Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10.10.2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 59 kpa odmówiło J.J. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 16.01.2001 r. w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
W uzasadnieniu wskazano, decyzją z dnia 16.01.2001 r. Burmistrz Miasta ustalił K. i J.J. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Decyzję tę doręczono stronom w dniu 22.01.2001 r. W dniu 09.02.2001 r., w cztery dni po upływie terminu do wniesienia odwołania J.J. wniósł powyższego przywrócenie terminu do wniesienia odwołania usprawiedliwiając opóźnienie w jego złożeniu stanem zdrowia. Postanowieniem z dnia 19.04.2001 SKO odmówiło mu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie Kolegium zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu powyższego dnia 13.06.2003 r. w sprawie II S.A./Po 1731/01, w którym Sąd stwierdził, że organ nie może żądać dowodów potwierdzających niemożliwość wniesienia odwołania, przepis art. 58 kpa wymaga jedynie uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. W wyroku wskazano, iż w razie uznania wyjaśnień strony zawartych we wniosku za niewystarczające Kolegium winno się zwrócić powyższego dodatkowe wyjaśnienia.
Rozpatrując ponownie sprawę organ zwrócił się do J.J. powyższego udzielenie dodatkowych wyjaśnień. W piśmie powyższego dnia 26.09.2003 r. J.J. wyjaśnił, że w styczniu 2001 r. i na początku lutego 2001 r. leżał w łóżku nie mogąc wiele chodzić, syn woził go wtedy po różnych lekarzach, od 8 lutego poczuł się lepiej i mógł zająć się odwołaniem. Zdaniem organu J.J. nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jak wynika z jego wyjaśnień, jego choroba ma charakter trwały i nie stanowi przeszkody do wniesienia odwołania. Oświadczenie J. J., że w okresie przeznaczonym do wniesienia odwołania odczuwał silne bóle nie znajduje żadnego potwierdzenia poza złożonym przez niego oświadczeniem, którego zdaniem Kolegium nie można uznać za wystarczające.
Od powyższego postanowienia J.J. złożył skargę domagając się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu skarżący podał, iż w piśmie z dnia 26.09.2003 r. złożył dodatkowe wyjaśnienia, do czego zobowiązał go organ w swoim piśmie z dnia 05.09.2003 r. Z uwagi na blisko 3-letni okres, który upłynął od złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie zachowały się u niego wszystkie dokumenty w postaci zaświadczeń lekarskich, oprócz tych które dołączył. Zdaniem skarżącego uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądowa kontrola orzeczeń administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Sąd administracyjny, stosownie do wyniku sprawy albo oddala skargę, albo uwzględniając skargę wydaje orzeczenie kasacyjne (uchyla zaskarżone orzeczenie), nie jest zaś władny do wydawania rozstrzygnięć reformatoryjnych (zmieniających zaskarżone orzeczenie). Tym samym Sąd nie może orzekać o przywróceniu uchybionego terminu, o co wnosił skarżący.
Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 kpa należy przywrócić stronie termin do dokonania czynności, jeżeli zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Uprawdopodobnienie jest środkiem odformalizowanym, zwolnionym od ścisłych reguł dowodowych.
Ocena czy strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminowi zależy zawsze od uznania organu administracji. Uznanie to jednak nie może być dowolne.
W przedmiotowej sprawie SKO uznało, iż skarżący, który wskazywał jako przyczynę uchybienia terminowi zaostrzenie przebiegu choroby – dysfunkcji kończyn dolnych, bardzo silne bóle i związane z tym trudności w samodzielnym poruszaniu się, nie uprawdopodobnił braku winy. Kolegium argumentowało, iż choroba skarżącego ma charakter trwały, a jego oświadczenie o zaostrzeniu przebiegu choroby nie znajduje żadnego potwierdzenia.
Ocenę wyrażoną przez organ uznać należy za przedwczesną i dowolną.
Trwały charakter choroby skarżącego nie oznacza, iż w jej przebiegu nie ma stanów zaostrzenia dolegliwych objawów. Rozważenia wymaga czy ewentualne dolegliwości były tego rodzaju, że mogły uniemożliwić skarżącemu sporządzenie i złożenie odwołania w terminie.
Podnoszony przez organ argument, iż twierdzenie skarżącego o zaostrzeniu przebiegu choroby nie znajduje potwierdzenia poza jego oświadczeniem, w dotychczasowym stanie sprawy nie może być uznany za przekonywający.
Pismem z dnia 05.09.2003 r. Kolegium wezwało skarżącego do "udzielenia dodatkowych wyjaśnień", na co skarżący odpowiedział pismem z dnia 26.09.2003 r., opisując stan swojego zdrowia w I kwartale 2001 r. Wyjaśnienia skarżącego nie wykazują wewnętrznych sprzeczności.
Organ nie żądał od skarżącego złożenia dokumentów, które mogłyby potwierdzać w jakimś stopniu jego wyjaśnienia. Skarżący z własnej inicjatywy do pisma z 26.09.2003 r. dołączył posiadane dokumenty z leczenia w IV kwartale 2001 r. Nie można wykluczyć, iż gdyby skarżący został zobowiązany przez organ, to uzyskałby i przedstawił inne jeszcze środki uprawdopodobnienia, np. oświadczenia członków rodziny, czy zaświadczenia o udzielonych mu poradach lekarskich.
Kolegium nie wskazało więc żadnych okoliczności, które uzasadniałyby uznanie twierdzeń skarżącego za nie wystarczająco wiarygodne.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 i art. 58 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy mieć na względzie rozważania Sądu przedstawione powyżej.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wyżej powołanej ustawy i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.).
/-/ W. Batorowicz /-/ E. Podrazik /-/ S. Małek