Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją nr [...]z dnia [...] orzekł na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001r.) o odmowie wymeldowania M. i R. R. z córką A. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy [...] w P. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż co prawda nie przebywają oni w przedmiotowym lokalu ze względu na jego remont (co potwierdziły wszystkie strony postępowania, organy Policji i ustalenia wizji lokalnej), jednakże opuszczenie to nie miało charakteru trwałego, o czym świadczą m. in. meble i inne sprzęty gospodarstwa domowego pozostawione w spornym mieszkaniu, utrzymywanie z nim kontaktu, ponoszenie opłat eksploatacyjnych itd. Po zakończeniu remontu państwo R. mają zamiar powrócić do tego lokalu. Ponieważ postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło zdaniem organu I instancji w sposób nie budzący wątpliwości faktu opuszczenia przez M. i R. R. wraz z córką lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., z zamiarem stałego przebywania w innym miejscu, nie było podstaw prawnych do orzeczenia o ich wymeldowaniu.
W odwołaniu od tej decyzji W. T. (wnioskodawca) zażądał jej zmiany i orzeczenia o wymeldowaniu powyższych osób, bądź też jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zakwestionował on ustalenia Policji dotyczące pobytu państwa R. w Cz., którzy mają tam według niego mieszkać w normalnym budynku mieszkalnym, a nie w budynku gospodarczym. Podniósł również, iż nie opłacali świadczeń związanych ze spornym lokalem, ani nie utrzymywali faktycznie z nim kontaktu. Odwołujący się nie został ponadto przesłuchany w charakterze strony, chociaż miał zamiar wyjaśnić wiele spornych okoliczności niniejszej sprawy.
Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, albowiem według niego w odwołaniu nie podniesiono żadnych nowych dowodów, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z przepisami prawa osoby zameldowane w danym lokalu nie muszą przebywać w nim nieprzerwanie. Państwo R. zostawili w spornym mieszkaniu swój dobytek, a po zakończeniu remontu mają zamiar do niego wrócić. Z tego względu nie można było uznać, że jego opuszczenie miało charakter trwały.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. T. wniósł o uchylenie orzeczeń organów II i I instancji, zarzucając im naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną ocenę dowodów i nieprzesłuchanie skarżącego jako wnioskodawcy. Według niego M. i R. R. wyrazili zamiar faktycznego opuszczenia spornego lokalu, o czym świadczyć może m. in. posłanie ich córki do szkoły w Cz. na cały rok szkolny 2002/2003 oraz uiszczanie opłat jedynie do czerwca 2002r. W piśmie z dnia 29.05.2004r. pełnomocnik skarżącego dodał, iż R. R. wraz z rodziną nie wprowadził się z powrotem do spornego lokalu, mimo iż zgodnie z jego deklaracją remont miał zakończyć się do grudnia 2003r. (k. 17-18 akt).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy.
Również w myśl art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zmian.). Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01) orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy, wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w przypadku trwałego zerwana więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co zachodzi w przypadkach dobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, bądź też jego opuszczenia wbrew własnej woli, nie połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania (patrz m.in. wyrok NSA z 15 lutego 2002r., sygn. akt II SA/Po 1942/00; wyrok NSA z 12 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937; wyrok NSA z 22 sierpnia 2000r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954).
Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy uznał, iż organy meldunkowe nie podjęły w przedmiotowej sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego. Fakt opuszczenia przez małżeństwo R. spornego lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. był okolicznością bezsporną, potwierdzoną przez same strony postępowania, organy Policji i przeprowadzoną wizję lokalną. Sporna pozostawała natomiast kwestia, czy opuszczenie to miało charakter trwały (jak twierdzi skarżący W. T.), czy też związane było jedynie z koniecznością przeprowadzenia gruntownego remontu mieszkania, co uzasadniałoby odmowę wymeldowania.
Sąd nie podzielił w szczególności opinii organu I instancji wyrażonej w uzasadnieniu jego decyzji, iż "przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło w sposób nie budzący wątpliwości faktu opuszczenia przez M. i R.R. spornego lokalu, z zamiarem stałego przebywania w innym miejscu". Zastrzeżenia budzi bowiem ustalenie samego momentu przeprowadzki do domu w Cz., która według wnioskodawcy W.T. miała nastąpić w czerwcu 2002r. R.R. w trakcie przesłuchania w dniu 29.07.2003r. podał, iż spędzał wraz z rodziną wakacje w Cz. w 2001 i 2002r., a remont przedmiotowego lokalu rozpoczął we wrześniu 2002r. (był on przy tym zaplanowany do grudnia 2003r. – k. 75-76 akt administracyjnych). Tymczasem w trakcie wizji lokalowej przeprowadzanej w dniu 09.07.2003r. podał on, iż mieszkanie jest remontowane "od 8 miesięcy", czyli dopiero od grudnia 2002r. (k. 58 akt).
Z zeznaniami R.R. o z dnia 29.07.2003r. o opuszczeniu spornego mieszkania już w lecie 2002r. – a nie w grudniu 2002r. - korespondują wyjaśnienia wnioskodawcy, według którego rodzina R. opuściła przedmiotowe mieszkanie w czerwcu 2002r. (k. 2 akt adm.) oraz oświadczenie S.H. (w którym mowa o maju 2002r. – k. 83 akt) i M.L. (o lipcu 2002r. – k. 84 akt). Pomimo poważnych rozbieżności organ meldunkowy I instancji nie przeprowadził dowodów z zeznań W. T. i powyższych osób, które niewątpliwie mogłyby się przyczynić do wyjaśnienia tych okoliczności. Skarżący złożył zresztą wniosek dowodowy w tym zakresie w piśmie z dnia 23.07.2003r. (k. 86-87 akt).
W efekcie tych zaniechań organ administracyjny nie dokonał w istocie jednoznacznego ustalenia momentu opuszczenia mieszkania na ul. [...] w P. Tymczasem okoliczność ta jest istotna dla dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie, albowiem w przypadku stwierdzenia, iż R. i M. R. zamieszkali na stałe w Cz. już latem 2002r., a remont spornego lokalu został rozpoczęty dopiero w miesiącu grudniu 2002r., to należałoby przyjąć, iż opuszczenie przez nich miejsca stałego pobytu nie miało bezpośredniego związku z planowanymi pracami remontowymi, przeprowadzanymi zresztą przez inną osobę – P.R. Ustalenie takie stanowiłoby zatem dowód na rzecz tezy o dobrowolnej wyprowadzce z lokalu, która winna skutkować decyzją o wymeldowaniu z pobytu stałego.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien wobec tego przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w tym zakresie oraz zanalizować szczegółowo kwestię ponoszonych przez małżeństwo R. opłat za energię elektryczną, wywóz śmieci, wodę itd. Zaprzestanie ich uiszczania stanowiłoby bowiem kolejny argument za przyjęciem, że nie są oni zainteresowani spornym lokalem. Poza tym organ meldunkowy powinien także odnieść się do okoliczności podanych przez skarżącego w trakcie postępowania sądowego (pisma z dnia 29.05.2004r., 01.06.2004r. oraz 13.05.2005r.), który stwierdził kategorycznie, że sporny lokal pozostaje do tej pory niezamieszkany.
Skoro w ocenie Sądu organ meldunkowy II instancji wydał swoją decyzję z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzeczono - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmian.) - jak w sentencji wyroku.
/-/ M. Bejgerowska /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska
K.P.d