Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] na podstawie art. 134 i 129 § 2 kpa stwierdził uchybienie przez Ł. M. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w M. z dnia [...] r. o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, decyzję Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w M. z dnia [...] r. skarżący odebrał w dniu [...] r., a odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, przy czym skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie mu tego terminu.
Od powyższego postanowienia Ł. M. złożył skargę. W uzasadnieniu skarżący odniósł się do merytorycznych podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji, a także podał, iż spóźnione wniesienie odwołania wyniknęło z informacji otrzymanych od "osób kompetentnych" o niemożliwości odwołania oraz z jego bezradności i braku wiedzy. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, bowiem decyzja Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w M. odmawiająca skarżącemu przyznania zasiłku przedemerytalnego z dnia [...] r. doręczona została skarżącemu w dniu [...] r., termin do wniesienia odwołania, wynoszący w myśl art. 129 § 2 kpa 14 dni, upływał więc mu z dniem [...] r., zaś odwołanie wniesiono bezpośrednio do Wojewody [...] w dniu [...] r. Istotnie wraz z odwołaniem skarżący nie złożył osobnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Natomiast w skardze do sądu administracyjnego skarżący przytacza okoliczności, które mogą wskazywać na wolę zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 14.03.1986 r. w sprawie III PZP 8/86 (OSNC 1986/12/194) oraz wyroku z dnia 24.01.1997 r. w sprawie I PKN 1/96 (OSNP 1997/18/337) samo wniesienie przez pracownika pozwu po upływie terminu należy potraktować jako zawierające implicite wniosek o przywrócenie terminu, a w razie nie podania przez wnoszącego okoliczności usprawiedliwiających spóźnienie należy wezwać go do wskazania tych okoliczności. Stanowisko powyższe wyrażone zostało wprawdzie na gruncie przepisów prawa pracy, jednakże podobnie należałoby traktować sytuację wniesienia przez bezrobotnego odwołania z uchybieniem terminu w postępowaniu administracyjnym. Znajduje to uzasadnienie w treści art. 9, art. 8 i art. 7 kpa.
Przepisy te formułują jedne z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasadę udzielania stronom należytych i wyczerpujących informacji, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz obowiązek organu administracji dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Organy administracji prowadzące postępowanie z mocy art. 9 kpa mają obowiązek informowania i wyjaśniania stronom całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Obowiązek informowania powinien być rozumiany możliwie szeroko i w powiązaniu z obowiązkiem organu do czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Szkodą w rozumieniu art. 9 kpa będzie każdy uszczerbek, w tym utrata przez stronę możliwości uzyskania oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy, jak również pogorszenie jej sytuacji faktycznej lub prawnej.
Natomiast w ramach obowiązku wypływającego z art. 7 kpa organ winien dążyć do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, przy założeniu, iż wątpliwości te nie mogą działać na niekorzyść strony, a także obowiązek uwzględniania przy rozstrzyganiu słusznego interesu strony, jeżeli nie koliduje on z interesem społecznym. W przypadku więc złożenia przez stronę odwołania z tak znacznym jak w niniejszej sprawie uchybieniem terminu do jego wniesienia organ powinien co najmniej poinformować stronę o możliwości złożenia wniosku z art. 58 kpa. W przedmiotowej sprawie organ II instancji obowiązków powyższych nie dopełnił, naruszając tym samym przepisy postępowania, tj. art. 9, art. 8 i art. 7 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji ustali czy wolą skarżącego było złożenie wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia i rozstrzygnie sprawę przy uwzględnieniu poczynionych ustaleń.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wyżej powołanej ustawy i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.). W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem uchylane postanowienie nie podlega wykonaniu z uwagi na ich treść.
/-/ E. Podrazik /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski
JFS