Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] maja 2002 r. skarżąca W. A. wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (zwanego dalej Kierownikiem Urzędu) o przyznanie dodatku kombatanckiego z tytułu deportacji w czasie II wojny światowej do pracy przymusowej na teren III Rzeszy. Wniosek ten zakwalifikowano jako wystąpienie o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego przyznawanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87 poz. 395 z późn. zmianami). Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Kierownik Urzędu umorzył wszczęte w tej sprawie postępowanie administracyjne, w uzasadnieniu decyzji wyjaśniając, iż zgodnie z przepisem art. 4 ust. 5 wskazanej ustawy przedmiotowe wnioski można było składać do dnia 31 grudnia 1999 r., a uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę. Uznając, że wniosek skarżącej złożony został po terminie, postępowanie w sprawie, jako bezprzedmiotowe, zostało przez organ orzekający w sprawie umorzone.
Składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o zmianę decyzji, podnosząc iż brak stosownej dokumentacji uniemożliwił jej złożenie wniosku w terminie określonym w ustawie. Podkreśliła, że wniosek złożyła niezwłocznie po skompletowaniu tej dokumentacji, wyjaśniła również, że wcześniej nie miała wiedzy, co do możliwości uzyskania świadczenia, o którego przyznanie wystąpiła.
Decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] Kierownik Urzędu, działając na podstawie art. 127 §3 i 105 k.p.a. oraz art. 4 ust. 5 wyżej wskazanej ustawy, utrzymał w mocy swoją pierwotną decyzję, dodatkowo wyjaśniając, że określony w ustawie termin ma charakter materialnoprawny, stąd nie ma możliwości jego przywrócenia.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie, podtrzymując argumentację zawartą w swojej wcześniejszej korespondencji, dodatkowo podnosząc, iż odmowa przyznania uprawnienia wyłącznie z powodu złożenia wniosku po terminie jest sprzeczna z zasadami sprawiedliwości społecznej, a o przyznaniu uprawnienia winien przesądzać materiał dowodowy, dokumentujący wykonywanie pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 4 ust. 5 wyżej powołanej ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. P 24/02 (OTK-A 2003/6/55) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność tego przepisu z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji zachodzi podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. 98 poz. 1071 z późn. zmianami). Konsekwencją tego stanu była konieczność uchylenia decyzji wydanych w oparciu o niekonstytucyjny przepis.
Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...]. O zwrocie kosztów orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 152 tej ustawy natomiast nie zastosowano, wobec charakteru zaskarżonych decyzji, które nie podlegają wykonaniu.
Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej konieczna będzie jego merytoryczna ocena, a celem podjętego postępowania ustalenie, czy przysługuje jej uprawnienie do świadczenia określonego ustawą z dnia 31 maja 1996 r.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Stankowski /-/ M. Dybowski
JFS