Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 marca 2022 r. J. H. i L. H. wnieśli skargę w przedmiocie działania Zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy (k. [...]-[...] akt sądowych). W piśmie skarżący wyrazili niezadowolenie z decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 lipca 2015 r., [...], nakazującej J. H., L. H. i R. W. przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniających wymagania w przepisach odrębnych, w terminie do dnia 30 września 2015 r. Dalej skarżący wskazali, że Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy zlecił badanie szczelności zbiornika bezodpływowego znajdującego się na nieruchomości J. H. i L. H.. Skarżący wyrazili ogólne niezadowolenie z działań podejmowanych przez Zastępcę Burmistrza Miasta i Gminy w tym zakresie.
W odpowiedzi z dnia 24 listopada 2022 r., znak [...], sporządzonej przez Przewodniczącego Rady Miasta i Gminy [...] wskazano, że pismo skarżących uznano za skargę powszechną i rozpatrzono uchwałą nr [...] Rady Miasta i Gminy W. z dnia 28 kwietnia 2022 r. w sprawie rozpatrzenia skargi mieszkańców Gminy [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd weryfikuje w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- - decyzje administracyjne;
- - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- - inne niż określone w punktach poprzedzających akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego ustawą z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej "K.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
- - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie poprzedzającym, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w punktach 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosuje środki określone w tych przepisach.
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 tej ustawy spory o właściwość, a także przekazane na podstawie ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie.
Zasada ta znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w której skarga została wniesiona na działania Zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy. Przedmiot skargi w ogólności dotyczy działań podejmowanych przez Zastępcę Burmistrza Miasta i Gminy w zakresie zbiornika bezodpływowego znajdującego się na nieruchomości J. H. i L. H..
Należy podkreślić, że niniejsza skarga nie może zostać zakwalifikowana jako środek zaskarżenia wniesiony od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 9 lipca 2015 r., [...], gdyż termin na jego wniesienie już skutecznie upłynął. Ponadto w treści skargi nie podniesiono konkretnych zarzutów dotyczących przywołanej decyzji.
Wobec powyższego, Sąd – podzielając stanowisko organu Miasta i Gminy [...] – uznał pismo z dnia 9 marca 2022 r. wniesione przez J. H. i L. H. za tzw. skargę powszechną, jaką strona niezadowolona z działania organu, w tym organu wykonawczego gminy, może wnieść na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski".
Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie Działu VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi.
W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia: z 18 stycznia 2017 r., I OZ 2049/16; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 15 maja 2009 r., I OZ 520/09; z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle przedstawionych okoliczności i rozważań prawnych należało uznać, że skarga J. H. i L. H. wniesiona w przedmiocie działania Zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy jest z całą pewnością tzw. skargą powszechną złożoną w trybie art. 227 K.p.a. Stwierdzić zatem trzeba, że w sytuacji, gdy przedmiotem skargi strona czyni czynność niepodlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym.
/-/ E. Podrazik