Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent) postanowieniem z dnia 10 września 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 217 i art. 219 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 poz. 735, dalej "k.p.a."), w związku z art. 48 b ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2020 poz. 1333 ze zm. dalej pr. bud.), odmówił spółce A. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako spółka, skarżąca lub strona) wydania zaświadczenia o zgodności budowy wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego na działce położonej w P. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów: działka nr [...] arkusz [...], obręb R., z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ramach postępowania legalizacyjnego.
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że na przedmiotowym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Ł. - P. - część A" w P., który został zatwierdzony uchwałą Rady Miasta Poznania nr XXVIl/488/VIII/2020 z dnia 05.05.2020 r., (pub. w Dz.U.Woj.Wlkp. Rocznik 2020, poz. 4179 z dnia 18.05.2020 r., dalej "m.p.z.p."). Zgodnie z m.p.z.p. działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] - to tereny zabudowy usługowej, na których nie przewidziano możliwości lokalizacji wolnostojących, trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych (§ 7 pkt 7 m.p.z.p.). Mając to na uwadze Prezydent odmówił Spółce wydania wnioskowanego zaświadczenia.
Na opisane postanowienie spółka A. wniosła zażalenie zarzucając, że organ pominął zapisy uchwały krajobrazowej, która dopuszcza urządzenia reklamowe w tej lokalizacji, a uchwała krajobrazowa uchyla moc miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zakresie z nią sprzecznym. W ocenie spółki inwestycja jest dopuszczalna.
Zażalenie nie zostało podpisane, pod jego treścią zamieszczono jedynie wykonany czcionką komputerową zapis "R. Ż. - pełnomocnik". Do zażalenia nie dołączono dokumentu pełnomocnictwa.
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO lub Kolegium) działając na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta [...].
W ocenie Kolegium organ I instancji postąpił prawidłowo, ponieważ żądanie spółki nie mieściło się w dyspozycji art. 217 k.p.a. i przekraczało możliwość jego realizacji w formie zaświadczenia.
Następnie spółka A. S.A. w W., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie SKO [...] z dnia 13 grudnia 2021 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 września 2021 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, wnosząc o uchylenie obu tych postanowień oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- - art. 138 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez "merytoryczne rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia, które było dotknięte brakiem formalnym (tj. brakiem własnoręcznego podpisu skarżącej) w sytuacji, gdy skarżąca nie została uprzednio wezwana przez organ do usunięcia przedmiotowego braku";
- - art. 124 § 1 k.p.a. poprzez "niewskazanie wymaganego prawem elementu składowego postanowienia, tj. daty jego wydania przez organ".
W skardze Spółka podniosła, że zażalenie skarżącej na postanowienie Prezydenta Miasta [...] - rozpatrzone merytorycznie przez SKO [...] - nie zostało przez skarżącą podpisane, z uwagi na absencję chorobową osoby uprawnionej do złożenia podpisu. Za niedopuszczalne i wadliwe należy zatem uznać wydanie przez Kolegium postanowienia o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji, w której skarżąca nie została uprzednio wezwana do uzupełnienia braku formalnego.
Odnosząc się natomiast do drugiego z zarzutów skarżąca wskazała, że postanowienie SKO [...] nie odpowiada wymogom formalnym postanowienia, wyszczególnionym w przepisie art. 124 § 1 k.p.a., gdyż organ nie wskazał daty jego wydania.
W odpowiedzi na skargę SKO [...] wniosło o jej oddalenie.
Po wniesieniu skargi przez Spółkę A., SKO [...] postanowieniem z dnia 08 lutego 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 poz. 329, dalej p.p.s.a.) po rozpatrzeniu skargi A. S.A. na postanowienie własne z dnia 13 grudnia 2021 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, orzekło o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i jednoczesnie umorzyło postępowanie zażaleniowe.
Kolegium argumentowało, że działając w ramach autokontroli postanowiło uwzględnić skargę we własnym zakresie. Kolegium przyznało, że istotnie uwadze organu odwoławczego umknął powyższy brak formalny zażalenia w postaci braku podpisu, tym samym nie było podstaw do jego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2022 r. sygn. II SA/Po [...] uchylił postanowienie SKO z dnia 08 lutego 2022 r. Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 54 § 3 p.p.s.a. polegającym na błędnym zastosowaniu tego przepisu. Sąd wskazał, że organ tylko wówczas może zastosować ten przepis, gdy uznaje za uzasadnione zarówno wszystkie zarzuty i wnioski skargi, jak i wskazaną w niej argumentację. Tymczasem SKO [...] wydając postanowienie z 8 lutego 2022 r., nr [...], nie uwzględniło wniosku strony skarżącej o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia SKO z 13 grudnia 2021 r., nr [...], jak i utrzymanego przez nie w mocy postanowienia organu I instancji z 10 września 2021 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o postulowanej przez wnioskodawczynię treści.
Powyższe orzeczenie jest prawomocne od dnia 15 października 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta P. w przedmiocie odmowy wydania skarżącej spółce zaświadczenia.
Jak wskazano w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, na skutek prawomocnego już wyroku tut. Sądu z dnia 26 sierpnia 2022 r. sygn. II SA/Po [...] wyeliminowane zostało z obrotu prawnego postanowienie Kolegium wydane w trybie tzw. autokontroli, co umożliwiło z kolei rozpoznanie skargi na postanowienie z 13 grudnia 2021 r.
W ocenie Sądu skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem szeregu przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Regulacja ta w świetle art. 144 k.p.a. znajdzie odpowiednie zastosowanie w stosunku do zażaleń stanowiących środek zaskarżenia od zaskarżalnych postanowień.
Stosownie do art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone m.in. pisemnie, przy czym w myśl § 3 cyt. przepisu, podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. W myśl art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość innym (niż wskazanym w art. 64 § 1 k.p.a.- dop. Sądu) wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (§ 2).
Z treści przywołanych powyżej przepisów wynika, iż podanie, w tym także zażalenie, wniesione pisemnie winno być podpisane przez wnoszącego, przez co należy rozumieć umieszczenie własnoręcznego podpisu przez tę osobę pod treścią takiego dokumentu. Zażalenie bez oryginalnego podpisu strony, a więc niespełniające określonych w art. 63 § 3 k.p.a. wymogów, nie jest z skutecznie wniesionym środkiem odwoławczym w rozumieniu art. 127 § 1 K.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
Powyższe oznacza, iż Kolegium rozpoznając zażalenie, które nie było własnoręcznie podpisane przez osobę je wnoszącą, naruszyło w sposób istotny wskazane wyżej przepisy k.p.a.
Nadto Kolegium naruszyło także art. 64 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy w sytuacji zaistniałego braku formalnego pisma, to jest braku własnoręcznego podpisu pod zażaleniem, powinien wezwać stronę, w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 3 k.p.a., do usunięcia w terminie 7 dni tego braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania.
Kolegium zaś zaniechało wezwania strony do podpisania zażalenia i rozpoznało ten środek zaskarżenia mimo jego braku formalnego, czym naruszyło przytoczone powyżej przepisy postępowania, tj. art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 63 § 3 k.p.a.
Mając to na uwadze Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia SKO [...].
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie usunięcie wskazanych wyżej uchybień, w tym w szczególności wezwanie strony we właściwym trybie do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez jego podpisanie i następnie podjęcie odpowiednich czynności procesowych, uzależnionych od sposobu reakcji strony na skierowane do niej wezwanie.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w wysokości 597 zł, na które składały się: wpis 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł.