Uzasadnienie
Decyzją z [...].08.2003r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. działając w oparciu art.83 ust.1 pkt 3 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. Nr 137, poz. 887 z poz. zm.) i art. 1,2, 17,19 ustawy z 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (tj. Dz.U. nr 1 poz 1 1994) stwierdził, że Miejski Zakład Komunikacji Sp. z o.o. w C. jest zobowiązany do opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W ocenie organu z chwilą przekształcenia Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego jako zakładu budżetowego w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością to obowiązany on jest do uiszczenia składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja ta mimo stosownego pouczenia o możliwości złożenia odwołania do sądu powszechnego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. nie została przez stronę zaskarżona.
W dniu 21 października 2003r. Miejski Zakład Komunikacji sp. z o.o. zwróciła się do ZUS Oddziału w P., Inspektoratu w C. o wydanie zaświadczenia o nie zaleganiu w płatności składek ZUS.
Rozpoznając wniosek ZUS Oddział w P., Inspektorat w C. postanowieniem z [...] października 2003r. nr [...] wskazując na art. 219 k.p.a. jako podstawę rozstrzygnięcia odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę.
W uzasadnieniu organ ZUS –u wskazywał, że w związku z wydaną [...] sierpnia 2003r. decyzją może stwierdzić, czy płatnik nie zalega z opłatą składek dopiero po dostarczeniu wymaganych korekt deklaracji rozliczeniowych DRA z wyliczoną składką na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i opłaceniu powstałych zaległości. Organ pouczył stronę, że na postanowienie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Podążając za owym pouczeniem Miejski Zakład Komunikacji sp. z o.o. w C. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu.
Strona podkreślała, że z opłacaniem wyżej wymienionych składek została zwolniona rozstrzygnięciem ZUS Oddział w P. z 13 stycznia 1998r. w latach 2000 i 2001 skarżąca uzyskała zaświadczenie o nie zaleganiu w płatności składek ZUS. W czerwcu 2003r spółka otrzymała pismo z ZUS (9 czerwca 2003r.) informujące, że składka na FGŚP powinna być opłacana od lipca 1999r i od tej daty MZK sp. z o.o. ma dokonać korekt deklaracji rozliczeniowych. Strona zaprezentowała pismem z 4 lipca 2003r. odmienny pogląd. W odpowiedzi organ podjął decyzję z [...] sierpnia 2003r. nie określając od kiedy obowiązek opłacania składek powstał. Strona opłaca przedmiotowe składki od wynagrodzeń od sierpnia 2003r.
W odpowiedzi na skargę ZUS Oddział w P. wniósł o oddalenie skargi.
Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego i w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 3 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które przysługuje zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowana w zakresach administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru na działalność organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów przypadkach określonych w pkt 1-4.
Do katalogu rozpoznawanych przez sąd administracyjny spraw należą i te, co do których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§3 art. 3 p.p.s.a.).
Przywołany przez organ orzekający przepis art. 219 k.p.a stanowi, że odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Gdyby regułę tą zastosować do postępowania zakończonego zaskarżonym postanowieniem, to sprawa podlegałaby kognicji sądów administracyjnych, zgodnie z art.3 § 2 pkt 2 procedury sądowoadministracyjnej, ale tylko wówczas, gdyby wyczerpano administracyjny tok instancji (art. 15 k.p.a). Strona mogłaby zatem wnieść skargę na postanowienie podjęte w następstwie rozpoznania zażalenia. W tej sprawie zażalenia jednak strona nie wniosła, a kwestionowane w skardze rozstrzygniecie zapadło w I instancji. Gdyby przypadek ten analizować jedynie w oparciu o przywołane wyżej przepisy, to tak skonstruowana skarga winna stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. ulec odrzuceniu.
Procedura sądowoadministracyjna dopuszcza jednak możliwość wniesienia skargi także na rozstrzygnięcia I instancyjne, jeżeli konstrukcja innych aktów taką możliwość kreuje. Taki też tok postępowania można wywieść z art. 83 b ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 10 listopada 1998r. nr 137, poz. 887 z poz. zm.). Według jego postanowień po pierwsze: jeśli przepisy k.p.a. przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie Zakład (ubezpieczeń społecznych – dopisek własny) w tych przypadkach wydaje decyzje; a po drugie od wydanych w trakcie postępowania innych postanowień Zakładu, zażalenie nie przysługuje.
W sytuacji gdy podstawą zaskarżonego postanowienia jest prócz art. 219 k.p.a. także i wymieniona regulacja, to również kognicja sądu administracyjnego w tego typu sprawach znajduje oparcie w treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ale wówczas skarga musiałaby odpowiadać warunkom określonym w art. 53 §2 p.p.s.a. Według jego postanowień, jeśli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu..., do usunięcia naruszenia prawa. Prawie identyczne regulacje zawierały postanowienia poprzednio obowiązującej ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.). wówczas odpowiednikiem dzisiejszego art.3 p.p.s.a był art. 16 ustawy z 11.05.1995r. o NSA, a odpowiednikiem art. 52 aktualnej procedury był art. 34.
Tymczasem ani z akt administracyjnych, a ni z twierdzeń stron nie wynika by przed wniesieniem skargi strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 52 §2 i 3 p.p.s.a., czy też dawniej zawarty w art. 34 ustawy z 11.05.1995r. o NSA. W obydwu powołanych przepisach definiowano, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie.
W tych warunkach skoro skarżąca nie wyczerpała omawianego wyżej trybu, to na podstawie art. 58§1 pkt 6 i § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako niedopuszczalną należało odrzucić.
/-/ D. Rzyminiak – Owczarczak /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski
PG