Uzasadnienie
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 września 2012 r., wydanego na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, przyznano skarżącemu J. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Pismem dnia 17 stycznia 2013 r. skarżący zwrócił się ponownie o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy skarżący został wezwany do przedłożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF, który dołączono do akt sprawy w dniu 20 lutego 2013 r. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy wniosek o prawo pomocy przedłożono do rozpoznania referendarzowi sądowemu (k. 92, 101 akt sąd.).
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że jest osobą, której dochód miesięczny brutto wynosi [...] zł, składa się z diety radnego w wysokości [...] zł oraz renty w wysokości [...] zł. W aktach sądowych sprawy znajduje się kserokopia dowodu wypłaty świadczenia z ZUS za kwiecień 2012 r. w wysokości [...] zł. oraz PIT-28 za 2011 r., którego wynika, że przychód z tytułu działalności gospodarczej – usługi murarskie w wysokości [...] zł.
Powołując się na art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") wezwano skarżącego do osobistego uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych i aktualnych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wskazał jedynie, że już wielokrotnie przedstawiał dokumenty o stanie majątkowym.
Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, czyli w każdym czasie. Wniosek taki może być złożony ponownie, jednakże przyznanie prawa pomocy może nastąpić jedynie wówczas, gdy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę orzeczenia w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zasadniczym powodem rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszej sprawie było to, że mimo stwierdzonych niedostatków oświadczeń i wyjaśnień wnioskodawcy, jakie dotyczą jego sytuacji majątkowej i finansowej, możliwe jest częściowe zwolnienie go od kosztów sądowych ponad 200 zł. Oznacza to, że skarżący aktualnie korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych ponad 200 zł i w tym zakresie ponowne orzekanie o zwolnieniu od kosztów sądowych jest niezasadne, zatem w tej części wniosek należy oddalić, bez konieczności oceny merytorycznej jego sytuacji finansowej.
Do oceny pozostaje, więc możliwość zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie 200 zł. Zwolnienie w tej części uzasadnić może jedynie zmiana okoliczności faktycznych, zwłaszcza pogorszenie sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego. W świetle okoliczności faktycznych sprawy, pomimo dodatkowego wezwania, skarżący nie przedstawił żadnych aktualnych danych uzasadniających stanowisko, że pogorszeniu uległ jego status finansowy w zestawieniu z poprzednio ocenianą sytuacją majątkową i finansową. Analiza treści ponownego wniosku o prawo pomocy prowadzi do wniosków, że uzyskuje stałe dochody w tej samej wysokości co poprzednio. Pomimo wezwania nie wskazał, jakie ponosi koszty koniecznego utrzymania, nie wyjaśnił, czy aktualnie prowadzi działalność gospodarczą w świetle poprzednio złożonego rocznego zeznania podatkowego z tytułu świadczonych usług murarskich. Nadto zaniechał wskazania dochodów matki, z którą nadal wspólnie zamieszkuje i która nadal jako domownik odbiera kierowaną do niego korespondencję (k. 96).
Nadto skarżący nie złożył żadnych oświadczeń, co do aktualnego stanu majątkowego i dochodów, o które wzywano oraz nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolite jest stanowisko, że niedopełnienie nawet w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 13 lipca 2012 r., I OZ 493/12, dostępne w bazie www.cbois.nsa.gov.pl). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której na skutek braków i wątpliwości co do informacji przekazywanych przez skarżącego, wezwano go w trybie art. 255 p.p.s.a., jednakże skarżący nie zastosował się do wezwania, pomimo pouczenia o konsekwencjach jego niewykonania.
Uniemożliwiło to jednoznaczne stwierdzenie, że nastąpiły nowe okoliczności, które mogłyby doprowadzić do przyznania zwolnienia także do kwoty 200 zł, wymagającego uprzedniego wykazania, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść tych kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska