
Ponadto żaden ze współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] nie został powiadomiony o terminie przeprowadzenia wizji lokalnej. Żadna wizja na terenie nieruchomości nie została przeprowadzona.
Skarżący podkreślił, że pismem z dnia [...] maja 2002r. wniósł uwagi i zastrzeżenia do projektu, dokumentów uzupełniających. Nie zostały rozpoznane do chwili obecnej.
Niezrozumiałe jest w ocenie skarżącego stanowisko organów obydwu instancji, skoro Starosta Powiatowy w Ś. nie zastosował się do poprzednich wytycznych organu II instancji.
Stwierdzenie prawidłowości zaskarżonej decyzji może nastąpić dopiero po:
- - uzupełnieniu dokumentacji o precyzyjne rozwiązania konstrukcyjne dotyczące posadowienia fundamentów projektowanego budynku; przedstawione w dokumentacji precyzyjne rozwiązanie konstrukcyjne dotyczące posadowienia fundamentów projektowanego budynku nie spełnia tego wymogu;
- - przedłożeniu obliczeń konstrukcyjnych uzasadniających, że przejęte rozwiązanie jest prawidłowe, ponieważ zaprojektowany fundament nie zapewnia warunku równowagi statycznej, a brak dołączenia do projektu obliczeń nie pozwala na wskazanie występujących błędów;
- - uzasadnieniu, że zbrojenie podciągu i stopy spełnia podstawowe zasady zbrojenia elementów żelbetowych;
- - uzupełnieniu dokumentacji o opis i obliczenia, oddziaływania zaprojektowanych fundamentów stopowych na budynek istniejący;
uzupełnieniu dokumentacji o pokazanie szczegółów posadowienia fundamentów budynku w części niepodpiwniczonej.
Brak wyjaśnienia powyższych kwestii uniemożliwia stwierdzenie, czy posadowienie projektowanego budynku według zaskarżonej decyzji nie doprowadzi do katastrofy budowlanej.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2002r. wniósł o jej oddalenie.
Podkreślił, że zgodnie z zaleceniami zawartymi w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002r. w myśl art. 34 ust. 3 pkt 4 prawa budowlanego inwestor dołączył brakująca opinię geotechniczną dotyczącą warunków posadowienia projektowanego budynku wykonaną w kwietniu 2002r. przez uprawnionego geologa oraz wyniki badań geologiczno-inżynierskich, zawarte w analizie warunków posadowienia budynku mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. [...] w związku z przewidywaną dobudową na działce sąsiedniej, wykonanej w 1990r. przez dr inż. P.B., rzeczoznawcę w zakresie geotechniki i fundamentowania.
Przedłożony projekt budowlany został uzupełniony o brakujące przekroje oraz szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne fundamentów zweryfikowane przez inż. J.K. – projektanta w zakresie specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
Z akt wynika, że skarżący zapoznał się z uzupełniona dokumentacją.
Na wniesione zastrzeżenia otrzymał odpowiedź od jednostki projektowej opracowującej dokumentację budowlaną.
Ponieważ w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego stwierdzono brak aktualności dołączonej ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego piwnic i fundamentów istniejących budynków sąsiednich, pismem z dnia [...] sierpnia 2002r. inwestor został wezwany do dostarczenia aktualnej ekspertyzy geologa z uprawnieniami w zakresie geotechniki i fundamentowania.
Inwestor w dniu [...] sierpnia 2002r. przedstawił potwierdzenie autora w/w ekspertyzy i jej zgodności z aktualną opinią geotechniczną, sporządzoną w kwietniu 2002r.
Pismem z dnia [...] września 2002r. dr P.B. potwierdził aktualność swojej ekspertyzy z [...] czerwca 1990r., uznał ponadto przyjęte rozwiązania konstrukcyjne fundamentów za zgodne z zaleceniami zawartymi w opinii i nie budzące zastrzeżeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
W istocie w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7, 77 kpa.
Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny, słuszny interes obywateli. Organy administracji obowiązane są w sposób wyczerpujący zbierać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa).
Fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest prawo strony do uczestnictwa w przeprowadzeniu dowodu. Strony winne być zawiadomione o czasie, miejscu przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych i to przynajmniej na 7 dni przed terminem (art. 79 § 1 kpa).
W niniejszej sprawie organy administracji dopuściły się naruszenia powyżej przytoczonych przepisów.
Podstawą ustaleń uczyniły m.in. opinię z 1990r. w sytuacji, gdy od jej sporządzenia do rozstrzygnięcia upłynęło 12 lat.
Wprawdzie sporządzający ją dr inż. P.B. dnia [...] września 2002r. nadesłał do Wojewody [...] pismo, w którym oświadczył, że potwierdza aktualność poprzednio sporządzonej opinii, jednak mimo to nie sposób uznać jej za odpowiadającą koniecznym, w świetle przepisów kpa, wymogom.
Oświadczenie z dnia [...] września 2002r. pozostaje bowiem w sprzeczności z przepisami kpa w zakresie przeprowadzenia dowodów, w tym opinii biegłego. Nie sposób uznać więc, by mogło stanowić podstawę ustaleń w postępowaniu administracyjnym. Takiej podstawy nie może więc także stanowić opinia z dnia [...] czerwca 1990r.
Odnośnie oświadczenia dnia [...] września 2002r. zważyć należy, iż jego lakoniczność uniemożliwia kontrolę prawidłowości wywodów. Rzetelna ocena dowodów polega nie tylko na skonfrontowaniu ostatecznych tez opinii biegłego z materiałem dowodowym, ale także na dogłębnej analizie całego wywodu, który do tego doprowadził.
Opinia musi odpowiadać zasadom logiki, doświadczenia życiowego. Konieczna jest jej aktualność.
W przypadku analizy warunków posadowienia budynku, aby ją zapewnić należy najpierw dokonać oględzin w terenie. W aktach sprawy brak dowodów, aby taka czynność została przeprowadzona. Żadna ze stron o terminie oględzin nie została powiadomiona. W sytuacji kwestionowania tego faktu nie sposób przyjąć, by rzeczywiście miało to miejsce.
Niezbędność powiadomienia stron o terminie i miejscu przeprowadzenia oględzin (wizji) w świetle zacytowanych wyżej przepisów kpa nie budzi wątpliwości.
Podkreślenia wymaga, że również z opinii noszącej datę [...] czerwca 1990r. w sposób wyraźny nie wynika, by sporządzono ją po przeprowadzeniu oględzin (wizji).
W ocenie Sądu Administracyjnego, wbrew wywodom organu II instancji nie sposób uznać, by inwestor przedstawił szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne fundamentów.
Postanowieniem Starosty Powiatowego w Ś. z dnia [...] marca 2002r. zobowiązano W.M. do wykonania ekspertyzy geotechnicznej z wytycznymi do fundamentowania projektowanego budynku.
W aktach sprawy brak dokumentów w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych fundamentów. Za niedostateczną uznać należało dokumentację w postaci opisu technicznego, zawierającego dane konstrukcyjno-materiałowe. Dokument ten wraz z częścią rysunkową opracował projektant L.K. jeszcze przed pierwotną decyzja z dnia [...] grudnia 2001r.
W projekcie tym nie uwzględniono wyników sporządzonej w kwietniu 2002r opinii geotechnicznej.
W aktach sprawy brak jakichkolwiek dokumentów w zakresie rozwiązań konstrukcyjnych dotyczących posadowienia budynku, odnoszących się do powyżej opisanej opinii geotechnicznej.
Obowiązek ten w sposób jednoznaczny został wyartykułowany we wspomnianym postanowieniu z dnia [...] marca 2002r.
O ile organy administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy odstąpiły od tego wymogu, winno to znaleźć odzwierciedlenie w aktach z podaniem przyczyn takiego stanu rzeczy w uzasadnieniu decyzji.
Przy tego rodzaju uchybieniach postępowania nie sposób jednoznacznie przesądzić prawidłowości w świetle prawa budowlanego projektu budowlanego.
Tym samym za wadliwą uznać należało tak zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzająca ja decyzję Starosty Powiatu Ś. z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...].
Stąd mając na względzie art. 145 ust. 1 pkt 1 ppkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w pkt I sentencji.
Jak w pkt II orzeczono na zasadzie art. 152 cyt. Ustawy.
O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 ustawy jak wyżej.
W sprawie zastosowanie miały też przepisy art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).
/-/ E.Podrazik /-/G.Radzicka /-/ A.Łaskarzewska
MarK