Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...]r. organ egzekucyjny Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, będąc jednocześnie wierzycielem, w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 121 § 5 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożył na skarżących E.F. i L.C. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...]zł, z powodu uchylania się zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Na postanowienie powyższe E. F. i L. C. złożyli zażalenie, podnosząc m.in., iż organ winien zastosować art. 121 § 2 powołanej ustawy, gdyż zobowiązani są osobami fizycznymi i maksymalna grzywna orzeczona wobec nich nie może przekraczać kwoty 5.000zł, wysokość grzywny przewidziana w art. 121 § 5 ustawy odnosi się do przymusowej rozbiórki budynków mieszkalnych, tymczasem przedmiotem egzekwowanego obowiązku jest rozbiórka pawilonu handlowego.
Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia E. F. i L. C., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia podano, iż w przypadku gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego wysokość grzywny określa art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powyższy przepis nie ogranicza wskazanych w nim zasad naliczania grzywny do budynków mieszkalnych, odnosi się do budynku, którego definicja zawarta jest w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane.
Od powyższego postanowienia skargę złożyli E.F. i L.C., domagając się jego uchylenia i zarzucając mu naruszenie art. 124 § 2, art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. W uzasadnieniu podał, że art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy rozbiórki budynku lub jego części, definicja budynku znajduje się w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i zgodnie z nią budynek musi posiadać fundamenty, obowiązek objęty tytułem wykonawczym odnosi się do rozbiórki pawilonu handlowego, który nie posiada fundamentów, tym samym nie jest budynkiem, wysokość nałożonej grzywny nie powinna więc przekraczać 5.000 zł zgodnie z art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia był przepis art. 121 § 5 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten określa wysokość i sposób obliczania grzywny, wymierzanej przez organ egzekucyjny w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki budynku lub jego części. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera definicji budynku, w tym zakresie posiłkować należy się więc definicją zawartą w ustawie z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z 2000 r.). Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane budynkiem jest obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach. Pojęcie budynku jest więc węższe od pojęcia obiektu budowlanego, które obejmuje swoim zakresem zarówno budynek, jak i budowlę oraz obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego).
Przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na surowość przewidzianego w nim środka egzekucyjnego należy interpretować ściśle, a wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna. Znajduje on zastosowanie wyłącznie w przypadku egzekucji obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub części budynku.
W przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja administracyjna, opiera się na decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Decyzją tą nakazano skarżącym E.F. i L.C., na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, rozbiórkę pawilonu handlowego. Przepis art. 48 Prawa budowlanego swoją dyspozycją obejmuje budowę obiektu budowlanego, a więc zarówno budynku, jak i budowli i obiektu małej architektury. Z akt sprawy, w szczególności z dokumentacji fotograficznej, wynika, iż przedmiotowy pawilon handlowy jest murowany, ma jedną ścianę wspólną z budynkiem mieszkalnym, brak jednak ustaleń czy ma on fundamenty, tj. konstrukcję nośną znajdującą się poniżej poziomu gruntu. Zgromadzony materiał dowodowy jest niepełny i nie pozwala na ustalenie czy przedmiotowy pawilon jest budynkiem w rozumieniu art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Z twierdzeń skarżących wynika, iż nie ma on fundamentów i w związku z tym jest obiektem budowlanym innym niż budynek. Jednocześnie zauważyć należy, iż przedmiotowy pawilon handlowy ma wspólną ścianę z budynkiem mieszkalnym, a w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]r. jaką uzyskali skarżący oraz w składanych przez nich wnioskach o pozwolenie na budowę z dnia [...]r., z dnia [...]r., a także w złożonym przez nich wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]r., wykonanie pawilonu handlowego określono jako rozbudowę budynku mieszkalnego o część handlową. Nie wyjaśnione zostało czy przedmiotowy pawilon jest obiektem samodzielnym, czy też powstałą w wyniku rozbudowy częścią budynku mieszkalnego. W tym ostatnim przypadku do pawilonu jako części budynku znajdowałby zastosowanie kwestionowany przez skarżących przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując sprawę nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, nie zebrał dodatkowych dowodów i materiałów w sprawie, choć istniała taka konieczność, nie rozpatrzył wszystkich istotnych okoliczności i ograniczył się jedynie do kontroli postanowienia organu I instancji. Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 136 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego należało je uchylić. Ponownie rozpoznając sprawę organ wyjaśni omówione wyżej okoliczności i stosownie do wyniku poczynionych ustaleń prawidłowo zastosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). O wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga