Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] lutego 2022 r. nr [...] po rozpatrzeniu w trybie autokontroli skargi A. S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie zażaleniowe.
Rozstrzygnięcia te zostały wydane w następującym stanie sprawy.
Prezydent Miasta P. (dalej: Prezydent Miasta; organ I instancji) postanowieniem z [...] września 2021 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.), odmówił spółce A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: A. S.A.; spółka; skarżąca) wydania zaświadczenia o zgodności budowy wolno stojącego, trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego usytuowanego na działce nr [...], ark. mapy 0., obręb R., położonej w P. przy ul. [...] z ustaleniami obwiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W dniu [...] września 2021 r. (data nadania pocztowego) A. S.A. wniosła niepodpisane zażalenie (pismo datowane na [...] września 2021 r.) na postanowienie z dnia [...] września 2021 r. Podanie to w imieniu spółki wniósł wcześniej działający w sprawie, nie będący profesjonalistą, pełnomocnik - R. Ż..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy) nadało temu podaniu dalszy bieg bez uprzedniego wezwania pełnomocnika do podpisania zażalenia.
W konsekwencji postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta [...] z [...] września 2021 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
W skardze na postanowienie Kolegium z [...] grudnia 2021 r. A. S.A. zarzuciła naruszenie art. 138 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. poprzez "merytoryczne rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia, które było dotknięte brakiem formalnym (tj. brakiem własnoręcznego podpisu skarżącej) w sytuacji, gdy skarżąca nie została uprzednio wezwana przez organ do usunięcia przedmiotowego braku" i art. 124 § 1 K.p.a. poprzez "niewskazanie wymaganego prawem elementu składowego postanowienia, tj. daty jego wydania przez organ".
Przy tak sformułowanych zarzutach skarżąca domagała się: 1) uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta P. z [...] września 2021 r. i 2) zasądzenia od Kolegium na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz opłaty skarbowej w kwocie [...]zł. Ponadto w sposób ewentualny spółka wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i 2) zasądzenie od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z [...] lutego 2022 r. nr [...], wydanym w wyniku rozpatrzenia powyższej skargi na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a), Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2021 r. i umorzyło postępowanie zażaleniowe.
W motywach swojego rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził, że "działając w ramach autokontroli" postanowił uwzględnić skargę we własnym zakresie. Powołując się na przepisy art. 63 § 1-3, art. 64 § 2 i art. 128 K.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że "złożone w sprawie odwołanie zawierało braki, które uniemożliwiały nadanie sprawie dalszego biegu przed ich usunięciem". Dalej argumentował, że "decyzja wydana w związku z odwołaniem, które nie zostało podpisane", narusza art. 138 § 1 w zw. z art. 63 § 3 K.p.a., bowiem stosownie do art. 127 K.p.a. "organ odwoławczy przystępuje do rozpoznania sprawy wyłącznie na podstawie wniesionego skutecznie odwołania". Wobec powyższego uznał, że zażalenie strony, jako dotknięte istotnym brakiem, nie mogło wywrzeć skutku prawnego, co stanowi przesłankę do umorzenia postępowania zażaleniowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W skardze na postanowienie autokontrolne organu II instancji z dnia [...] lutego 2022 r. A. S.A. zarzuciła naruszenie art. 54 § 3 P.p.s.a. poprzez "uwzględnienie wniesionej przez stronę skargi w sposób niezgodny z jej wnioskami, pozbawiając stronę prawa do rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy przez organ drugiej instancji".
Przy tak sformułowanym zarzucie, umotywowanym w uzasadnieniu skargi, strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i 2) zasądzenie od Kolegium na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz opłaty skarbowej w kwocie [...]zł.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podniósł, że wydanie postanowienie z dnia [...] lutego 2022 r. było uzasadnione, gdyż zaniechanie wezwania pełnomocnika strony do podpisania zażalenia lub nieusunięcie tego braku skutkuje niemożnością rozpatrzenia zażalenia. Odnosząc się do zarzutu skargi, Kolegium odwołało się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia autokontrolnego. Poza tym stwierdziło, że "nieuprawniony jest również, wobec wezwania Kolegium do uzupełnienia zażalenia poprzez jego podpisanie, zarzut pozbawienia strony możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej P.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania - art. 54 § 3 P.p.s.a. polegającym na błędnym zastosowaniu tego przepisu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. trybie tak zwanej autokontroli.
Powyższe wyznacza granice kognicji sądu orzekającego w niniejszej sprawie, albowiem sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zastosowania instytucji autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 P.p.s.a., bada wyłącznie, czy zostały spełnione warunki określone tym przepisem, tzn.: czy doszło do uwzględnienia przez organ skargi w całości, a więc czy doszło do wydania rozstrzygnięcia czyniącego zadość woli strony skarżącej. Podkreślić przy tym trzeba, iż oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 28 lutego 2019 r., sygn. I OSK 955/17).
Dalej wskazać należy, iż z regulacji art. 54 § 3 P.p.s.a. wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że organ tylko wówczas może zastosować ten przepis, gdy uznaje za uzasadnione zarówno wszystkie zarzuty i wnioski skargi, jak i wskazaną w niej argumentację. Inaczej rzecz ujmując organ wydający akt na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. winien bezwarunkowo podzielić zarzuty skargi i zadośćuczynić żądaniom skarżącego w całości.
Tego rodzaju sytuacja nie zaistniała w kontrolowanej sprawie albowiem SKO w P. wydając zaskarżone postanowienie z [...] lutego 2022 r., nr [...] nie uwzględniło wniosku strony skarżącej o uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia SKO z [...] grudnia 2021 r., nr [...] jak i utrzymanego przez nie w mocy postanowienia organu I instancji z [...] września 2021 r. znak [...] o odmowie wydania zaświadczenia o postulowanej przez wnioskodawczynię treści.
Zaskarżone postanowienie zapadło zatem z naruszeniem art. 54 § 3 P.p.s.a. polegającym na zastosowaniu wskazanego w nim trybu autokontroli mimo braku spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie.
Naruszenie powyższego przepisu postępowania miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, które w – w sytuacji gdy organ II instancji nie dopatrzył się przesłanek dla uwzględnienia wniosków zawartych w skardze - ogóle nie powinno zapaść.
Stąd też na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia SKO w P..
O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy od skargi, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § P.p.s.a.