Uzasadnienie
Skarżący G. J. wezwany o uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi jaką wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2015r., złożył wniosek o prawo pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu argumentował, że z uwagi na niestabilną sytuację majątkową nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. Wskazał, że żona nie pracuje, zajmuje się niepełnosprawną córką, która otrzymuje rentę inwalidzką.
Skarżący podał, że aktualnie nie pracuje, odkąd stracił pracę i nie może znaleźć nowej. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trójką dorosłych dzieci. Aktualnie skarżący jest bezrobotny, żona uzyskuje świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną córką w wysokości [...] zł miesięcznie, renta socjalna tej córki wynosi [...] zł miesięcznie, droga córka nie pracuje i nie uzyskuje dochodu, syn pracuje i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł miesięcznie, łącznie rodzina uzyskuje [...] zł miesięcznie.
Nadto skarżący oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m², działkę o powierzchni [...] m², oszczędności w kwocie [...] zł oraz samochód osobowy marki Honda z 2009r.
Przepis art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a."), wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą w niniejszej sprawie jest skarżący). W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania oraz rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a).
Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strona ponosi samodzielnie koszty postępowania związane z jej udziałem w sprawie (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006r., sygn. akt II FS 741/06).
Należy, więc podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że wnioskodawczyni powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.
Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca powinien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
Skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i trójką dorosłych dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne, a druga córka nie uzyskuje żadnego dochodu. Wprawdzie oświadczył, że aktualnie nie pracuje, to rodzina uzyskuje dochody w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Nie podał, by były zaległości w bieżących płatnościach związanych z utrzymaniem rodziny. Nadto oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł, które wielokrotnie przekraczają wysokość wszystkich kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Koszty sądowe stanowią należności publiczno-prawne i powinny być zapłacone w pierwszej kolejności, zaraz po uiszczeniu koniecznych wydatków koniecznego utrzymania skarżącego i rodziny. Skoro skarżący dysponuje wolnymi środkami, to przyjąć należy, że na bieżąco uiszczone są wszystkie koszty koniecznego utrzymania rodziny. Zasadą jest, że skoro wnioskodawca dysponuje oszczędnościami, to brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami zainicjowanego przez niego postępowania sądowego. Zaznaczyć przy tym należy, że poniesienie kosztów sądowych będzie rozłożone w czasie.
W takim stanie rzeczy, brak podstaw uzasadniających stwierdzenie, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych w całości, co musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska