Uzasadnienie
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] maja 1996r. nr [...] nakazał L.K., właścicielowi nieruchomości położonej przy ul. [...] w P., dokonanie rozbiórki samowolnie rozbudowanego warsztatu samochodowego – w terminie do 31 grudnia 1996r. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna, ponieważ Wojewoda P. decyzją z dnia [...] sierpnia 1996r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję tylko w części dotyczącej terminu rozbiórki, a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] czerwca 1997r., sygn. II SA/Po 1422/96 oddalił skargę L.K. na decyzję organu drugiej instancji.
W trakcie postępowania egzekucyjnego skierowanego przeciwko zobowiązanemu L.K., H.P. pismem z dnia [...] marca 2002r. wystąpiła:
- 1) o przywrócenie – na podstawie art. 58 kpa – terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją rozbiórkową;
- 2) o wznowienie postępowania w tej sprawie, bowiem nie brała w nim bez swojej winy udziału, mimo że od kwietnia 1992r. jest właścicielką nieruchomości, na której zlokalizowany jest obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki.
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia prośby o wznowienie postępowania w przedmiocie rozbiórki uzasadniła twierdzeniem, że o istnieniu decyzji rozbiórkowej dowiedziała się dopiero w dniu [...] marca 2002r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] maja 2002r. – wydanym na podstawie art. 123 § 1 i 2 oraz art. 58 § 3 kpa – nie uwzględnił "prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu o wznowienie postępowania administracyjnego w w/w sprawie". W uzasadnieniu ustalił, że wnioskodawczyni o decyzjach zapadłych w postępowaniu w sprawie rozbiórki dowiedziała się w dniu [...] marca 1998r. W tej dacie potwierdziła bowiem odbiór wezwania do stawienia się w sprawie rozbiórki samowolnie rozbudowanego garażu.
Od tego postanowienia H.P. wniosła, zgodnie z pouczenie, zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2002r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Uznał bowiem, że na zaskarżone postanowienie, jako ostatecznie zamykające postępowanie, służy jedynie skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z art. 59 § 2 kpa – o przywróceniu terminu do złożenia wniosku, wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia tego zażalenia lub odwołania, a w myśl art. 134 kpa – organ odwoławczy stwierdza w drodze ostatecznego postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Ponieważ błędne pouczenie nie może szkodzić stronie (art. 112 kpa) – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na konieczność sprostowania przez organ wojewódzki błędnego pouczenia odnośnie sposobu zaskarżenia postanowienia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2002r. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w postanowieniu z dnia [...] maja 2002r. w sprawie nieuwzględnienia prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania administracyjnego przez zamieszczenie w tym postanowieniu, w miejscu pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia, pouczenie o możliwości wniesienia skargi bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia.
Dnia [...] października 2002r. H.P. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002r. wyjaśniając, że nie występowała o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, lecz wniosła wprost o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nakazującą inwestorowi rozbiórkę obiektu budowlanego samowolnie wybudowanego na działce stanowiącej je własność.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że skarżąca jako przesłankę wznowienia wskazała niezawiniony brak jej udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) i twierdziła, iż o decyzji rozbiórkowej dowiedziała się dopiero w 2002r., podczas gdy z akt sprawy wynika, iż wiedzę o wydaniu tej decyzji posiadała już w 1998r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Treść pisma z dnia [...] marca 2002r. (k. 35 akt administracyjnych) nie pozostawia wątpliwości, co do tego, iż H.P. występując z podaniem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z 1996r. nakazującą L.K. rozbiórkę obiektu budowlanego twierdziła, że o istnieniu tej decyzji dowiedziała się dopiero w dniu [...] marca 2002r., czyli zaledwie trzy dni wcześniej. Skoro w myśl przepisu art. 148 § 2 kpa strona, która bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnymi może złożyć podanie o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji, to organ wznowieniowy nie miał żadnych podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie – na podstawie art. 58 kpa – terminu do złożenia prośby o wznowienie postępowania. Z uzasadnienia prośby o wznowienie zdaje się wynikać, iż wniosek o przywrócenie terminu w istocie dotyczył przywrócenia terminu uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 146 § 1 kpa), nie zaś przywrócenia terminu do złożenia prośby o wznowienie.
Skoro jednak zaskarżonym postanowieniem organ nie uwzględnił "prośby o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu o wznowienie postępowania administracyjnego", to poza zakresem rozważań pozostaje kwestia, czy nastąpiło uchybienie terminu z art. 146 §1 kpa, gdyż terminy, o jakich mowa w art. 146 § 1 kpa, dotyczą sposobu merytorycznego załatwienia sprawy już po wznowieniu postępowania, a nie terminów dotyczących złożenia podania o takie wznowienie (patrz wyrok NSA z 04 lutego 1998r., sygn. II SA 1579/97 – LEX nr 41825).
Zgodnie z art. 150 § 1 kpa organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. To że w niniejszej sprawie decyzję będącą przedmiotem wznowienia wydawał organ drugiej instancji, nie czyni tego organu wznowieniowego organem odwoławczym, a decyzji i postanowień przez ten organ wydanych – aktami ostatecznymi. Dlatego trafnie organ wznowieniowy pouczył skarżącą o możliwości wniesienia zażalenia (art. 59 § 1 zd. 1 kpa). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie uchylił się od rozpoznania tego zażalenia, stwierdzając jego niedopuszczalność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł jednak wypełnić obowiązku nałożonego przepisem art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) bowiem nie rozpoznawał merytorycznie skargi wniesionej od postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji, lecz uznał skargę za niedopuszczalną i z tego względu podlegającą odrzuceniu.
W tej sytuacji nie ma już istotnego znaczenia, że skarżąca nie wystąpiła o przywrócenie jej terminu do wniesienia skargi na zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002r.
Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/L. Drewniak – Żaba /-/B. Drzazga /-/B. Kamieńska kk