Uzasadnienie
4/II SA/Po 344/03
Uzasadnienie
Starosta decyzją z [...] Nr [...] działając w oparciu między innymi o art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 1001 r. Nr 6 poz. 56 z późn. zm.) uznał G.M. za osobę bezrobotną z dniem 3 grudnia 2002 r. i przyznał jej prawo do zasiłku w wysokości 597,90 zł miesięcznie od 11 grudnia 2002 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że G.M. spełnia warunki określone w ustawie do uznania jej za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G.M., która podnosiła, że w istocie ubiega się o świadczenie przedemerytalne.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z [...] Nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Według ustaleń organu bezrobotna przedstawiła dokumenty poświadczające jej staż pracy w wymiarze ponad 35 lat. Jednakże w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania włącznie przez okres ponad 365 dni podlegała ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Taki stan rzeczy zgodnie z art. 24 ust. 3 uzasadnia przyznanie zasiłku w wysokości 120 % kwoty zasiłku podstawowego. Jednocześnie bezrobotna w dniu rejestracji nie spełniła żadnego z warunków określonych w art. 37 k przedmiotowej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzasadniających przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Przede wszystkim w szczególności nie rozwiązano z nią stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy mimo posiadania co najmniej 30-letniego okresu uprawniającego do emerytury i ukończenia 50 lat życia.
Pani G.M. nie wykonywała bowiem pracy na podstawie umowy, o pracę lecz obowiązki wobec Przedsiębiorstwa Wytwórni Wód Gazowanych J.P. w P. realizowała w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, pod nazwą FU-H"L.". Była ona zatem samodzielnym przedsiębiorcą który wykonywał prace w ramach umowy – zlecenia.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca nie kwestionując ustaleń faktycznych podnosiła, że do wykonywania pracy w ramach własnej działalności gospodarczej została przez dotychczasowego pracodawcę – Wytwórnię Wód Gazowanych J. P. w P przymuszona i mimo, że zawarła umowę cywilno – prawną (umowa wykonania usługi), to faktycznie nadal była zatrudniona na tym samym co dotychczas stanowisku. W istocie zatem zachowała status pracownika. Obowiązki bowiem wykonywała osobiście w pełnym wymiarze godzin.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga ma uzasadnione podstawy chociaż nie z powodów w niej przytoczonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem niezależnie od granic skargi i zasadności przywołanych w skardze argumentów (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Tymczasem zaskarżona decyzja narusza prawo. Organ odwoławczy rozstrzygnął bowiem o zakresie który nie był udziałem postępowania pierwszoinstancyjnego. Takie postępowanie godzi w podstawową zasadę procedury administracyjnej zawartych w art. 15 kpa, to jest zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Z decyzji pierwszoinstancyjnej i jej uzasadnienia nie wynika bowiem by organ rozstrzygał prawo G.M. do zasiłku przedemerytalnego. Z akt administracyjnych nie wynika też by z takim wnioskiem wprost zwracała się skarżąca w chwili rejestracji.
Żądanie zostało po raz pierwszy sprecyzowane dopiero w odwołaniu. Organ I instancji nie ustosunkował się i nie mógł się ustosunkować do tego wniosku, a zatem prawo przyznania zasiłku przedemerytalnego nie było objęte rozstrzygnięciem Starosty z [...]. Organ II instancji de facto więc ustosunkowując się merytorycznie do wniosku skarżącej co do zasiłku przedemerytalnego rozstrzygnął tą kwestię z naruszeniem zasady przewidzianej w art. 15 kpa. To uchybienie proceduralnie zarówno w literaturze przedmiotu jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ma co najmniej istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c procedury sądowo administracyjnej i skutkuje już na tej tylko podstawie koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. (1998.06.08 wyrok NSA II SA 540/98 LEX nr 41863, 2000.12.12.wyrok NSA V SA 359/00 LEX nr 51287, 2000.02.08 wyrok NSA V SA 1573/01, LEX nr 82685). O kosztach postępowania oraz o wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono zgodnie z art. 152 i 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski /-/J.Wierchowicz
KB/