Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A.G., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...], ustalającą od A.G. jednorazową opłatę w kwocie [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - działki nr [...]w P., w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu organ podał, iż w wyniku zmiany planu zagospodarowania przestrzennego zmieniło się przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości – z gruntu rolnego na tereny zabudowy mieszkaniowej. Spowodowało to wzrost jej wartości, co zostało wykazane w operacie szacunkowym rzeczoznawcy. Operat ten pod względem formalnym, zastosowanej metody szacowania, zastosowanych standardów i sposobu rozumowania biegłego nie budzi zastrzeżeń. Właściciel nieruchomości zbył ją po zmianie planu miejscowego, przed upływem 5 lat od daty wejścia w życie zmiany planu. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do naliczenia opłaty planistycznej. Sposób jej naliczenia i wysokość zostały określone prawidłowo. Nakłady poniesione przez właściciela nieruchomości na rozbudowę infrastruktury technicznej nie mogły być odliczone, bowiem w dniu 22.09.2004 r. ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym została znowelizowana i uchylono przepis pozwalający na takie odliczenie. Organ odwoławczy orzeka według stanu prawnego obowiązującego w dacie rozpoznawania sprawy. Bezzasadne jest twierdzenie odwołującej się jakoby doszło do utraty praw nabytych.
Od powyższej decyzji skargę złożyła A.G., domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, tj. art. 10, art. 81 kpa, art. 32 ust. 1 i art. 8 ust. 2 Konstytucji, art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżąca podniosła, iż pozbawiono jej czynnego udziału w postępowaniu, nie miała możliwości zapoznania się z wyceną nieruchomości, wypowiedzenia się co do tego dowodu, pozbawiono ją prawa zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Skarżąca podkreśliła, że kwestionuje poprawność sporządzonej wyceny. W skardze podniesiono, iż decyzja winna być wydana według stanu prawnego obowiązującego w dacie wszczęcia postępowania. Skarżąca nabyła prawo do odliczenia wartości nakładów poniesionych jako współwłaścicielka nieruchomości w okresie między datą zmiany planu miejscowego, a dniem sprzedaży nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest prawo strony tego postępowania do czynnego w nim udziału. Zasada ta wyrażona została w art. 10 kpa. W myśl tego przepisu organy administracji mają obowiązek zapewnić stronie możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dalszą konkretyzację tej zasady zawiera m.in. przepis art. 61 ust. 4 kpa. Nakłada on na organ administracji obowiązek zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania.
W przedmiotowej sprawie w toku postępowania przed organem I instancji, a także w trakcie postępowania odwoławczego, doszło do poważnego naruszenia wymienionej wyżej zasady.
Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania dotyczącego ustalenia opłaty planistycznej od działki nr [...]. Znajdujące się w aktach zawiadomienie z dnia [...] 09.2003 r. dotyczy innych działek.
Brak dokumentów świadczących, aby skarżąca została poinformowana o sporządzeniu wyceny nieruchomości – działki nr [...] – przez rzeczoznawcę majątkowego oraz, aby przed wydaniem decyzji organ I instancji zapewnił jej możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Na podstawie nadesłanych przez organy obu instancji akt sprawy stwierdzić należy, iż pierwszą czynnością postępowania dokonaną wobec skarżącej było doręczenie jej decyzji Burmistrza z dnia [...].
W tych okolicznościach uznać więc trzeba, że na etapie postępowania przed organem I instancji skarżąca nie miała możliwości przeglądania akt sprawy, zapoznania się z oszacowaniem rzeczoznawcy, składania wyjaśnień i wypowiedzenia się co do wyceny nieruchomości.
Stanowiło to poważne naruszenie przepisów art. 73 § 1, art. 79 § 2, art. 10 § 1 kpa. Skarżąca w istocie bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co stanowi podstawę wznowienia postępowania i winno skutkować uchyleniem decyzji Burmistrza przez organ odwoławczy.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy Kolegium błędnie zastosowało przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Jednocześnie w toku postępowania odwoławczego Kolegium również nie dopełniło obowiązków wynikających z treści powoływanego już wyżej przepisu art. 10 kpa. Postępowanie odwoławcze nie doprowadziło więc do usunięcia naruszeń przepisów postępowania z wcześniejszego etapu sprawy.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja SKO oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania i naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów koniecznym było uchylenie decyzji organów obu instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę należy zapewnić skarżącej możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza z dnia [...].
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, przy czym koszty zastępstwa adwokackiego ustalono zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E. Podrazik /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga