Uzasadnienie
4/II SA/Po 3131/02
Z wnioskiem o przyznanie prawa do renty socjalnej J. R. wystąpił do Sądu Rejonowego - Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G., przedkładając orzeczenie Powiatowego Zespołu Orzekania ds. Niepełnosprawności w Z. z dnia [...]r. nr [...], którym zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności, a niepełnosprawność datuje się od 1995 r.
Postanowieniem z dnia [...]r. sygn. akt [...]Sąd ten żądanie wnioskodawcy przekazał do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z, stwierdzając swoją niewłaściwość w sprawach dotyczących przyznania prawa do świadczeń określonych w ustawie o pomocy społecznej. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 12 września 2002 r., a w dniu 19 października 2002 r. przedmiotowy wniosek wpłynął do wymienionego ośrodka pomocy społecznej.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]działając z upoważnienia Rady Gminy w Z. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. odmówił przyznania J. R. pomocy w formie renty socjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia, bowiem wbrew wymogom wskazanym w art. 27 a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 z 1998 r. poz. 414 ze zm.) miał ustalony do dnia 31 października 2002 r. lekki stopień niepełnosprawności.
Składając w dniu [...] listopada 2002 r. odwołanie od powyższej decyzji J.R. wyjaśnił, iż posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i nie jest zdolny do podjęcia zatrudnienia. Powołując się na wcześniejsze orzeczenia i dokumenty w sprawie J. R. podniósł, iż sprawa powinna zostać wszechstronnie rozpatrzona, a przyznanie i wypłacenie renty socjalnej jest uzasadnione.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia powołując przepis art. 27a ustawy o pomocy społecznej oraz wyjaśniając, iż wobec ustalenia lekkiego stopnia niepełnosprawności oraz orzeczenia, iż niepełnosprawność ta datuje się od 1995 r., a więc powstała, gdy miał on ukończone 40 lat, prawo do renty socjalnej wnioskodawcy nie przysługuje.
W skardze na powyższą decyzję J. R. wniósł o jej uchylenie oraz o przyznanie i wypłacenie wnioskowanego świadczenia. Podnosząc, iż decyzja organu I instancji nie ma związku ze stanem faktycznym, a o przyznaniu świadczenia winno decydować jego ubóstwo i brak środków do życia, skarżący wyjaśnił, iż treść orzeczenia o stwierdzonej niepełnosprawności uzależniona jest od humoru i samopoczucia lekarzy orzeczników. Kwestionując ustalenie daty powstania niepełnosprawności skarżący podniósł, iż ten sam lekarz w innym orzeczeniu stwierdził, że niepełnosprawność datuje się od 1997 r., a to wskazuje na wadliwość orzeczenia nie tylko co do daty powstania niepełnosprawności, lecz także zaniżenia stopnia niepełnosprawności.
W uzupełnieniu złożonej skargi pismem z dnia [...] marca 2005 r. skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty [...]zł tytułem kosztów procesu oraz przedłożył wyrok Sądu Rejonowego w Z. Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. sygn. akt [...], którym zmieniono orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. z dnia [...]r. Nr [...] w ten sposób, że zaliczono skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i ustalono, że niepełnosprawność ta ma charakter okresowy - do 31 grudnia 2005 r. Do pisma skarżący załączył ponadto decyzję organu I instancji z dnia [...]r. Nr [...], którą zmieniono decyzję własną tego organu z dnia [...]r. w ten sposób, że przyznano skarżącemu zasiłek stały w wysokości 418 zł miesięcznie na okres do dnia 31 grudnia 2005 r. Skarżący przedłożył również własne oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz opinię psychologiczną sporządzoną w dniu [...] grudnia 2004 r., w której podano, iż problemy z pamięcią skarżący ma po dwóch poważnych urazach głowy, z których jeden miał miejsce w 1972 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 §1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie, w myśl art. 135 ww. ustawy, Sąd kontroluje legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, ale także decyzji wydanej w I instancji. W przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie przyznania renty socjalnej stanowił w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 27a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j. tekst Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego przed ukończeniem 18 roku życia, jak również osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu inwalidztwa powstałego w trakcie nauki przed ukończeniem 25 roku życia, a także w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Spełnienie tych przesłanek daje podstawę do otrzymania świadczenia, które ma charakter świadczenia obowiązkowego, jeśli osoba spełnia wymogi ustawy.
Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności Z. [...]r. nr [...]skarżący zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności, jak również wskazano, iż niepełnosprawność ta datuje się od 1995 r. Jednocześnie z treści tego orzeczenia wynika, iż skarżący urodził się w [...] r., stąd w [...] r. miał 40 lat. Tym samym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji skarżący nie spełniał dwóch przesłanek warunkujących przyznanie mu renty socjalnej - nie był całkowicie niezdolny do pracy, a stwierdzona niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez niego 18 roku życia.
Jednocześnie w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki wskazane w ust. 2 art. 27 a powołanej ustawy o pomocy społecznej, bowiem stwierdzone w niego inwalidztwo nie powstało w trakcie nauki przed ukończeniem 25 roku życia, jak również w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. W tych okolicznościach zasadnie organy obu instancji odmówiły przyznania skarżącemu pomocy społecznej w postaci renty socjalnej.
Już po złożeniu rozpatrywanej skargi skarżący przedłożył do akt sprawy wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...]r., który zmienił treść wyżej wskazanego orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności Z. w ten sposób, że zaliczono skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz orzeczono, że niepełnosprawność ta ma charakter okresowy - do dnia 31 grudnia 2005 r. Wbrew sugestiom skarżącego taka zmiana treści orzeczenia o niepełnosprawności nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy oraz ocenę zaskarżonych przez niego rozstrzygnięć. Nadal nie spełnia on bowiem drugiej przesłanki warunkującej przyznanie prawa do renty socjalnej, a mianowicie nie uległa zmiana daty powstania niepełnosprawności, która zgodnie z orzeczeniem Zespołu datuje się od 1995 r. Wobec przedłożenia przez skarżącego opinii psychologa, w której wskazano, iż pierwsze zdarzenie będące źródłem jego problemów zdrowotnych miało miejsce w 1972 r., a więc gdy miał 17 lat lat należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny nie jest władny czynić ustalenia oraz prowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia daty powstania niepełnosprawności.
Właściwe do orzekania w tym zakresie są zespoły orzekania do spraw niepełnosprawności, a kontrola wydanych orzeczeń należy do sądu powszechnego. Zaskarżona decyzja wydana została przy uwzględnieniu daty powstania niepełnosprawności wskazanej w orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Niepełnosprawności w Z., orzeczenie to w tym zakresie nie zostało zmienione nadesłanym przez skarżącego wyrokiem Sądu Rejonowego, stąd jako nadal wiążące przesądza o braku uprawnień skarżącego do przyznania mu renty socjalnej.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami), skarga podlega oddaleniu. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z §18 ust. 1 pkt lc) oraz §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Popowska /-/ M. Dybowski jf