Uzasadnienie
Po licznych skargach kierowanych do różnych organów przez A. W. dotyczących samowolnej zmiany przez sąsiada Z. T. sposobu użytkowania budynku gospodarczego na kurnik, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. w P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004r. – wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016) – nakazał inwestorowi wstrzymanie robót budowlanych oraz dostarczenie, w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia, ekspertyzy technicznej w sprawie dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego oraz niezwłoczne zabezpieczenie obiektu przez dostępem osób postronnych i przed możliwością uszkodzeń konstrukcji spowodowanych wpływami atmosferycznymi.
Następnie organ I instancji dnia [...] maja 2004r. na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 5 w związku z art. 71 ust. 3 wydał decyzję nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia – w terminie do 30 lipca 2004r. projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego z garażem na działce nr [...].
Na skutek odwołania A. W., zarzucającej, że inwestor nie wykonał nałożonych na niego obowiązków, a ferma drobiu jest źródłem hałasu i uciążliwego fetoru – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2004r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na wynikający z art. 2 ust. 2 noweli do prawa budowlanego z 16 kwietnia 2004r. (Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 888) obowiązek stosowania przepisów dotychczasowych w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Polecił też zbadanie "czy obecny sposób użytkowania obiektu lub jego części nie narusza ustaleń planu, bowiem od tego ustalenia uzależnione będą dalsze działania organu".
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2004r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpc zawiesił postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w D., po uzyskaniu od Burmistrza S. pisma informującego o niemożności zajęcia stanowiska, co do zgodności lub niezgodności lokalizacji i funkcji przedmiotowego obiektu, z uwagi na brak planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu. Poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego stracił ważność z końcem 2003r., a nowy plan nie został uchwalony, ze względu na brak środków w budżecie gminy.
Zdaniem organu orzekającego, w związku z brakiem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w przedmiotowej sprawie powstaje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ nie może bowiem prowadzić dalej postępowania, ponieważ nie może zbadać zgodności projektu zagospodarowania działek z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez M. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2004r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż w przypadku zmiany sposobu użytkowania kluczowym zagadnieniem są ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Nowy, samowolnie zmieniony sposób użytkowania obiektu nie może bowiem naruszać warunków tego planu. "Brak planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym dokonano samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, uniemożliwia zbadanie, w jakim kierunku ma zdążać prowadzone postępowanie". Uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego należy do zadań gminy, a zatem organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do rozstrzygnięcia we własnym zakresie tej kwestii.
Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji, wydanych z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W przepisie tym chodzi o rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnych, bądź wyjaśnienie wątpliwości przez inny organ lub sąd, a nie na oczekiwanie zmiany stanu prawnego.
Skargę poparł mąż skarżącej A.W..
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz inwestorzy Z. i R. T. wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż sprawa samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie może się nadal toczyć wobec wygaśnięcia z końcem 2003r. obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy uznać za błędne.
Konieczność badania zgodności zrealizowanej samowolnie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wchodzić w rachubę tylko wtedy, gdy plan ten obowiązuje w czasie rozstrzygania konkretnej sprawy administracyjnej. Jeśli natomiast w danym okresie takiego planu nie ma, to jest to element sytuacji faktycznej i prawnej, który musi być uwzględniony przy wydawaniu decyzji. Konieczność dokonania ustaleń w sprawie nie powinna być utożsamiana z zagadnieniem wstępnym w postępowaniu administracyjnym.
Wbrew stanowisku organów administracyjnych obu instancji, uchwalenie nowego planu zagospodarowania przestrzennego nie rozstrzyga zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 września 1987r. sygn. IV SA 502/87 (opublikowanym w ONSA 1988r. nr 1 poz.10), z uchwaleniem planu zagospodarowani przestrzennego wiąże się zmiana statusu prawnego w zakresie dotyczącym prawa miejscowego, zagadnieniem wstępnym zaś jest rozstrzygnięcie o charakterze prejudycjalnym, wydane w konkretnej sprawie przez inny organ administracji publicznej lub sąd.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt "a", art. 152 i art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
/-/ E.Brychcy /-/ W.Batorowicz /-/ B.Kamieńska
MarK