Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta L. orzekł o wymeldowaniu S.S. z pobytu czasowego ponad 2 miesiące z lokalu położonego w L. przy ul. [...]. Zdaniem organu I instancji zamieszkuje on w miejscu swojego pobytu stałego od dnia [...] 2003r., a w spornym lokalu przebywa ewentualnie w ciągu dnia. Zabrał z niego również część swoich rzeczy osobistych oraz telewizor. O chęci zamiaru opuszczenia miejsca pobytu czasowego ma też świadczyć sprawa o separację, toczącą się w sądzie między S.S., a jego żoną – E.S.
W odwołaniu od tej decyzji S.S. wniósł o jej uchylenie oraz umorzenie przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu podniósł on, iż przebywa w spornym lokalu nadal w miarę swoich możliwości i ma zamiar mieszkać tam nadal. Nie może w nim nocować ze względu na konflikt z żoną, która stara się go pozbyć, wywołując awantury kończące się interwencjami Policji. Nie został on ponadto pouczony o możliwości składania wniosków dowodowych, oświadczeń itd.
Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, podzielając jego ustalenia dotyczące stanu faktycznego niniejszej sprawy. Ponieważ odwołujący się nie przebywa w przedmiotowym lokalu i nie podjął zarazem środków prawnych zmierzających do przeciwdziałania przeszkodom w korzystaniu z niego należało orzec o jego wymeldowaniu z pobytu czasowego.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.S. wniósł o uchylenie orzeczeń I i II instancji, powtarzając zarzuty podniesione w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu swojego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy.
Również w myśl art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zmian.). Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (sygn. akt K 20/01) orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy, przesłankę konieczną do wymeldowania danej osoby z pobytu stałego lub czasowego stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca tego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w sytuacji trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania (patrz m.in. wyrok NSA z 15 lutego 2002r., sygn. akt II SA/Po 1942/00; wyrok NSA z 12 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937; wyrok NSA z 22 sierpnia 2000r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954).
Sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają zatem na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Organy ewidencyjne nie są przy tym uprawnione - w związku z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego - do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu itd.
Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy uznał, iż organy ewidencyjne zbyt arbitralnie stwierdziły istnienie przesłanek skutkujących koniecznością wymeldowania S.S. ze spornego lokalu. Ustalono bowiem, że opuścił on dobrowolnie i definitywnie miejsce pobytu czasowego, zabierając swoje rzeczy osobiste itd. Argumentem na rzecz dokonania wymeldowania miała być też sprawa o separację wytoczona przed sądem powszechnym przez żonę skarżącego.
Tymczasem zdaniem Sądu z wyjaśnień złożonych przez strony nie wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący opuścił faktycznie miejsce pobytu czasowego, albo też, że miał taki zamiar. S.S. podnosił bowiem konsekwentnie w toku postępowania przed organem I i II instancji, iż co prawda nie nocował od pewnego czasu w spornym lokalu na skutek konfliktów małżeńskich, jednakże starał się w nim przebywać jak najczęściej (prawie codziennie) ze względu na chęć utrzymywania kontaktu z dziećmi. Okoliczność ta została potwierdzona przez jego żonę i Komendę Miejską Policji w L. (pismo nr [...] z dnia [...]).
Nie sposób zatem - na podstawie takiego materiału dowodowego – uznać za uprawnioną tezę o faktycznym i dobrowolnym (czyli w pełni zamierzonym) opuszczeniu przedmiotowego mieszkania przez skarżącego. Zważyć należało ponadto, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miały znaczenia kwestie dotyczące procesów o separację, czy o eksmisję toczonych między skarżącym a jego żoną, albowiem – jak wskazano powyżej – organy meldunkowe nie są uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu, analizowania sporów własnościowych itd.
Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, że dokonane przez organ odwoławczy naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i art. 77 § 1 kpa – poprzez nie zebranie i rozpatrzenie w wyczerpujący sposób całego materiału dowodowego i w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego) mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, co powinno skutkować uchyleniem jego decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c), art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmian.) orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/W. Długaszewska /-/T. M. Geremek /-/B. Koś