Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...].02.2001 r. Nr [...] działając na podstawie art.1 ust.2 pkt 4 i art.4 ust.1 pkt 1 lit.b ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. U. z 1997 r. nr 143, poz.950 ze zm.) odmówił J.L. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w hitlerowskim obozie koncentracyjnym na Majdanku od stycznia do kwietnia 1943.
W uzasadnieniu podnoszono, że ubiegający się o uprawnienie nie wykazał swego pobytu w obozie, a zawnioskowany świadek posiadający co prawda uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w Armii Krajowej jak sam podawał nie był więźniem obozu i nie mógł być wiarygodnym dowodem tym więcej, że o pobycie w obozie J.L. nie wspomniał kiedy składał deklarację członkowską byłemu ZBOWiDowi.
Jednocześnie na skutek wszczętego wcześniej postępowania weryfikacyjnego również decyzją z dnia [...].02.2001 r. (nr [...]) Kierownik Urzędu działając m.in. na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawił J.L. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w P. decyzją z [...] marca 1976 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...] października 1949 r. do [...].12.1952 r.".
Według ustaleń Kierownika Urzędu wyłączną podstawą przyznanych mu uprawnień kombatanckich było uczestniczenie w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, a taki stan rzeczy prowadzi po myśli przywołanego wyżej przepisu do pozbawienia uprawnień kombatanckich. J.L. nie wykazał przy tym by nabył lub zachował uprawnienia z innych tytułów w szczególności art.1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.L. wskazał, że pobyt w obozie potwierdzają świadkowie E.P., C.S., J.S., W.B. podobnie jak i jego walkę podczas służby wojskowej z oddziałami UPA.
Rozpoznając wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżonymi decyzjami utrzymał w mocy wcześniejsze decyzje własne o pozbawieniu uprawnień kombatanckich i odmówił przyznania uprawnień kombatanckich ograniczając się do przywołanych argumentów. Odnosząc się do załączonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oświadczeń świadków to według Kierownika Urzędu oświadczenia te nie są wiarygodne bo E.P. nie brał udziału w walkach z UPA, a uprawnienia kombatanckie posiada z tytułu pobytu w obozie przejściowym. C.S. walczył wprawdzie z UPA lecz w ramach służby w innej jednostce KBW (3 płk).
W skardze do Sądu Administracyjnego J.L. podkreślił, że w czasie okupacji brał udział w ruchu oporu co mogą potwierdzić świadkowie W.B. i i J.S.. Nie brał udziału w utrwalaniu władzy ludowej. Żołnierze 10 Pułku KBW, w którym służył walczyli wspólnie z 3 Brygadą KBW na terenie woj. Rzeszowskiego z oddziałami UPA.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wnosił o jej oddalenie.
Skargę wniesiono jeszcze przed wydaniem ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Po pierwsze wbrew wymogom postępowania administracyjnego z obrazą art.7 i 77 § 1 kpa Kierownik Urzędu nie wyjaśnił przebiegu służby skarżącego. Już w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13.04.2000 r. wskazywano, że nie jest wystarczającym dowodem pismo Centralnego Archiwum Wojskowego z [...].08.1995 r. wraz z załącznikami.
Mimo wskazań sądu organ orzekający w tej sprawie przebiegu służby skarżącego nie wyjaśnił, a w każdym bądź razie kwestii tej nie omówił w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji naruszając przy tym normy wynikające z hipotezy art.107 § 3 kpa. Także w obu zaskarżonych decyzjach organ administracji publicznej nie odnosi się do twierdzeń skarżącego co do jego działalności konspiracyjnej podczas okupacji hitlerowskiej.
O kolportażu ulotek niezależnie od twierdzeń skarżącego napomina oświadczenie świadka J.S. i W.B. Obydwoje twierdzili też, że skarżący był więźniem obozu koncentracyjnego. Przekroczeniem swobodnej oceny dowodów jest założenie organu o braku wiarygodności tych zeznań jedynie na tej podstawie, że świadkowie ci nie byli więźniami tego obozu.
Zważyć przy tym należy, iż skarżący złożył wyciąg z kwestionariusza dla członków i wstępujących do PPR, gdzie już w lutym 1947 r. wskazywał na przynależność do AK i, że był więźniem Majdanka.
Te same dane przytoczył w kwestionariuszu przystąpienia do PZPR z [...] stycznia 1949 r.
W tych okolicznościach ocena wiarygodności oświadczeń skarżącego i załączonych do akt oświadczeń świadków oraz dokumentów winno być poprzedzone wnikliwą ich analizą, a wyciągnięte stąd wnioski winny być szczegółowe i stosowne do wymogów art.107 § 3 kpa uzasadnione.
Zbytecznie też organ orzekający przyjął, że zachodzi potrzeba prowadzenia równolegle dwóch postępowań o pozbawieniu uprawnień i jednocześnie obok o nabyciu uprawnień na podstawie tytułu przewidzianego w ustawie.
Generalnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntował się pogląd, że Kierownik Urzędu zobowiązany jest wyjaśnić w toku postępowania weryfikacyjnego, czy istnieją inne niż "utrwalenie władzy ludowej", a zarazem ustawowe podstawy do nabycia bądź zachowania uprawnień kombatanckich.
Wynika to wprost z redakcji przyjętego jako podstawę orzekania w tej sprawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach.
Reasumując ponownie rozpoznając sprawę Kierownik Urzędu winien rozważyć cały zebrany w sprawie materiał dowodowy (w tym i orzeczenie skarżącego, które również z przymiotu dowodu korzysta), wskazując szczegółowo jakim dowodom i dlaczego wiarygodności odmawia, odnosząc się do wszystkich stawianych przez ubiegającego się okoliczności, a swoje stanowisko wyczerpująco zgodnie z dyrektywą art.107 § 3 kpa uzasadnić.
Dotychczasowe postępowania przeprowadzono z uchybieniem przepisów procedury i prawa materialnego w stopniu powodującym zgodnie z art. 145 § 1 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji i je poprzedzających oraz orzeczenie o kosztach postępowania jak w sentencji.
/-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ A.Łaskarzewska
JFS