Uzasadnienie
Prodziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] (dyrektor studiów w zakresie [...]) rozstrzygnięciem wewnątrzzakładowym nazwanym decyzją z dnia [...] października 2019 r. zobowiązał K. B. (dalej również: student; skarżący) do powtórzenia w 4. semestrze letnim roku akademickiego 2019/2020 zajęć z niezaliczonego przedmiotu [...] z semestru 2. letniego w roku akademickim 2018/2019 i jednocześnie zobowiązał do zdania egzaminu z tego przedmiotu do [...] września 2020 r.
W piśmie z dnia [...] października 2019 r. K. B. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2019 r. Z kolei w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r., powołując się na art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), wezwał Rektora Uniwersytetu [...] w [...] (dalej: Rektor [...]; Rektor) do usunięcia naruszenia prawa, wskazując m.in., że "do dnia dzisiejszego" Rektor nie rozpatrzył jego odwołania od decyzji z dnia [...] października 2019 r., czym naruszył zasadę określoną w art. 35 § 1 k.p.a.
Rektor Uniwersytetu [...] w [...], po rozpatrzeniu odwołania studenta z dnia [...] października 2019 r. od wyżej opisanej decyzji, rozstrzygnięciem o charakterze wewnątrzzakładowym z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] [...] odmówił studentowi uznania oceny z zaliczenia ćwiczeń z przedmiotu [...] jako oceny z egzaminu z przedmiotu [...]. Ponadto w decyzji tej Rektor [...] poinformował studenta, że jego roszczenie o zadośćuczynienie uznaje za całkowicie bezzasadne. W związku z wnioskiem zwartym w piśmie skarżącego z dnia [...] października 2019 r. o wyciągnięcie konsekwencji dyscyplinarnych wobec jednego z wykładowców Rektor oświadczył, że rzecznikowi dyscyplinarnemu ds. nauczycieli akademickich [...] polecone zostanie rozpoczęcie prowadzenia sprawy w celu ustalenia, czy wskazane przez skarżącego działania noszą znamiona przewinienia dyscyplinarnego.
Natomiast w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpatrzeniu w terminie odwołania od decyzji z dnia [...] października 2019 r., Rektor [...] poinformował skarżącego, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania ustawa z dnia 14 marca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, przez co nie doszło do naruszenia art. 35 § 1 k.p.a. poprzez rzekome niezałatwienie jego sprawy w terminie.
W skardze z dnia [...] marca 2020 r. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. K. B. zarzucił Rektorowi, że nie usunął naruszenia prawa, do którego został wezwany i nie zaliczył wcześniej uzyskanej oceny z ćwiczeń z przedmiotu [...] jako oceny z egzaminu z tego przedmiotu w roku akademickim 2018/2019. Domagał się również zadośćuczynienia, a także uznania, że decyzja Rektora [...] jest niezgodna z prawem oraz wymierzenia Rektorowi administracyjnej kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bliżej opisane w części sprawozdawczej uzasadnienia rozstrzygnięcie Rektora [...] z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] [...], wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora studiów w zakresie zarządzania [...] z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie zobowiązania K. B. do powtórzenia zajęć z niezaliczonego przedmiotu w roku akademickim 2018/2019 i zobowiązania do zdania egzaminu z tego przedmiotu do [...] września 2020 r.
Tutejszy Sąd zgadza się z Rektorem [...] co od tego, że w obwiązującym stanie prawnym nie jest możliwe przyjęcie przez sąd administracyjny skargi na decyzję Rektora [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r. do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia zawartych w niej żądań.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w tej ostatniej ustawie, tj. w zakresie swej właściwości kontrolują działania lub zaniechania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Właściwość ta obejmuje rozpatrywanie skarg na prawne formy działania administracji publicznej określone w art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.).
Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 2125/20 (dostępnym w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), uczelnia wyższa jest podmiotem administracji działającym w formie zakładu administracyjnego. Organy zakładów administracyjnych kierują do swoich użytkowników akty administracyjne dzielące się na zewnętrzne i wewnętrzne. Akty zakładowe zewnętrzne decydują o nawiązaniu, rozwiązaniu lub przekształceniu zasadniczych elementów stosunku zakładowego. Ich podjęcie skutkuje stworzeniem nowej sytuacji prawnej adresata także w zewnętrznej sferze działania administracji.
Natomiast akty zakładowe wewnętrzne są jednostronnymi działaniami prawnymi organów zakładu skierowanymi na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych w ramach stosunku zakładowego. Jako takie nie prowadzą jednak bezpośrednio do przekształcenia, nawiązania lub rozwiązania tego stosunku. Dodatkowo należy odnotować, że akty zakładowe wewnętrzne wydawane są na podstawie wewnętrznych źródeł prawa niemających charakteru powszechnie obowiązujących źródeł prawa, w związku z czym nie mogą ostatecznie przesądzać o sytuacji prawnej studenta lub doktoranta. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, kontroli sądowej podlegają wyłącznie działania mające charakter zewnętrzny niezależnie od ich formy zewnętrznej.
Wobec powyższego uznać należało, że decyzja o odmowie uznania oceny z zaliczenia ćwiczeń danego przedmiotu jako oceny z egzaminu z tego przedmiotu, czy też odpowiednio decyzja zobowiązująca do powtórzenia w danym semestrze roku akademickiego zajęć z niezaliczonego wcześniej przedmiotu z poprzedniego roku akademickiego i zobowiązanie studenta do zdania egzaminu z tego przedmiotu, są niewątpliwe związane z tokiem studiów i same w sobie nie pozbawiają skarżącego statusu studenta. Zaskarżony akt został wydany w celu wywołania konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych w ramach istniejącego stosunku zakładowego, przy czym – w odróżnieniu od decyzji o skreśleniu z listy studentów – zawarte w nim rozstrzygnięcie nie wypłynęło na istnienie tego stosunku.
Nie ma przy tym znaczenia, jak został nazwany dany wewnętrzny akt władz uczelni ani to, że organ uczelniany uznał za zasadne zachowanie przy jego wydawaniu standardów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Tego rodzaju "decyzja" organu uczelni nie staje się w takiej sytuacji decyzją administracyjną. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2019 r., poz. 1818, z późn. zm.) wyraźnie przewiduje, w jakich sytuacjach w indywidualnych sprawach studentów wydaje się decyzję administracyjną. Forma ta jest zastrzeżona do decyzji o skreśleniu z listy studentów (art. 108 ust. 3), a nie do innych aktów podejmowanych w związku z procesem nauczania w toku studiów, bez wpływu na byt stosunku zakładowego. Podkreślenia też wymaga, że przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się nawet do decyzji dotyczącej przedłużenia okresu studiów (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 81/13, dostępny jw.).
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu [...] w [...] nie należy do decyzji, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., ani też do innych aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Rozpoznanie przez sąd administracyjny skargi na taki akt jest niedopuszczalne, a skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego w kwocie [...]zł Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.